Okaza\u0142y, secesyjny budynek Pa\u0142acu Sztuki przy placu Szczepa\u0144skim 4 \u015bwi\u0119tuje w\u0142a\u015bnie swoje 120. urodziny. Z okazji jubileuszu Towarzystwo Przyjaci\u00f3\u0142 Sztuk Pi\u0119knych, kt\u00f3re ma w pa\u0142acu swoj\u0105 siedzib\u0119, przygotowa\u0142o ekspozycj\u0119 przybli\u017caj\u0105c\u0105 histori\u0119 budynku \u201eZ\u0142ote t\u0142o fryzu Jacka Malczewskiego”, a tak\u017ce wystaw\u0119 Tadeusza Bystrzaka \u201eWzloty i upadki\u201d.<\/p>\n\n\n\n
\u2013 Ci\u0119\u017cko wyobrazi\u0107 sobie dzi\u015b nie tylko architektoniczny, ale te\u017c kulturalny krajobraz Krakowa bez tego wyj\u0105tkowego gmachu, kt\u00f3ry od pocz\u0105tku swego istnienia by\u0142 wsp\u00f3lnym dzie\u0142em miejskiej elity artystycznej i jej bezpiecznym schronieniem przed zawirowaniami historii. To tutaj, pod patronatem cz\u0142onk\u00f3w Towarzystwa Przyjaci\u00f3\u0142 Sztuk Pi\u0119knych i reprezentant\u00f3w organizacji Rotary International, odbywaj\u0105 si\u0119 od dekad prezentacje polskiej sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej, wystawy prac ze zbior\u00f3w krakowskich Rotarian i ich rodzin, a tak\u017ce g\u0142o\u015bne w \u015bwiecie aukcje dzie\u0142 sztuki \u2013 m\u00f3wi\u0142 prezydent Krakowa Jacek Majchrowski, kt\u00f3ry 4 listopada wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w spotkaniu po\u0142\u0105czonym otwarciem wystaw i z okazji jubileuszu wr\u0119czy\u0142 przedstawicielom Towarzystwa symboliczn\u0105 figurk\u0119 Sta\u0144czyka.<\/p>\n\n\n\n
Wystaw\u0119 \u201eZ\u0142ote t\u0142o fryzu Jacka Malczewskiego” tworz\u0105 plansze pokazuj\u0105ce r\u00f3\u017cne okresy z dziej\u00f3w tego okaza\u0142ego budynku mieszcz\u0105cego si\u0119 przy placu Szczepa\u0144skim 4 \u2013 od otwarcia i pierwszych wystaw utrwalonych na fotografiach Ignacego Kriegera i Antoniego Pawlikowskiego, przez czas II wojny \u015bwiatowej i powojenn\u0105 odnow\u0119 pod kierunkiem Adama Rachtana, po przeprowadzon\u0105 w latach 2010-2019 pod kierunkiem Bo\u017ceny Boby-Dygi rewaloryzacj\u0119 elewacji, dachu i stolarki okiennej.<\/p>\n\n\n\n
Budynek Pa\u0142acu Sztuki zaprojektowa\u0142 krakowski architekt Franciszek M\u0105czy\u0144ski. Zgodnie z secesyjnymi idea\u0142ami do zespo\u0142u projektowego w\u0142\u0105czy\u0142 wsp\u00f3\u0142czesnych sobie artyst\u00f3w, miedzy innymi Antoniego Madeyskiego (kt\u00f3ry wykona\u0142 popiersie Jana Matejki), Konstantego Laszczk\u0119, Teodora Rygiera, Tadeusza B\u0142otnickiego i Antoniego Popiela. Dzi\u015b uwag\u0119 skupia przede wszystkim efekt wsp\u00f3\u0142pracy z wybitnym m\u0142odopolskim malarzem Jackiem Malczewskim, kt\u00f3ry zaprojektowa\u0142 p\u0142askorze\u017abiony fryz prezentuj\u0105cy losy artysty.<\/p>\n\n\n\n
Utrzymany w duchu wiede\u0144skiej secesji budynek z pocz\u0105tku XX stulecia zosta\u0142 wzniesiony dla za\u0142o\u017conego w Krakowie p\u00f3\u0142 wieku wcze\u015bniej Towarzystwa Przyjaci\u00f3\u0142 Sztuk Pi\u0119knych. Gmach mia\u0142 by\u0107 miejscem kultu sztuki. Do roli \u015bwi\u0105tyni sztuki nawi\u0105zuj\u0105 mi\u0119dzy innymi elementy jo\u0144skie oraz wspomniany ju\u017c fryz. Pomnikowy charakter nadaj\u0105 pa\u0142acowi umieszczone w niszach popiersia znanych polskich malarzy i rze\u017abiarzy, a nawi\u0105zaniem do mocy artystycznego kunsztu jest umieszczona nad g\u0142\u00f3wnym wej\u015bciem, otoczona promieniami g\u0142owa Apollina.<\/p>\n\n\n\n
W galerii od pocz\u0105tku wystawiali swoje prace najwa\u017cniejsi polscy arty\u015bci. W latach 1858-1927 towarzystwo zaanga\u017cowane by\u0142o w promowanie malarstwa historycznego Matejki, Grottgera i Rodakowskiego, a potem tw\u00f3rc\u00f3w M\u0142odej Polski z Wyspia\u0144skim, Weissem i Mehofferem. Dzia\u0142alno\u015b\u0107 TPSP przerwa\u0142 wybuch wojny, kiedy Pa\u0142ac Sztuki zosta\u0142 zarekwirowany przez w\u0142adze niemieckie. Po wojnie Towarzystwo wznowi\u0142o dzia\u0142alno\u015b\u0107. Dzi\u015b pa\u0142ac pe\u0142ni funkcj\u0119 galerii, w kt\u00f3rej odbywaj\u0105 si\u0119 prezentacje polskiej sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej, wystawy artyst\u00f3w zagranicznych, a tak\u017ce aukcje dzie\u0142 sztuki.<\/p>\n\n\n\n
W 2016 roku przeprowadzono renowacj\u0119 i cz\u0119\u015bciow\u0105 wymian\u0119 stolarki w dolnej cz\u0119\u015bci Pa\u0142acu Sztuki, a w 2019 roku renowacj\u0119 stolarki okiennej w g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci budynku. Miasto wspar\u0142o prace konserwatorskie i budowlane, prowadzone w obiektach Towarzystwa Przyjaci\u00f3\u0142 Sztuk Pi\u0119knych. Z bud\u017cetu Krakowa dofinansowana zosta\u0142a rekonstrukcja, konserwacja i naprawa stolarki okiennej w Pa\u0142acu Sztuki oraz w dworku Jana Matejki przy ul. Wa\u0144kowicza 25 w Krzes\u0142awicach, gdzie wymieniono r\u00f3wnie\u017c pokrycie dachowe. \u0141\u0105cznie miasto wspar\u0142o TPSP dotacj\u0105 w wysoko\u015bci ponad 670 tysi\u0119cy z\u0142otych.<\/p>\n\n\n\n
W ramach jubileuszowych obchod\u00f3w mo\u017cemy tak\u017ce ogl\u0105da\u0107 wystaw\u0119 Tadeusza Bystrzaka. Jak podkre\u015blaj\u0105 organizatorzy przedsi\u0119wzi\u0119cia kluczem do odczytania ekspozycji prezentuj\u0105cej dotychczasowe dokonania artysty jest jej tytu\u0142: \u201eWzloty i upadki\u201d \u2012 z jednej strony to satysfakcja z realizacji zamierze\u0144 ambitnych i niekiedy trudnych, z drugiej za\u015b rozczarowanie z powodu niespe\u0142nionych, b\u0105d\u017a efemerycznie wykorzystanych idei tw\u00f3rczych.<\/p>\n\n\n\n
Tadeusz Bystrzak jest artyst\u0105 wszechstronnym. Absolwent Wydzia\u0142u Form Przemys\u0142owych, Katedry Komunikacji Wizualnej krakowskiej Akademii Sztuk Pi\u0119knych (dyplom w 1980 r.) jest przede wszystkim dizajnerem. Doskonale realizuje si\u0119 jako aran\u017cer przestrzeni, zar\u00f3wno w skali miejskiej (np. jako tw\u00f3rca wielkich murali na budynkach), jak i jako autor wn\u0119trz architektonicznych w obiektach u\u017cyteczno\u015bci publicznej. Talent malarski realizuje m.in. maluj\u0105c obrazy wielkoformatowe (np. kopia dzie\u0142a Henryka Siemiradzkiego Pochodnie Nerona oraz dwie kurtyny teatralne: namalowana w skali wn\u0119trza Teatru im. J. S\u0142owackiego kurtyna wed\u0142ug szkicu Stanis\u0142awa Wyspia\u0144skiego oraz stworzona wed\u0142ug w\u0142asnej koncepcji kurtyna Porwanie Polonii dla Teatru Bagatela).<\/p>\n\n\n\n
Tadeusz Bystrzak harmonijnie \u0142\u0105czy tradycj\u0119 i nowoczesno\u015b\u0107. Projektowa\u0142 grafik\u0119 reklamow\u0105, opakowania, meble, a tak\u017ce budowa\u0142 scenografi\u0119 filmow\u0105. Tworzy ma\u0142e formy rze\u017abiarskie. Inspiruje si\u0119 osobowo\u015bci\u0105 i dorobkiem artystycznym Siemiradzkiego i Wyspia\u0144skiego, a przede wszystkim architekta Teodora Talowskiego, kt\u00f3remu po\u015bwi\u0119ci\u0142 monumentaln\u0105 monografi\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Fot. Bogus\u0142aw \u015awierzowski \/ krakow.pl
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Okaza\u0142y, secesyjny budynek Pa\u0142acu Sztuki przy placu Szczepa\u0144skim 4 \u015bwi\u0119tuje w\u0142a\u015bnie swoje 120. urodziny. Z okazji jubileuszu Towarzystwo Przyjaci\u00f3\u0142 Sztuk Pi\u0119knych, kt\u00f3re ma w pa\u0142acu swoj\u0105 siedzib\u0119, przygotowa\u0142o ekspozycj\u0119 przybli\u017caj\u0105c\u0105 … <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":25997,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,2,1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25995"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=25995"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25995\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/25997"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=25995"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=25995"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=25995"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}