{"id":2392,"date":"2017-02-27T13:06:58","date_gmt":"2017-02-27T12:06:58","guid":{"rendered":"http:\/\/cmjordan.home.pl\/patriotyzmwp\/?p=2392"},"modified":"2017-03-02T10:25:40","modified_gmt":"2017-03-02T09:25:40","slug":"warszawski-bohater-krakowa-edward-dembowski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/2017\/02\/27\/warszawski-bohater-krakowa-edward-dembowski\/","title":{"rendered":"Warszawski bohater Krakowa \u2013 Edward Dembowski"},"content":{"rendered":"
\"Dembowski_Edward_1822_dag.1\"
https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Edward_Dembowski<\/figcaption><\/figure>\n

Historia Powstania Krakowskiego zazwyczaj kojarzy si\u0119 z osob\u0105 m\u0142odego dzia\u0142acza niepodleg\u0142o\u015bciowego Edwarda Dembowskiego i jego \u015bmierci podczas procesji patriotycznej zaatakowanej przez wojska austriackie. Kim by\u0142 ten m\u0142ody idealista i rewolucjonista? Dzisiejsza rocznica jego \u015bmierci stwarza okazje skr\u00f3towego przybli\u017cenia tej niezwykle ciekawej i tajemniczej osobowo\u015bci.
\n
\nEdward Dembowski urodzi\u0142 si\u0119 w Warszawie w 1822 roku, jego ojciec by\u0142 senatorem i kasztelanem Kr\u00f3lestwa Polskiego. Leon Dembowski pragn\u0105\u0142 wychowa\u0107 syna w duchu konserwatyzmu jednak historia potoczy\u0142a si\u0119 zgo\u0142a inaczej ni\u017c jego plany co do swojego potomka. Pierwszy rozd\u017awi\u0119k w rodzinie wywo\u0142a\u0142a decyzja Edwarda o o\u017cenku ze swoj\u0105 kuzynk\u0105 \u2013 Aniel\u0105 Ch\u0142\u0119dowsk\u0105, z kt\u00f3r\u0105 \u0142\u0105czy\u0142o go autentyczne uczucie. Mimo pocz\u0105tkowych sprzeciw\u00f3w ze strony ojca, m\u0142ody Dembowski postawi\u0142 na swoim i ostatecznie zwi\u0105za\u0142 si\u0119 ma\u0142\u017ce\u0144stwem ze swoj\u0105 kuzynk\u0105.<\/p>\n

Otrzymawszy du\u017ce uposa\u017cenie maj\u0105tkowe m\u00f3g\u0142 Dembowski skupi\u0107 si\u0119 na dalszym \u017cyciu, pewny swoich podstaw materialnych. Niew\u0105tpliwie swoje demokratyczne pogl\u0105dy zawdzi\u0119cza\u0142 rodzinie Ch\u0142\u0119dowskich, w kt\u00f3rej panowa\u0142y zgo\u0142a odmienne idea\u0142y ni\u017c u Dembowskich. Skupia\u0142y si\u0119 tu my\u015bli demokratyczne i rewolucyjne. R\u00f3wnie\u017c du\u017cy wp\u0142yw na m\u0142odego Dembowskiego mia\u0142 jego brat cioteczny, Henryk Kamie\u0144ski \u2013 uczestnik powstania listopadowego i jeden z wa\u017cniejszych dzia\u0142aczy socjalistycznych tego okresu.<\/p>\n

\"Dembowski_Edward_1822_dag.2\"
https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Edward_Dembowski<\/figcaption><\/figure>\n

Kamie\u0144ski wywar\u0142 silne pi\u0119tno na Edwardzie g\u0142osz\u0105c konieczno\u015b\u0107 po\u0142\u0105czenia powstania narodowowyzwole\u0144czego z rewolucj\u0105 spo\u0142eczn\u0105. Nios\u0142o to ze sob\u0105 przewarto\u015bciowanie dotychczasowych stosunk\u00f3w wyra\u017caj\u0105cych si\u0119 w zniesieniu pa\u0144szczyzny, uw\u0142aszczeniu ch\u0142op\u00f3w i ograniczeniu przywilej\u00f3w szlacheckich. W idei Kamie\u0144skiego tkwi\u0142a r\u00f3wnie\u017c gro\u017aba pod adresem szlachty, kt\u00f3r\u0105 zawar\u0142 w swojej ksi\u0105\u017ceczce O prawdach \u017cywotnych narodu polskiego<\/em>:<\/p>\n

\u201egdyby klasy wy\u017csze nie chcia\u0142y si\u0119 pobrata\u0107 z ludem i mia\u0142y stawa\u0107 si\u0119 zaporami rewolucji spo\u0142ecznej, bez kt\u00f3rej nie mo\u017ce by\u0107 powstania skutecznego\u201d rewolucja w takim razie \u201eczerwon\u0105 chor\u0105giew rozwin\u0105\u0107 b\u0119dzie musia\u0142a (\u2026)\u201d<\/em><\/p>\n

Te prorocze s\u0142owa spe\u0142ni\u0142y si\u0119 w tragicznym epizodzie tzw. Rabacji galicyjskiej kiedy to podpuszczeni przez Austriak\u00f3w ch\u0142opi dokonali masowych mord\u00f3w na szlachcie na obszarze Galicji.<\/p>\n

Edward Dembowski aktywnie udziela\u0142 si\u0119 w \u017cyciu intelektualnym stolicy oraz wspiera\u0142 tzw. cyganeri\u0119 artystyczn\u0105, na kt\u00f3r\u0105 hojnie \u0142o\u017cy\u0142 \u015brodki finansowe. W 1842 roku za\u0142o\u017cy\u0142 kwartalnik pod tytu\u0142em \u201ePrzegl\u0105d Naukowy\u201d. W nim to opublikowa\u0142 du\u017c\u0105 liczb\u0119 artyku\u0142\u00f3w na temat Hegla i jego filozofii. By\u0142 r\u00f3wnie\u017c cz\u0142onkiem konspiracyjnej organizacji: Zwi\u0105zku Narodu Polskiego, kt\u00f3ra to powsta\u0142a na bazie grupy \u015awi\u0119tokrzy\u017cowc\u00f3w (zdekonspirowana w 1838 r.) Dembowski wraz z Kamie\u0144skim byli jej kierownikami.<\/p>\n

\"pobrany
https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Edward_Dembowski#\/media\/File:Edward_Dembowski_during_Krak%C3%B3w_Uprising_1846.PNG<\/figcaption><\/figure>\n

Przygotowywano wybuch nowego powstania jednak w 1843 r. grupa zosta\u0142a rozpracowana przez policj\u0119. Sam Dembowski unikn\u0105\u0142 aresztowania i zbieg\u0142, jednak ca\u0142y jego maj\u0105tek zosta\u0142 skonfiskowany przez w\u0142adze zaborcze. Azyl znalaz\u0142 w Poznaniu gdzie do\u0142\u0105czy\u0142a do niego \u017cona, tam te\u017c zetkn\u0105\u0142 si\u0119 z pogl\u0105dami socjalistycznymi. Jego postawa i zaanga\u017cowanie w ruchy spiskowe d\u0105\u017c\u0105ce do wywo\u0142ania nowego powstania w zaborze pruskim doprowadzi\u0142y ostatecznie do jego wydalenia z Poznania, wtedy te\u017c przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Galicji i dzia\u0142a\u0142 tam oficjalnie jako emisariusz komitetu pozna\u0144skiego.<\/p>\n

Dalsze losy Edwarda Dembowskiego by\u0142y nierozerwalnie zwi\u0105zane z rewolucj\u0105 krakowsk\u0105 i powstaniem, kt\u00f3re zako\u0144czy\u0142y si\u0119 dla niego jak i dla samej Rzeczpospolitej Krakowskiej tragicznie. Powstanie kt\u00f3re wybuch\u0142o 21\/22 lutego 1846 roku, by\u0142o pr\u00f3b\u0105 rewolucyjnej zmiany spo\u0142ecznej, jednak nikt nie przewidzia\u0142 do jakich tragicznych konsekwencji doprowadzi. Rzezie szlachty dokonane przez ch\u0142op\u00f3w ukaza\u0142y jak dalek\u0105 drog\u0119 musi jeszcze przeby\u0107 Polska celem zjednoczenia wszystkich warstw spo\u0142ecznych. Edward Dembowski zgin\u0105\u0142 27 lutego 1846 roku w okolicach Podg\u00f3rza kiedy wychodzi\u0142 naprzeciw wojskom austriackim i masom podburzonych ch\u0142op\u00f3w. Ta dramatycznie przerwana \u201eprocesja\u201d jest swoist\u0105 skaz\u0105 w historii polskiego narodu i pokazuje bezsens bratob\u00f3jczej walki i naros\u0142ej przez lata nienawi\u015bci, kt\u00f3ra musia\u0142a doprowadzi\u0107 do ostatecznej eskalacji przemocy.<\/p>\n

\"P1140003
Grobowiec Edwarda Dembowskiego w Krakowie na Starym Cmentarzu Podg\u00f3rskim. Fot. Wojciech Pasiowiec<\/figcaption><\/figure>\n

Posta\u0107 Dembowskiego jawi si\u0119 dzisiaj jako symbol patriotycznego romantyzmu zdolnego do najwi\u0119kszych po\u015bwi\u0119ce\u0144. Mimo przegranej sprawy, jego postawa stanowi jeden z kanon\u00f3w polskiej martyrologii i romantycznej walki o niepodleg\u0142o\u015b\u0107. Tragiczny fina\u0142 powstania krakowskiego zapocz\u0105tkowa\u0142 jednak stopniowe odradzanie jedno\u015bci narodu, kt\u00f3ry ostatecznie by\u0142 w stanie wsp\u00f3lnie wywalczy\u0107 d\u0142ugo oczekiwan\u0105 wolno\u015b\u0107.<\/p>\n

Wojciech Pasiowiec.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Historia Powstania Krakowskiego zazwyczaj kojarzy si\u0119 z osob\u0105 m\u0142odego dzia\u0142acza niepodleg\u0142o\u015bciowego Edwarda Dembowskiego i jego \u015bmierci podczas procesji patriotycznej zaatakowanej przez wojska austriackie. Kim by\u0142 ten m\u0142ody idealista i rewolucjonista? … <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,11,2],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2392"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2392"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2392\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2392"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2392"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2392"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}