{"id":22417,"date":"2024-08-16T10:08:37","date_gmt":"2024-08-16T08:08:37","guid":{"rendered":"http:\/\/patriotycznykrakow.pl\/?p=22417"},"modified":"2024-08-16T10:06:21","modified_gmt":"2024-08-16T08:06:21","slug":"101-rocznica-bitwy-pod-zadworzem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/2024\/08\/16\/101-rocznica-bitwy-pod-zadworzem\/","title":{"rendered":"17 sierpnia – 104. rocznica bitwy pod Zadw\u00f3rzem"},"content":{"rendered":"

W 2020 r. w 100. rocznic\u0119 bitwy pod Zadw\u00f3rzem pojawi\u0142a si\u0119 ksi\u0105\u017cka pt. Powr\u00f3t \u017co\u0142nierzy Zadw\u00f3rza. Polskie Termopile autorstwa <\/em>\u00a0Grzegorza Hetnara i Stanis\u0142awa M. Jankowskiego. Upami\u0119tnia ona polskich \u017co\u0142nierzy, kt\u00f3rzy stoczyli walk\u0119 pod Zadw\u00f3rzem 17 sierpnia 1920 r. z wojskami bolszewickimi, a dok\u0142adnie z 1 Armi\u0105 Konn\u0105 Siemiona Budionnego. Bitwa ta jest okre\u015blana mianem polskich Termopil. Zadw\u00f3rze to miejscowo\u015b\u0107 le\u017c\u0105ca oko\u0142o 35 km na p\u00f3\u0142nocny wsch\u00f3d od Lwowa.<\/p>\r\n

\"\"
Kurhan z pomnikiem w Zadw\u00f3rzu, fot. Grzegorz Hetnar<\/figcaption><\/figure>\r\n

Publikacja zawiera list\u0119 \u017co\u0142nierzy- uczestnik\u00f3w bitwy, przez wiele lat skrupulatnie odtwarzan\u0105 przez Grzegorza Hetnara oraz fotografie z album\u00f3w rodzinnych uczestnik\u00f3w bitwy.\u00a0<\/p>\r\n

Pobierz listy \u017co\u0142nierzy<\/a><\/p>\r\n

Aby m\u00f3c wej\u015b\u0107 w klimat tamtych czas\u00f3w warto przytoczy\u0107 s\u0142owa Pana Andrzeja Jacka Zaj\u0105czkowskiego, cz\u0142onka rodziny dow\u00f3dcy spod Zadw\u00f3drza kapitana Boles\u0142awa Zaj\u0105czkowskiego (krakowianina z urodzenia) ze wst\u0119pu ksi\u0105\u017cki:<\/p>\r\n

\u201eB\u00f3j pod Zadw\u00f3rzem we wtorek 17 sierpnia 1920 roku, znany historykom jako Polskie Termopile, jest jednak nieco zapomniany, jako mniej wa\u017cne wydarzenie w stosunku do powszechnie znanej historii obrony Warszawy przed nawa\u0142\u0105 bolszewick\u0105 pr\u0105c\u0105 ca\u0142\u0105 sw\u0105 pot\u0119g\u0105 przez Polsk\u0119 na zach\u00f3d Europy. Walki toczone w tych samych dniach sierpnia 1920 roku na po\u0142udniowym polsko-rosyjskim froncie mia\u0142y niebagatelne znaczenie dla ostatecznego zwyci\u0119stwa Polak\u00f3w, przed\u0142u\u017caj\u0105c, utrudniaj\u0105c i uniemo\u017cliwiaj\u0105c ambicjonalne, z marszu, zdobycie Lwowa przez bolszewik\u00f3w i dalsz\u0105 ich ekspansj\u0119 na zach\u00f3d i po\u0142udnie Europy. W po\u0142owie sierpnia oddzia\u0142y I Armii Konnej dowodzone przez Siemiona Budionnego po sforsowaniu Bugu i po stoczeniu wielu walk, powstrzymywane przez wycofuj\u0105ce si\u0119 wojsko polskie, ruszy\u0142y na Lw\u00f3w. Jednym z takich polskich oddzia\u0142\u00f3w spiesz\u0105cych w kierunku Lwowa dla jego bezpo\u015bredniej obrony by\u0142a niewielka, symboliczna wr\u0119cz, zdziesi\u0105tkowana ju\u017c w ci\u0105g\u0142ym boju garstka ochotnik\u00f3w z oko\u0142o 500-osobowego batalionu z Ma\u0142opolskich Oddzia\u0142\u00f3w Armii Ochotniczej Detachement rotmistrza Romana Abrahama pod dow\u00f3dztwem kpt. Boles\u0142awa Zaj\u0105czkowskiego. <\/strong><\/p>\r\n

\"\"
Kapitan Boles\u0142aw Zaj\u0105czkowski<\/figcaption><\/figure>\r\n

Przemieszczaj\u0105c si\u0119 torami kolejowymi, broni\u0105c si\u0119, zostali ostatecznie otoczeni za stacj\u0105 ZADW\u00d3RZE przez wielotysi\u0119czne si\u0142y kozacko-bolszewickiej hordy Armii Budionnego. Po raz kolejny, ale i ostatni, po walkach o Lw\u00f3w jeszcze w 1918 i w 1919 roku, Abrahamczycy stan\u0119li teraz do krwawej, ale nier\u00f3wnej i bezpardonowej ostatniej swej walki. Polegli, ale nie poddali si\u0119. Ka\u017cdy z nich sta\u0142 si\u0119 symbolem ofiarnego \u017co\u0142nierza, kt\u00f3ry s\u0142u\u017cy\u0142 wiernie Ojczy\u017anie, a\u017c do ofiary \u017cycia w\u0142\u0105cznie. Wielogodzinny b\u00f3j batalionu kapitana Boles\u0142awa Zaj\u0105czkowskiego umo\u017cliwi\u0142 innym oddzia\u0142om polskim wycofanie si\u0119 i zaj\u0119cie pozycji obronnych pod Lwowem, wi\u0105\u017c\u0105c skutecznie przez ca\u0142y dzie\u0144 si\u0142y I Armii Konnej. Po wielu dalszych pr\u00f3bach zdobycia miasta armia sowiecka Budionnego zrezygnowa\u0142a z zamiaru zaj\u0119cia Lwowa i 20 sierpnia ruszy\u0142a na Lubelszczyzn\u0119 na sp\u00f3\u017anion\u0105 pomoc Tuchaczewskiemu. Lw\u00f3w pozosta\u0142 jednak dalej zagro\u017cony. Trwa\u0142y wci\u0105\u017c walki na przedpolu miasta, zako\u0144czone w po\u0142owie pa\u017adziernika 1920 roku ostatecznym zwyci\u0119stwem or\u0119\u017ca polskiego i wyparciem Rosjan poza rzek\u0119 Zbrucz. Znaczenie Lwowa jako miasta \u2013 ostoi polsko\u015bci na Kresach Wschodnich zosta\u0142a po raz kolejny potwierdzona. Na miejscu boju pod Zadw\u00f3rzem znaleziono 318 zmasakrowanych cia\u0142, z kt\u00f3rych tylko siedem uda\u0142o si\u0119 zidentyfikowa\u0107 i tych przeniesiono do Lwowa. Pozostali zostali pochowani we wsp\u00f3lnej mogile, na kt\u00f3rej usypany zosta\u0142 wysoki kurhan.<\/strong><\/p>\r\n

\"\"Ze znalezionych w\u00f3wczas dokument\u00f3w by\u0142a wprawdzie mo\u017cliwo\u015b\u0107 poznania niekt\u00f3rych nazwisk i imion tych, kt\u00f3rzy tu zgin\u0119li, ale cia\u0142 nie mo\u017cna ju\u017c by\u0142o zidentyfikowa\u0107. Przez wiele lat starano si\u0119 uzupe\u0142nia\u0107 list\u0119 poleg\u0142ych w boju pod Zadw\u00f3rzem, ale stawa\u0142o si\u0119 to coraz trudniejsze. A czas mija\u0142, przygasa\u0142a pami\u0119\u0107, pogin\u0119\u0142y dokumenty, nie ma ju\u017c bezpo\u015brednich \u015bwiadk\u00f3w zdarze\u0144. Teraz, gdy zbli\u017ca si\u0119 setna rocznica boju pod Zadw\u00f3rzem, w uznaniu za postaw\u0119 naszych bohater\u00f3w tym bardziej sprawa ustalenia listy tych, kt\u00f3rzy w\u00f3wczas zgin\u0119li, sta\u0142a si\u0119 aktualna i pilna. Nadszed\u0142 czas, by przywr\u00f3ci\u0107 pami\u0119\u0107 o Nich. Wskaza\u0107 i przekaza\u0107 obecnemu i dalszym pokoleniom, jak wa\u017cne by\u0142y to sprawy i zdarzenia, w kt\u00f3rych brali bezpo\u015bredni udzia\u0142. Sprawy maj\u0105ce ogromny wp\u0142yw na dzieje naszej Ojczyzny, w kt\u00f3rej obecnie \u017cy\u0107 nam przysz\u0142o\u2026 I teraz w\u0142a\u015bnie autor niniejszej ksi\u0105\u017cki zada\u0142 sobie olbrzymi trud, aby sprosta\u0107 temu zadaniu. W mozolnej swojej pracy, znajduj\u0105c dost\u0119p do wielu nieznanych jeszcze dokument\u00f3w, analizuj\u0105c ich zapisy (cz\u0119sto sprzeczne ze sob\u0105) potrafi \u0142 doprowadzi\u0107 do sporz\u0105dzenia i udokumentowania wiarygodno\u015bci niemal\u017ce pe\u0142nej listy tych, kt\u00f3rzy zgin\u0119li w walkach pod Zadw\u00f3rzem. Powsta\u0142a jednocze\u015bnie i druga lista: tych, kt\u00f3rym uda\u0142o si\u0119 prze\u017cy\u0107. Dzi\u0119ki temu z tej du\u017cej grupy Nieznanych staj\u0105 si\u0119 oni teraz Znanymi, kt\u00f3rym z imienia i nazwiska, ka\u017cdemu, mo\u017cemy odda\u0107 nale\u017cny im ho\u0142d. Niniejsza ksi\u0105\u017cka uszczeg\u00f3\u0142awia histori\u0119 walk o polskie od wiek\u00f3w miasto Lw\u00f3w i o ziemi\u0119 naszych dawnych Kres\u00f3w. W setn\u0105 rocznic\u0119 opisane w niej zdarzenia pozwalaj\u0105 na dalsze pog\u0142\u0119bienie wiedzy o tych nieraz dawno zapomnianych czasach i czynach. Jest jakby jeszcze jedn\u0105 cegie\u0142k\u0105 w poznawaniu i utrwalaniu historii naszego Narodu. Niech stanie si\u0119 przyczynkiem do przywr\u00f3cenia i utrwalenia pami\u0119ci o Tych, kt\u00f3rzy z mi\u0142o\u015bci do Ojczyzny potrafi li odda\u0107 \u017cycie w Jej obronie\u201d.<\/strong><\/p>\r\n

\"\"<\/p>\r\n\r\n

\r\n\r\n<\/p>\r\n

\r\n\r\n<\/p>\r\n

Opracowanie Mariusz Jab\u0142o\u0144ski<\/p>\r\n

\r\n\r\n<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W 2020 r. w 100. rocznic\u0119 bitwy pod Zadw\u00f3rzem pojawi\u0142a si\u0119 ksi\u0105\u017cka pt. Powr\u00f3t \u017co\u0142nierzy Zadw\u00f3rza. Polskie Termopile autorstwa \u00a0Grzegorza Hetnara i Stanis\u0142awa M. Jankowskiego. Upami\u0119tnia ona polskich \u017co\u0142nierzy, kt\u00f3rzy … <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":22455,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,11,2],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22417"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22417"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22417\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38651,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22417\/revisions\/38651"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22455"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22417"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22417"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22417"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}