{"id":22340,"date":"2021-08-16T12:07:11","date_gmt":"2021-08-16T10:07:11","guid":{"rendered":"http:\/\/patriotycznykrakow.pl\/?p=22340"},"modified":"2021-08-16T12:07:13","modified_gmt":"2021-08-16T10:07:13","slug":"w-krakowie-odslonieto-pomnik-pala-telekiego-wegierskiego-premiera-przyjaciela-polski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/2021\/08\/16\/w-krakowie-odslonieto-pomnik-pala-telekiego-wegierskiego-premiera-przyjaciela-polski\/","title":{"rendered":"W Krakowie ods\u0142oni\u0119to pomnik P\u00e1la Telekiego \u2013 w\u0119gierskiego premiera, przyjaciela Polski"},"content":{"rendered":"\n

14 sierpnia 2021 r. na terenie Wojew\u00f3dzkiej Biblioteki Publicznej w Krakowie ods\u0142oni\u0119to pomnik P\u00e1la Telekiego, hrabiego Sz\u00e9k, dwukrotnego premiera W\u0119gier (1920-1921 i 1939-1941), wielkiego przyjaciela Polski, kt\u00f3ry pomaga\u0142 nam w czasie wojny polsko-bolszewickiej, a tak\u017ce w obliczu niemieckiej agresji w 1939 r.<\/p><\/p>\n\n\n\n

Uroczysto\u015b\u0107 u\u015bwietni\u0142a Orkiestra Reprezentacyjna Stra\u017cy Granicznej w Nowym S\u0105czu, kt\u00f3ra zagra\u0142a na wst\u0119pie hymny narodowe W\u0119gier i Polski. Go\u015bci wita\u0142 Jerzy Giza z Komitetu Spo\u0142ecznego Budowy Pomnika P\u00e1la Telekiego w Krakowie. Po wyst\u0105pieniu prof. Tomasza G\u0105sowskiego, przewodnicz\u0105cego komitetu honorowego budowy pomnika, rze\u017ab\u0119 ods\u0142onili: Renata Groyecka (wiceprezes komitetu spo\u0142ecznego), przewodnicz\u0105cy Sejmiku Wojew\u00f3dztwa Ma\u0142opolskiego Jan Duda, marsza\u0142ek ma\u0142opolski Witold Koz\u0142owski, prof. G\u0105sowski i Piotr Ossowski, syn Andrzeja Ossowskiego, zmar\u0142ego w styczniu tego roku prezesa Komitetu spo\u0142ecznego budowy pomnika.<\/p><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Krakowski IPN reprezentowa\u0142a podczas uroczysto\u015bci zast\u0119pca dyrektora oddzia\u0142u Cecylia Rado\u0144. Przy okazji zaprezentowano plenerow\u0105 wystaw\u0119 pt. \u201eP\u00e1l Teleki i Polska\u201d, przygotowan\u0105 przez W\u0119gierskie Archiwum Narodowe oraz Archiwum w Segedynie, udost\u0119pnion\u0105 w Polsce przez krakowski #IPN. W gmachu biblioteki odby\u0142 si\u0119 tak\u017ce panel dyskusyjny, zatytu\u0142owany \u201eP\u00e1l Teleki i relacje polsko-w\u0119gierskie w XX wieku\u201d. Udzia\u0142 wzi\u0119li: prof. Tomasz G\u0105sowski, dr hab. Tadeusz Kopy\u015b i dr Wojciech Frazik. Rozmow\u0119 poprowadzi\u0142 dr Marcin Chor\u0105zki.<\/p><\/p>\n\n\n\n

Rze\u017aba przedstawiaj\u0105ca hrabiego Telekiego stan\u0119\u0142a w Krakowie ju\u017c 4 listopada 2020 r., ale z powodu pandemii koronawirusa, zamiast oficjalnego ods\u0142oni\u0119cia pomnika, odby\u0142a si\u0119 jedynie kameralna uroczysto\u015b\u0107 z udzia\u0142em kilku os\u00f3b. Dzie\u0142o wykona\u0142 prof. Stefan Dousa. Rze\u017aba zosta\u0142a sfinansowana z dotacji celowej Wojew\u00f3dztwa Ma\u0142opolskiego.<\/p><\/p>\n\n\n\n

Organizatorzy uroczysto\u015bci: Marsza\u0142ek Wojew\u00f3dztwa Ma\u0142opolskiego, Przewodnicz\u0105cy Sejmiku Wojew\u00f3dztwa Ma\u0142opolskiego, Komitet Honorowy Budowy Pomnika P\u00e1la Telekiego w Krakowie, Komitet Spo\u0142eczny Budowy Pomnika P\u00e1la Telekiego w Krakowie, Wojew\u00f3dzka Biblioteka Publiczna w Krakowie, Oddzia\u0142 IPN w Krakowie.<\/p><\/p>\n\n\n\n

Pom\u00f3g\u0142 w wojnie z bolszewikami i odm\u00f3wi\u0142 Hitlerowi<\/h3>\n\n\n\n

P\u00e1lowi Telekiemu zawdzi\u0119czamy m.in. transporty z amunicj\u0105 i wyposa\u017ceniem wojskowym, kt\u00f3re Wojsko Polskie otrzyma\u0142o od rz\u0105du w\u0119gierskiego w czasie wojny polsko-bolszewickiej. Gdy hrabia po raz drugi sprawowa\u0142 urz\u0105d premiera, latem 1939 r. nie waha\u0142a si\u0119 odm\u00f3wi\u0107 Hitlerowi udzia\u0142u w zbrojnej agresji na Polsk\u0119. Po ataku Niemc\u00f3w i Sowiet\u00f3w, to za spraw\u0105 Telekiego, W\u0119gry przyjmowa\u0142y uciekaj\u0105cych polskich \u017co\u0142nierzy i ludno\u015b\u0107 cywiln\u0105.<\/p><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

W 2001 r. hrabia Teleki zosta\u0142 po\u015bmiertnie odznaczony Krzy\u017cem Komandorskim z Gwiazd\u0105 Orderu Zas\u0142ugi Rzeczypospolitej Polskiej.<\/p>\n\n\n\n

W\u0119giersko-Polski Komitet Opieki nad Uchod\u017acami (1939-1944)<\/a><\/h3>\n\n\n\n

Zaraz po wybuchu wojny W\u0119grzy powo\u0142ali komitet udzielaj\u0105cy bezinteresownej pomocy polskim uciekinierom. Dzia\u0142a\u0142 on nieprzerwanie od wrze\u015bnia 1939 do marca 1944 i dzieli\u0142 si\u0119 na 5 wydzia\u0142\u00f3w odpowiadaj\u0105cych za zakwaterowanie, tworzenie oboz\u00f3w, opiek\u0119 nad chorymi, kierowanie do pracy i administracj\u0119.<\/p><\/p>\n\n\n\n\u00a0Fot. Janusz \u015al\u0119zak (IPN)\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

14 sierpnia 2021 r. na terenie Wojew\u00f3dzkiej Biblioteki Publicznej w Krakowie ods\u0142oni\u0119to pomnik P\u00e1la Telekiego, hrabiego Sz\u00e9k, dwukrotnego premiera W\u0119gier (1920-1921 i 1939-1941), wielkiego przyjaciela Polski, kt\u00f3ry pomaga\u0142 nam w … <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":22342,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,2,1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22340"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22340"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22340\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22342"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22340"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22340"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22340"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}