{"id":2092,"date":"2017-02-13T10:54:58","date_gmt":"2017-02-13T09:54:58","guid":{"rendered":"http:\/\/cmjordan.home.pl\/patriotyzmwp\/?p=2092"},"modified":"2017-02-13T10:54:58","modified_gmt":"2017-02-13T09:54:58","slug":"wystawa-skarby-baroku-miedzy-bratyslawa-a-krakowem-w-muzeum-narodowym-w-krakowie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/2017\/02\/13\/wystawa-skarby-baroku-miedzy-bratyslawa-a-krakowem-w-muzeum-narodowym-w-krakowie\/","title":{"rendered":"Wystawa \u201eSkarby baroku. Mi\u0119dzy Bratys\u0142aw\u0105 a Krakowem\u201d w Muzeum Narodowym w Krakowie"},"content":{"rendered":"
\"Fot.
Fot. materia\u0142y prasowe\/Muzeum Narodowe w Krakowie<\/figcaption><\/figure>\n

Dzi\u0119ki wsp\u00f3\u0142pracy Muzeum Narodowego w Krakowie ze S\u0142owack\u0105 Galeri\u0105 Narodow\u0105 po raz pierwszy w Polsce goszcz\u0105 bezcenne obrazy i rze\u017aby z wielu muze\u00f3w i ko\u015bcio\u0142\u00f3w S\u0142owacji. Ekspozycj\u0119 \u201eSkarby baroku. Mi\u0119dzy Bratys\u0142aw\u0105 a Krakowem\u201d dope\u0142niaj\u0105 zabytki z W\u0119gier, Ukrainy i Polski \u2013 w sumie prezentowanych jest blisko 160 dzie\u0142 sztuki. Na wystawie zobaczymy znakomite prace artyst\u00f3w tworz\u0105cych w naszym kr\u0119gu kulturowym, a w Polsce wci\u0105\u017c s\u0142abo znanych, takich jak: Jan Kupeck\u00fd, Georg Rafael Donner, Paul Troger, Franz Anton Maulbertsch, czy te\u017c autor s\u0142ynnych, groteskowych portret\u00f3w rze\u017abiarskich \u2013 Franz Xaver Messerschmidt. Wystaw\u0119 mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 w Gmachu G\u0142\u00f3wnym Muzeum Narodowego w Krakowie od 10 lutego do 23 kwietnia.<\/p>\n

<\/p>\n

\u2013 Sztuka barokowa z teren\u00f3w S\u0142owacji nie by\u0142a pokazywana w Polsce od lat 70. ubieg\u0142ego wieku, a i w\u00f3wczas by\u0142 to znacznie w\u0119\u017cszy wyb\u00f3r dzie\u0142 ni\u017c na obecnej wystawie \u2013 m\u00f3wi kurator ekspozycji dr Katar\u00edna Chmelinov\u00e1 ze S\u0142owackiej Galerii Narodowej. \u2013 Kompleksowy remont naszej galerii w Bratys\u0142awie wykorzystali\u015bmy, aby przywie\u017a\u0107 do Krakowa rze\u017aby i obrazy o pierwszorz\u0119dnym znaczeniu artystycznym, kt\u00f3re w innych warunkach nie opu\u015bci\u0142by ekspozycji sta\u0142ej. Celem wystawy jest pokazanie, w jaki spos\u00f3b jeden z najbardziej fascynuj\u0105cych kierunk\u00f3w w sztuce rozkwita\u0142 w naszym regionie Europy.<\/p>\n

Barok w \u015brodkowej Europie rozwija\u0142 si\u0119 nieco inaczej ni\u017c na po\u0142udniu kontynentu. We wczesnej fazie tego stylu dostrzegamy cz\u0119sto inspiracje gotykiem, kt\u00f3ry by\u0142 w\u00f3wczas bardzo mocno obecny w otoczeniu tw\u00f3rc\u00f3w i odbiorc\u00f3w sztuki. P\u00f3\u017aniej centrum skupiaj\u0105cym artyst\u00f3w sta\u0142 si\u0119 Wiede\u0144;w progach tamtejszej Akademii Sztuk Pi\u0119knych, za\u0142o\u017conej u schy\u0142ku XVII wieku, go\u015bci\u0142a wi\u0119kszo\u015b\u0107 autor\u00f3w prac, kt\u00f3re prezentujemy. Pami\u0119tajmy, \u017ce w czasie, kt\u00f3ry nas interesuje \u2013 w XVII i XVIII wieku \u2013 S\u0142owacja wchodzi\u0142a w sk\u0142ad wielonarodowego Kr\u00f3lestwa W\u0119gier, kt\u00f3re s\u0105siadowa\u0142o z r\u00f3wnie multikulturow\u0105 Rzecz\u0105pospolit\u0105 Obojga Narod\u00f3w. Granica nie by\u0142a barier\u0105, arty\u015bci urodzeni na terenach dzisiejszej S\u0142owacji i kszta\u0142ceni w Wiedniu tworzyli dla zleceniodawc\u00f3w z Krakowa, Warszawy i Lwowa. Tak by\u0142o np. z Janem Kupeckim, wykonuj\u0105cym zam\u00f3wienia Aleksandra Sobieskiego, syna polskiego kr\u00f3la Jana III. Oczywi\u015bcie ta prawid\u0142owo\u015b\u0107 dzia\u0142a\u0142a tak\u017ce w drug\u0105 stron\u0119 \u2013 arty\u015bci pochodz\u0105cy z Polski tworzyli dla magnat\u00f3w i ksi\u0105\u017c\u0105t Ko\u015bcio\u0142a z drugiej strony Karpat.<\/p>\n

Wspominany wy\u017cej Jan Kupeck\u00fd (1667\u20131740) uwa\u017cany jest za jednego z najwi\u0119kszych \u015brodkowoeuropejskich mistrz\u00f3w portretu barokowego. Urodzi\u0142 si\u0119 w s\u0142owackim miasteczku Pezinok nieopodal Bratys\u0142awy, jednak los zafundowa\u0142 mu \u017cycie w\u0119drowca: mieszka\u0142, tworzy\u0142 i zdobywa\u0142 uznanie m.in. na W\u0119grzech i na Morawach, w Wiedniu, Wenecji i Norymberdze. Pocz\u0105tkowo osiad\u0142 w Rzymie, gdzie sp\u0119dzi\u0142 dwadzie\u015bcia lat, utrzymuj\u0105c si\u0119 g\u0142\u00f3wnie z malowania portret\u00f3w na zam\u00f3wienie. Prawdziwe uznanie jako portrecista zyska\u0142 po przeprowadzce do Wiednia w roku 1707; w tym czasie malowa\u0142 np. cara Piotra I. Jednak l\u0119k przed prze\u015bladowaniami religijnymi zmusi\u0142 Kupeckiego do kolejnej przeprowadzki. W roku 1723 wraz z rodzin\u0105 osiad\u0142 w Norymberdze, gdzie tak\u017ce cieszy\u0142 si\u0119 zas\u0142u\u017con\u0105 renom\u0105, dotkn\u0119\u0142a go tu jednak tragedia osobista \u2013 \u015bmier\u0107 17-letniego syna. Na wystawie \u201eSkarby baroku\u201d zobaczymy Jana Kupeckiego m.in. na przepi\u0119knym autoportrecie z \u017con\u0105 i kilkuletnim synkiem.<\/p>\n

Nie mniejszym uznaniem jako artysta cieszy\u0142 si\u0119 wiede\u0144czyk Georg Rafael Donner (1693\u20131741), przedstawiciel nurtu klasycyzuj\u0105cego w rze\u017abie barokowej, autor m.in. s\u0142ynnej Fontanny Opatrzno\u015bci na wiede\u0144skim Neuer Markt. Do rozwijania rze\u017abiarskiego talentu zach\u0119ci\u0142o go spotkanie z uznanym artyst\u0105 Giovannim Giulianim. Podj\u0105\u0142 nauk\u0119 w jego pracowni, kontynuowa\u0142 j\u0105 w wiede\u0144skiej Akademii, by z biegiem czasu sta\u0107 si\u0119 jednym z najbardziej p\u0142odnych rze\u017abiarzy swoich czas\u00f3w i mistrzem dla licznych uczni\u00f3w oraz na\u015bladowc\u00f3w, do kt\u00f3rych zalicza si\u0119 tak\u017ce jego brat Mateusz Donner. Tworzy\u0142 w Salzburgu, Bratys\u0142awie i Wiedniu. MNK prezentuje prace z kr\u0119gu Georga Rafaela Donnera o tematyce mitologicznej (pos\u0105gi Wenus i Merkurego) oraz religijnej (przejmuj\u0105ca Piet\u00e0).<\/p>\n

Nie mo\u017cna przej\u015b\u0107 oboj\u0119tnie tak\u017ce obok dzie\u0142 Franza Xavera Messerschmidta (1736\u20131783), rze\u017abiarza tworz\u0105cego g\u0142\u00f3wnie w Wiedniu i Bratys\u0142awie, i znanego dzi\u015b przede wszystkim z serii wyrazistych portret\u00f3w o zaskakuj\u0105cej, cz\u0119sto groteskowej mimice. Prace nad nimi rozpocz\u0105\u0142
\nw Bratys\u0142awie. Przyja\u017ani\u0142 si\u0119 z Antonem Mesmerem, tw\u00f3rc\u0105 metody leczenia bazuj\u0105cej na przekonaniu, \u017ce w organizmie cz\u0142owieka istnieje uniwersalna si\u0142a, tzw. magnetyzm zwierz\u0119cy, a oddzia\u0142ywanie na ni\u0105 mo\u017ce zwalczy\u0107 stany chorobowe pacjenta. Jeszcze za \u017cycia Mesmera jego teoria zosta\u0142a uznana za pozbawion\u0105 podstaw naukowych. Niekt\u00f3rzy historycy sztuki uwa\u017caj\u0105, \u017ce Messerschmidt, tworz\u0105c swoj\u0105 s\u0142ynn\u0105 seri\u0119, inspirowa\u0142 si\u0119 mimik\u0105 pacjent\u00f3w Mesmera, do kt\u00f3rych by\u0107 mo\u017ce sam si\u0119 zalicza\u0142. Prace nad rze\u017abami artysta kontynuowa\u0142 po przenosinach do Bratys\u0142awy w 1770 roku. Zgorzknia\u0142y, osamotniony i prawdopodobnie cierpi\u0105cy na chorob\u0119 psychiczn\u0105 rze\u017abiarz sam s\u0142u\u017cy\u0142 sobie niejednokrotnie jako model. Po \u015bmierci Messerschmidta kolekcja zosta\u0142a w wi\u0119kszo\u015bci rozproszona.<\/p>\n

Obok prac tych wybitnych indywidualno\u015bci artystycznych na wystawie mo\u017cna zobaczy\u0107 tak\u017ce wiele dzie\u0142 pomniejszych tw\u00f3rc\u00f3w. Szereg z nich pochodzi z okr\u0119gu g\u00f3rniczego, jaki czynny by\u0142 ongi\u015b w \u015brodkowej S\u0142owacji. Wydobywane tutaj cenne kruszce stanowi\u0142y podstaw\u0119 bogactwa dworu Habsburg\u00f3w. Szczeg\u00f3lnie ciekawe dla polskiego widza b\u0119d\u0105 z pewno\u015bci\u0105 eksponaty pochodz\u0105ce z polsko-s\u0142owackiego pogranicza, kt\u00f3re spajaj\u0105 dzieje sztuki w obu naszych krajach. Mo\u017cna do nich zaliczy\u0107 zesp\u00f3\u0142 prac wybitnego z\u0142otnika z Lewoczy, J\u00e1na Szil\u00e1ssyego (1705\u20131782); cz\u0119\u015b\u0107 sprowadzona zosta\u0142a z ko\u015bcio\u0142\u00f3w s\u0142owackich, a cz\u0119\u015b\u0107 wypo\u017cyczona ze \u015bwi\u0105ty\u0144 polskich. Na ekspozycji Muzeum Narodowego w Krakowie nie brakuje r\u00f3wnie\u017c barokowych osobliwo\u015bci, jak portrety po\u015bmiertne, krucyfiks czas\u00f3w zarazy (tzw. krucyfiks morowy) czy kulisy teatralne oraz projekty monumentalnych dekoracji okoliczno\u015bciowych.<\/p>\n

Tr\u00f3jcz\u0119\u015bciowy uk\u0142ad wystawy pozwala uporz\u0105dkowa\u0107 lub rozszerzy\u0107 wiedz\u0119 o trzech etapach w rozwoju baroku na obszarze dzisiejszej S\u0142owacji \u2013 od narodzin tego stylu, przez jego dojrza\u0142e reprezentacje, po okres schy\u0142kowy i rokoko. Podobn\u0105 funkcj\u0119 spe\u0142nia obszerny, bogato ilustrowany katalog ekspozycji \u2013 pierwsze w j\u0119zyku polskim tak gruntowne i rzetelne opracowanie dziej\u00f3w sztuki na tych terenach oraz wzajemnych relacji artystycznych Kr\u00f3lestwa W\u0119gier i Rzeczypospolitej w XVII oraz XVIII wieku.<\/p>\n

Wystaw\u0119 mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 w Gmachu G\u0142\u00f3wnym MNK od 10 lutego do 23 kwietnia. W ramach biletu na wystaw\u0119 \u201eSkarby baroku\u201d do ko\u0144ca jej trwania mo\u017cna zwiedza\u0107 Pa\u0142ac Biskupa Erazma Cio\u0142ka, Oddzia\u0142 MNK przy ul. Kanoniczej 17. Wybrane barokowe zabytki w tamtejszej Galerii \u201eSztuka Dawnej Polski. XII\u2013XVIII wiek\u201d zostan\u0105 oznaczone w specjalny spos\u00f3b i zyskaj\u0105 poszerzone opisy.<\/p>\n

Ekspozycji towarzyszy bogaty program edukacyjny. Serdecznie zapraszamy m.in. na pe\u0142en atrakcji Dzie\u0144 S\u0142owacki w MNK (sobota 25 marca), pokaz mody barokowej w ramach Krakow Fashion Week (niedziela 26 marca) oraz widowisko taneczno-muzyczne inspirowane okresem baroku w wykonaniu Baletu Dworskiego Cracovia Danza (sobota 8 kwietnia). Szczeg\u00f3\u0142owe informacje, podobnie jak terminy wyk\u0142ad\u00f3w i oprowadza\u0144 tematycznych po wystawie, warto sprawdzi\u0107 na stronie internetowej Muzeum Narodowego w Krakowie: www.mnk.pl.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dzi\u0119ki wsp\u00f3\u0142pracy Muzeum Narodowego w Krakowie ze S\u0142owack\u0105 Galeri\u0105 Narodow\u0105 po raz pierwszy w Polsce goszcz\u0105 bezcenne obrazy i rze\u017aby z wielu muze\u00f3w i ko\u015bcio\u0142\u00f3w S\u0142owacji. Ekspozycj\u0119 \u201eSkarby baroku. Mi\u0119dzy … <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,2,1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2092"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2092"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2092\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2092"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2092"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2092"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}