{"id":1969,"date":"2017-01-26T10:17:39","date_gmt":"2017-01-26T09:17:39","guid":{"rendered":"http:\/\/cmjordan.home.pl\/patriotyzmwp\/?p=1969"},"modified":"2017-01-26T10:17:39","modified_gmt":"2017-01-26T09:17:39","slug":"rysunki-gwidona-miklaszewskiego-w-zbiorach-mhk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/2017\/01\/26\/rysunki-gwidona-miklaszewskiego-w-zbiorach-mhk\/","title":{"rendered":"Rysunki Gwidona Miklaszewskiego w zbiorach MHK"},"content":{"rendered":"
\"Rysunek
Rysunek z serii “Ojciec i syn”, Gwidon Miklaszewski<\/figcaption><\/figure>\n

W zbiorach Muzeum Historycznego Miasta Krakowa znajduje si\u0119 175 rysunk\u00f3w Gwidona Miklaszewskiego (1912-1999). Miklaszewski nie kszta\u0142ci\u0142 si\u0119 artystycznie, uko\u0144czy\u0142 prawo i ekonomi\u0119 na Uniwersytecie Pozna\u0144skim. Pierwsze rysunki satyryczne wykona\u0142 w 1932 r. dla \u201eIlustracji Polskiej\u201d, karykatury rysowa\u0142 tak\u017ce do gazet \u201eWr\u00f3ble na dachu\u201d, \u201eKocynder\u201d, \u201eSzpilki\u201d, \u201ePolska\u201d, \u201e\u015awiat\u201d, \u201eDziennik Polski\u201d, \u201eEkspres Wieczorny\u201d. Od 1947 a\u017c do \u015bmierci publikowa\u0142 rysunki w \u201eDzienniku Zachodnim\u201d.<\/p>\n

<\/p>\n

Rysunki, kt\u00f3re w swoich zbiorach posiada MHK wykonane zosta\u0142y tuszem na szkicu o\u0142\u00f3wkowym. By\u0142y one publikowane w \u201eDzienniku Polskim\u201d w okresie od 1949 do 1951 r. w cyklu satyrycznym pt. \u201eOjciec i Syn\u201d. Dw\u00f3jka tytu\u0142owych bohater\u00f3w wyst\u0119puje na ka\u017cdym rysunku okraszonym kr\u00f3tkim dialogiem.<\/p>\n

Syn zadaje pytania o wydarzenia na \u015bwiecie i w Polsce, a Ojciec udziela odpowiedzi zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 lini\u0105 polityczn\u0105. Rozmowy tocz\u0105 si\u0119\u00a0 w domowym zaciszu, zazwyczaj nad rozpostart\u0105 p\u0142acht\u0105 gazety trzyman\u0105 przez Ojca siedz\u0105cego w fotelu, ale te\u017c w plenerze, w ca\u0142ej Polsce \u2013 na urlopie zimowym w Zakopanem i podczas wypoczynku nad polskim morzem. Ci\u0119\u017cki, propagandowy dowcip dobrze oddaje atmosfer\u0119 okresu pierwszych lat powojennych, w kt\u00f3rych powsta\u0142y prace Miklaszewskiego. Na rysunkach pojawiaj\u0105 si\u0119 takie tematy jak walka z analfabetyzmem, plan 6-letni, zbieranie datk\u00f3w na odbudow\u0119 stolicy, walka ze spekulacj\u0105 czy krytyka planu Marshalla. Ojciec i Syn zdaj\u0105 relacje z wydarze\u0144 kulturalnych, takich jak Dni Krakowa i Dni Ksi\u0105\u017cki, ale tak\u017ce poruszaj\u0105 problemy zwi\u0105zane z codzienn\u0105 egzystencj\u0105, dotykaj\u0105ce mieszka\u0144c\u00f3w mniejszych miejscowo\u015bci, np. braku utwardzanej drogi w Rabce, awarii wody w wodoci\u0105gach w Bielsku-Bia\u0142ej. Zauwa\u017caj\u0105 te\u017c trudno\u015bci zwi\u0105zane z krzewieniem kultury, np. brak siedziby dla Muzeum Ziemi S\u0105deckiej czy opiesza\u0142o\u015b\u0107 w dzia\u0142aniach komitetu budowy domu kultury w Starej Wsi w powiecie my\u015blenickim.<\/p>\n

Na rysunkach Miklaszewskiego zachowa\u0142y si\u0119 tak\u017ce dopiski redaktora i cenzury oraz informacje o numerze \u201eDziennika Polskiego\u201d, do kt\u00f3rego zosta\u0142y przeznaczone. Dzi\u0119ki tym komentarzom zyska\u0142y one dodatkow\u0105 warto\u015b\u0107: mo\u017cemy pozna\u0107 proces redakcyjny od podszewki, a rysunki por\u00f3wna\u0107 z ostateczn\u0105 opublikowan\u0105 wersj\u0105.<\/p>\n

Doskona\u0142ym przyk\u0142adem jest rysunek przedstawiaj\u0105cy Ojca i Syna wr\u0119czaj\u0105cych dokumenty m\u0119\u017cczy\u017anie spogl\u0105daj\u0105cemu na nich srogo zza biurka. W lewym g\u00f3rnym rogu kompozycji widnieje napis: \u201eWydzia\u0142 paszportowy\u201d zakre\u015blony czerwon\u0105 kredk\u0105 z komentarzem: prosz\u0119 to odci\u0105\u0107 z kliszy<\/em>. Na odwrocie rysunku naklejona zosta\u0142a kartka z tytu\u0142em: NA FRONCIE WALKI Z BIUROKRACJ\u0104 i dialogiem: Czy to Pan przyjmuje podania w sprawie\u2026\/- Nie wiem, informacji udziela okienko nr 6!<\/em>. Z takim tekstem rysunek zosta\u0142 opublikowany w \u201eDzienniku Polskim\u201d z 18 marca 1950 r. Tymczasem przyklejona kartka mia\u0142a za zadanie zas\u0142oni\u0107 pierwotny komentarz napisany bezpo\u015brednio na rewersie, a zakazany przez cenzur\u0119. Tytu\u0142 scenki mia\u0142 brzmie\u0107: WYPRODUKOWANY ROK TEMU POLSKI FILM \u201eULICA GRANICZNA\u201d WY\u015aWIETLA SI\u0118 ZAGRANIC\u0104 [pisownia oryginalna \u2013 km], a komentarz przedstawia\u0142 si\u0119 nast\u0119puj\u0105co: –Dlaczego panowie chc\u0105 wyjecha\u0107 zagranic\u0119?<\/em> [pisownia oryginalna] \u2013 To jest jedyna mo\u017cliwo\u015b\u0107 zobaczenia nieznanego w Polsce filmu \u201eUlica graniczna\u201d!<\/em><\/p>\n

Film \u201eUlica Graniczna\u201d z 1948 r. wyre\u017cyserowany przez Aleksandra Forda opowiada o losach mieszka\u0144c\u00f3w kamienicy w Warszawie podczas II wojny \u015bwiatowej i pokazuje r\u00f3\u017cne postawy Polak\u00f3w wobec ludno\u015bci \u017cydowskiego pochodzenia. Obraz otrzyma\u0142 w 1948 r. na Mi\u0119dzynarodowym Festiwalu Filmowym w Wenecji z\u0142oty medal, a polska premiera odby\u0142a si\u0119 23 czerwca 1949 r. Projekcja w polskich kinach zosta\u0142a jednak wstrzymana, poniewa\u017c Aleksander Ford wystrzega\u0142 si\u0119 wplatania w fabu\u0142\u0119 filmu w\u0105tk\u00f3w propagandowych.<\/p>\n

Nowy opis do rysunku umieszcza zatem scenk\u0119 w niekonkretnym biurze i koncentruje si\u0119 na problemie walki z biurokracj\u0105, bez poruszania niewygodnych spraw zwi\u0105zanych z wydawaniem paszport\u00f3w. Przyk\u0142ad ten dobrze pokazuje jak interesuj\u0105cymi i cennymi \u017ar\u00f3d\u0142ami historycznymi s\u0105 rysunki satyryczne.<\/p>\n

Katarzyna Moskal<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W zbiorach Muzeum Historycznego Miasta Krakowa znajduje si\u0119 175 rysunk\u00f3w Gwidona Miklaszewskiego (1912-1999). Miklaszewski nie kszta\u0142ci\u0142 si\u0119 artystycznie, uko\u0144czy\u0142 prawo i ekonomi\u0119 na Uniwersytecie Pozna\u0144skim. Pierwsze rysunki satyryczne wykona\u0142 w … <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,2,1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1969"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1969"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1969\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1969"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1969"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1969"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}