{"id":1777,"date":"2017-01-11T09:24:16","date_gmt":"2017-01-11T08:24:16","guid":{"rendered":"http:\/\/cmjordan.home.pl\/patriotyzmwp\/?p=1777"},"modified":"2017-01-11T09:24:16","modified_gmt":"2017-01-11T08:24:16","slug":"audycja-w-radiu-krakow-wybory-1947-wybory-1957-maska-systemu-bieruta-maska-systemu-gomulki-11-stycznia-2017","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/2017\/01\/11\/audycja-w-radiu-krakow-wybory-1947-wybory-1957-maska-systemu-bieruta-maska-systemu-gomulki-11-stycznia-2017\/","title":{"rendered":"Audycja w Radiu Krak\u00f3w “Wybory 1947 \u2013 wybory 1957: maska systemu Bieruta \u2013 maska systemu Gomu\u0142ki” – 11 stycznia 2017"},"content":{"rendered":"
\"Audycja
Audycja w Radiu Krak\u00f3w “Wybory 1947 \u2013 wybory 1957: maska systemu Bieruta \u2013 maska systemu Gomu\u0142ki” – 11 stycznia 2017<\/figcaption><\/figure>\n

Pos\u0142uchaj audycji “Wybory 1947 \u2013 wybory 1957: maska systemu Bieruta \u2013 maska systemu Gomu\u0142ki”.11 stycznia godz. 21.05, Radio Krak\u00f3w.<\/p>\n

<\/p>\n

Cho\u0107 towarzyszy\u0142y im manipulacje, fa\u0142szerstwa i pozorny pluralizm oba wydarzenia mia\u0142y charakter prze\u0142omowy i pozwoli\u0142y w\u0142adzom komunistycznym na realizacj\u0119 ich scenariusza politycznego. O podobie\u0144stwach i r\u00f3\u017cnicach wybor\u00f3w do sejmu w 1947 i 1957 roku w programie Radia Krak\u00f3w i IPN \u201ePami\u0119\u0107 Niepodleg\u0142o\u015bci\u201d 11 stycznia dyskutowa\u0107 b\u0119d\u0105: Jerzy Michalewski, lekarz by\u0142y dzia\u0142acz Studenckiego Komitetu Rewolucyjnego, a nast\u0119pnie Rewolucyjnego Zwi\u0105zku M\u0142odzie\u017cy, uczestnik studenckiej kampanii wyborczej w styczniu 1957 i dr Micha\u0142 Wenklar naczelnik Biura Bada\u0144 Historycznych w krakowskim oddziale IPN. Program poprowadzi Jolanta Dru\u017cy\u0144ska.<\/p>\n

Ka\u017cde wybory w czasach PRL-u by\u0142y czym\u015b innym ni\u017c s\u0105 wybory w pa\u0144stwie demokratycznym. Nigdy wybory w PRL-u nie by\u0142y metod\u0105 swobodnego wy\u0142aniania reprezentant\u00f3w suwerena w cia\u0142ach przedstawicielskich. Nie mia\u0142y tej cechy nawet wybory z 1989 r., kt\u00f3re wprawdzie po\u015brednio doprowadzi\u0142y do przej\u0119cia w\u0142adzy przez ob\u00f3z \u201eSolidarno\u015bci\u201d, ale same by\u0142y kontraktem politycznym, w kt\u00f3rym z g\u00f3ry ustalono, kt\u00f3ra ze stron kontraktu zdob\u0119dzie ile mandat\u00f3w w Sejmie. Nie by\u0142y wi\u0119c wyborami wolnymi.<\/p>\n

Tym bardziej nie by\u0142y wolnymi wyborami ani te z 1947, ani te z 1957 roku. \u0141\u0105czne ich potraktowanie w jednym programie mo\u017ce dziwi\u0107. Istniej\u0105 jednak dobre powody, \u017ceby tak w\u0142a\u015bnie zrobi\u0107. Chocia\u017c pierwsze z nich znamionuj\u0105 przej\u015bcie do ostrej fazy stalinizmu Boles\u0142awa Bieruta, a drugie wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z pocz\u0105tkiem nie- stalinowskiego komunizmu W\u0142adys\u0142awa Gomu\u0142ki, mimo to istniej\u0105 pomi\u0119dzy nimi podobie\u0144stwa.<\/p>\n

Zar\u00f3wno wybory z 1947 jak i te z 1957 by\u0142y mistyfikacj\u0105 rzeczywistych wybor\u00f3w, jakie znamy w porz\u0105dku demokratycznym. Zar\u00f3wno jedne, jak i drugie, maj\u0105 charakter politycznej cezury, poniewa\u017c sytuacja polityczna \u201epo\u201d jest w obu przypadkach jako\u015bciowo r\u00f3\u017cna od sytuacji politycznej \u201eprzed\u201d. Sprawne rozegranie przez komunist\u00f3w \u201eoperacji wybory\u201d umo\u017cliwi\u0142o im, tak w jednym jak i w drugim przypadku, utrzymanie pe\u0142nej kontroli tocz\u0105cego si\u0119 procesu politycznego.<\/p>\n

W roku 1947 wybory umo\u017cliwi\u0142y drastyczn\u0105 marginalizacj\u0119 Polskiego Stronnictwa Ludowego \u2013 partii, kt\u00f3ra w warunkach swobodnej rywalizacji zdecydowanie pokona\u0142aby swoich konkurent\u00f3w. Wskutek kombinacji kilku czynnik\u00f3w: manipulacji prawem, agresywnej propagandy, nagiego terroru, a na koniec fa\u0142szowania wynik\u00f3w, PSL oficjalnie uzyska\u0142 ok. 10 proc. g\u0142os\u00f3w, podczas gdy skal\u0119 jego poparcia spo\u0142ecznego szacowano na ponad 70 proc. Wkr\u00f3tce po wyborach komuni\u015bci doprowadzili do faktycznego parali\u017cu tej partii, a w obliczu gro\u017aby aresztowania jej lider Stanis\u0142aw Miko\u0142ajczyk uciek\u0142 z Polski na Zach\u00f3d. Po jego ucieczce komuni\u015bci zyskali dodatkowy argument na rzecz o \u201ewrogim\u201d, \u201ereakcyjnym\u201d charakterze PSL-u. W 1949 r. pod pozorem zjednoczenia z prorz\u0105dowym Stronnictwem Ludowym powsta\u0142o Zjednoczone Stronnictwo Ludowe \u2013 partia, kt\u00f3ra do ko\u0144ca PRL- u odgrywa\u0142a rol\u0119 politycznego wasala PZPR-u.<\/p>\n

Z kolei w roku 1957 wybory pos\u0142u\u017cy\u0142y powracaj\u0105cej do w\u0142adzy ekipie Gomu\u0142ki do uzyskania relatywnej legitymizacji jej rz\u0105d\u00f3w. Zarazem pos\u0142u\u017cy\u0142y te wybory do pacyfikacji ruchu rewindykacji politycznych, znanego pod nazw\u0105 Polskiego Pa\u017adziernika. Ten ruch mia\u0142 do pewnego stopnia charakter \u017cywio\u0142owy. Chocia\u017c pom\u00f3g\u0142 Gomu\u0142ce odzyska\u0107 w\u0142adz\u0119 w pa\u017adzierniku 1956, potem okazywa\u0142 si\u0119 dla starego-nowego I Sekretarza KC PZPR sojusznikiem coraz bardziej k\u0142opotliwym. Chodzi\u0142o wi\u0119c o to, \u017ceby pa\u017adziernikow\u0105 kontestacj\u0119 skanalizowa\u0107 poprzez wyb\u00f3r do Sejmu PRL pewnej liczby dzia\u0142aczy sympatyzuj\u0105cych z nim. Ale zarazem o to, \u017ceby odzyska\u0107 pe\u0142n\u0105 kontrol\u0119 procesu politycznego: w tym wypadku o to, aby nie dopu\u015bci\u0107 do wyboru kandydat\u00f3w z tzw. miejsc niemandatowych. W Krakowie to by\u0142 przypadek Bernarda Tejkowskiego \u2013 dzia\u0142acza Studenckiego Komitetu Rewolucyjnego \u2013 kt\u00f3ry, mimo stara\u0144 student\u00f3w, nie zdoby\u0142 mandatu. By\u0142 to wymowny sygna\u0142, \u017ce ekipa Gomu\u0142ki w pe\u0142ni panuje nad sytuacj\u0105. I nie trzeba by\u0142o d\u0142ugo czeka\u0107 na konsekwencje: likwidacja wi\u0119kszo\u015bci spontanicznie powsta\u0142ych politycznych klub\u00f3w dyskusyjnych, likwidacja tygodnika \u201ePo Prostu\u201d, a po kilku latach ofensywa anty-ko\u015bcielna. Po \u201epa\u017adziernikowych\u201d turbulencjach system wraca\u0142 do r\u00f3wnowagi.<\/p>\n

Podstawowa r\u00f3\u017cnica pomi\u0119dzy wyborami w 1947 i 1957 roku sprowadza si\u0119 do tego, \u017ce w 1947 r. do wybor\u00f3w dopuszczono opozycj\u0119 (ale tylko po to, aby nast\u0119pnie \u0142atwiej j\u0105 spacyfikowa\u0107), za\u015b w 1957 r. w zasadzie jej nie dopuszczono (do Sejmu PRL dostali si\u0119 wtedy nieliczni pos\u0142owie katoliccy, ale jedynie na zasadzie koncesji politycznej uzyskanej od w\u0142adz).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pos\u0142uchaj audycji “Wybory 1947 \u2013 wybory 1957: maska systemu Bieruta \u2013 maska systemu Gomu\u0142ki”.11 stycznia godz. 21.05, Radio Krak\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,2,1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1777"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1777"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1777\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1777"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1777"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1777"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}