{"id":1769,"date":"2017-01-10T10:16:48","date_gmt":"2017-01-10T09:16:48","guid":{"rendered":"http:\/\/cmjordan.home.pl\/patriotyzmwp\/?p=1769"},"modified":"2017-01-10T10:17:20","modified_gmt":"2017-01-10T09:17:20","slug":"kolekcja-czartoryskich-wlasnoscia-narodu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/2017\/01\/10\/kolekcja-czartoryskich-wlasnoscia-narodu\/","title":{"rendered":"Kolekcja Czartoryskich w\u0142asno\u015bci\u0105 narodu"},"content":{"rendered":"
\"Leonardo
Leonardo da Vinci, Dama z gronostajem, ok. 1490, w\u0142asno\u015b\u0107 Muzeum Narodowego w Krakowie<\/figcaption><\/figure>\n

Kolekcja Ksi\u0105\u017c\u0105t Czartoryskich sta\u0142a si\u0119 w\u0142asno\u015bci\u0105 narodu polskiego. 29 grudnia 2016 r. na Zamku Kr\u00f3lewskim w Warszawie wicepremier, minister kultury i dziedzictwa narodowego prof. Piotr Gli\u0144ski, dzia\u0142aj\u0105c w imieniu Skarbu Pa\u0144stwa, podpisa\u0142 z ks. Adamem Karolem Czartoryskim i Fundacj\u0105 Ksi\u0105\u017c\u0105t Czartoryskich umow\u0119 zakupu zbior\u00f3w Ksi\u0105\u017c\u0105t Czartoryskich i zwi\u0105zanych z nimi nieruchomo\u015bci, a tak\u017ce roszcze\u0144 wobec tych ruchomych d\u00f3br kultury wchodz\u0105cych w sk\u0142ad kolekcji, kt\u00f3re zosta\u0142y utracone podczas II wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n

<\/p>\n

Polskie zbiory narodowe zosta\u0142y wzbogacone o tysi\u0105ce dzie\u0142 sztuki \u015bwiatowej klasy, m.in. o Dam\u0119 z gronostajem autorstwa Leonarda da Vinci i Krajobraz z mi\u0142osiernym Samarytaninem Rembrandta, Polonia \u2013 Rok 1863 Jana Matejki, rysunki i szkice autorstwa Rembrandta oraz ryciny Albrechta D\u00fcrera.<\/p>\n

Kolekcja liczy \u0142\u0105cznie 86 tys. obiekt\u00f3w muzealnych (poza og\u00f3lnie znanymi dzie\u0142ami sztuki s\u0105 to m.in. bu\u0142awy hetma\u0144skie, trofea wiede\u0144skie, pami\u0105tki po Tadeuszu Ko\u015bciuszce, generale Kniaziewiczu, maska po\u015bmiertna Chopina) oraz 250 tys. obiekt\u00f3w bibliotecznych: ksi\u0105\u017cek, starodruk\u00f3w i r\u0119kopis\u00f3w.<\/p>\n

Ca\u0142a kolekcja ksi\u0105\u017c\u0105t Czartoryskich, nieruchomo\u015bci krakowskie nale\u017c\u0105ce do Fundacji oraz ewentualne roszczenia nale\u017c\u0105 obecnie, jak podkre\u015bli\u0142 prof. Gli\u0144ski, do narodu polskiego. Intencj\u0105 Ministra Kultury jest, aby zbiory Czartoryskich pozosta\u0142y w Krakowie.<\/p>\n

\u201eKolekcja Czartoryskich to nie tylko Leonardo i Rembrandt. To akt ho\u0142du pruskiego, kronika Jana D\u0142ugosza \u2013 to rzeczy, kt\u00f3re definiuj\u0105 nasz\u0105 histori\u0119 i to\u017csamo\u015b\u0107. Nie mo\u017cna przeceni\u0107 znaczenia faktu, \u017ce sta\u0142y si\u0119 one w\u0142asno\u015bci\u0105 nas wszystkich, zgodnie z \u017cyczeniem za\u0142o\u017cycielki kolekcji ksi\u0119\u017cnej Izabeli Czartoryskiej. Jako dyrektor MNK mog\u0119 doda\u0107, \u017ce przekazanie nam tych zbior\u00f3w jest ogromnym zaszczytem. Muzealni specjali\u015bci z zaanga\u017cowaniem sprawowali nad nimi opiek\u0119 przez kilkadziesi\u0105t lat i b\u0119d\u0105 to robi\u0107 nadal\u201d \u2013 powiedzia\u0142 dyrektor MNK dr hab. Andrzej Betlej.<\/p>\n

\u201eOczywi\u015bcie w najbli\u017cszym czasie doko\u0144czymy ci\u0105gn\u0105cy si\u0119 od lat remont Pa\u0142acu Czartoryskich. Ca\u0142o\u015b\u0107 kolekcji b\u0119dzie dost\u0119pna dla zwiedzaj\u0105cych. Chcia\u0142bym tak\u017ce, by dzisiejsze wydarzenie przyczyni\u0142o si\u0119 do stworzenia dobrego obyczaju, swoistej mody na sztuk\u0119 wysok\u0105 w naszym spo\u0142ecze\u0144stwie. By Polacy ponownie pokochali Dam\u0119 z gronostajem i by to pozwoli\u0142o na chwil\u0119 refleksji na temat znaczenia sztuki i kultury dla los\u00f3w narodu. By Dama z gronostajem sta\u0142a si\u0119 dla nas wszystkich wa\u017cna i prawdziwie \u0142agodzi\u0142a obyczaje\u201d \u2013 zaakcentowa\u0142 wicepremier Piotr Gli\u0144ski.<\/p>\n

Jak zaznaczy\u0142, to wybitna kolekcja dzie\u0142 sztuki. \u201eMuzealnicy i historycy sztuki od lat postulowali, by uporz\u0105dkowa\u0107 sytuacj\u0119 prawn\u0105 i formaln\u0105 tej kolekcji, co my\u015bmy po prostu wykonali. Ta decyzja zabezpiecza w wi\u0119kszym zakresie prawo w\u0142asno\u015bci narodu polskiego, bo czym\u015b innym jest depozyt, a czym\u015b innym bycie w\u0142a\u015bcicielem (…), ta kolekcja dzi\u0119ki temu b\u0119dzie mog\u0142a by\u0107 pokazywana w ca\u0142o\u015bci. Zosta\u0142a ona nabyta za r\u00f3wnowarto\u015b\u0107 100 mln euro plus vat. Oblicza si\u0119, \u017ce jest to niewielki u\u0142amek warto\u015bci rynkowej tej kolekcji\u201d – m\u00f3wi\u0142 minister kultury.<\/p>\n

Kolekcja Ksi\u0105\u017c\u0105t Czartoryskich<\/p>\n

W roku 1801 ksi\u0119\u017cna Izabela z Flemming\u00f3w Czartoryska otwar\u0142a w Pu\u0142awach \u015awi\u0105tyni\u0119 Sybilli, pierwsze na ziemiach polskich i jedno z pierwszych w Europie muze\u00f3w dost\u0119pnych szerokiej publiczno\u015bci, gromadz\u0105ce m. in. pami\u0105tki po wielkich Polakach. Po upadku powstania listopadowego jej zbiory uleg\u0142y rozproszeniu, jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 uda\u0142o si\u0119 uratowa\u0107 od rosyjskiej konfiskaty i przewie\u017a\u0107 do Pary\u017ca. W latach 70. XIX wieku ksi\u0105\u017c\u0119 W\u0142adys\u0142aw Czartoryski zdecydowa\u0142 si\u0119 zabra\u0107 kolekcj\u0119 z powrotem do Polski. Bezcenne zbiory, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych znajdowa\u0142y si\u0119 \u201eDama z gronostajem\u201d Leonarda da Vinci, \u201eKrajobraz z mi\u0142osiernym samarytaninem\u201d Rembrandta, a tak\u017ce zaginiony w czasie II wojny \u015bwiatowej \u201ePortret m\u0142odzie\u0144ca\u201d Rafaela pocz\u0105tkowo zosta\u0142y umieszczone w krakowskim Arsenale, kt\u00f3ry zosta\u0142 przekazany na cele muzealne przez w\u0142adze miejskie. Nast\u0119pnie ksi\u0105\u017c\u0119 W\u0142adys\u0142aw Czartoryski zakupi\u0142 wschodni\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 klasztoru Pijar\u00f3w (tzw. klasztorek) i trzy kamienice na rogu ulic Pijarskiej i \u015bw. Jana, kt\u00f3re zosta\u0142y scalone i przekszta\u0142cone w jednolit\u0105 budowl\u0119. Muzeum Ksi\u0105\u017c\u0105t Czartoryskich zosta\u0142o otwarte w 1880 roku i dzia\u0142a\u0142o do wybuchu II wojny \u015bwiatowej. Opr\u00f3cz arcydzie\u0142 \u015bwiatowego formatu mo\u017cna w nim by\u0142o ogl\u0105da\u0107 pami\u0105tki po zas\u0142u\u017conych dla ojczyzny Polakach \u2013 ksi\u0119ciu J\u00f3zefie Poniatowskim, Tadeuszu Ko\u015bciuszce, Stanis\u0142awie \u017b\u00f3\u0142kiewskim, Janie III Sobieskim czy Janie Henryku D\u0105browskim.<\/p>\n

Kolekcja Ksi\u0105\u017c\u0105t Czartoryskich i zwi\u0105zane z ni\u0105 nieruchomo\u015bci nie uleg\u0142y po II wojnie \u015bwiatowej nacjonalizacji, a w 1950 r. zosta\u0142y oddane w zarz\u0105d Muzeum Narodowego w Krakowie, kt\u00f3re opiekowa\u0142o si\u0119 nimi do roku 1991, wznosz\u0105c m.in. budynek dla Biblioteki Czartoryskich i dokonuj\u0105c remont\u00f3w pozosta\u0142ych nieruchomo\u015bci.<\/p>\n

W roku 1991 ksi\u0105\u017c\u0119 Adam Karol Czartoryski, odzyskawszy zbiory prapraprababki, zdecydowa\u0142 si\u0119 utworzy\u0107 przy Muzeum Narodowym w Krakowie Fundacj\u0119 Ksi\u0105\u017c\u0105t Czartoryskich. Od tej pory to Fundacja by\u0142a w\u0142a\u015bcicielem kolekcji, cho\u0107 dba\u0142o o ni\u0105 Muzeum na podstawie zawartej z Fundacj\u0105 umowy depozytowej. W ci\u0105gu ostatnich 25 lat wi\u0119zi pomi\u0119dzy Pa\u0144stwem i MNK a Fundacj\u0105 stopniowo si\u0119 rozlu\u017ania\u0142y, co widoczne jest m. in. w kolejnych zmianach statutu Fundacji. Najwi\u0119cej zastrze\u017ce\u0144 budzi\u0142y kolejne podr\u00f3\u017ce arcydzie\u0142 z Kolekcji Czartoryskich, kt\u00f3re stanowi\u0142y poka\u017anie \u017ar\u00f3d\u0142o przychod\u00f3w dla Fundacji, ale pow\u00f3d obaw dla konserwator\u00f3w i muzealnik\u00f3w. Problemem sta\u0142 si\u0119 tak\u017ce brak symetrii w stosunkach finansowych MNK \u2013 Fundacja. Muzeum udost\u0119pnia\u0142o zbiorom Fundacji budynek Biblioteki nieodp\u0142atnie, p\u0142ac\u0105c jednocze\u015bnie wysoki czynsz za mo\u017cliwo\u015b\u0107 eksponowania Kolekcji Czartoryskich w budynkach fundacyjnych. 11 stycznia 2010 roku rozpocz\u0119to gruntowny remont Muzeum Czartoryskich, kt\u00f3re od tej pory jest nieczynne, a rozproszone cz\u0119\u015bci kolekcji mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 m.in. w budynkach Muzeum Narodowego Krakowie, Zamku Kr\u00f3lewskiego na Wawelu (Dama z gronostajem) oraz Zamku Kr\u00f3lewskiego w Niepo\u0142omicach.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kolekcja Ksi\u0105\u017c\u0105t Czartoryskich sta\u0142a si\u0119 w\u0142asno\u015bci\u0105 narodu polskiego. 29 grudnia 2016 r. na Zamku Kr\u00f3lewskim w Warszawie wicepremier, minister kultury i dziedzictwa narodowego prof. Piotr Gli\u0144ski, dzia\u0142aj\u0105c w imieniu Skarbu … <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,2,1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1769"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1769"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1769\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1769"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1769"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1769"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}