{"id":17109,"date":"2021-02-12T11:46:21","date_gmt":"2021-02-12T10:46:21","guid":{"rendered":"http:\/\/patriotycznykrakow.pl\/?p=17109"},"modified":"2021-02-12T14:50:56","modified_gmt":"2021-02-12T13:50:56","slug":"o-tych-ktorych-zycie-niewarte-bylo-zycia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/2021\/02\/12\/o-tych-ktorych-zycie-niewarte-bylo-zycia\/","title":{"rendered":"O tych, kt\u00f3rych “\u017cycie niewarte by\u0142o \u017cycia”"},"content":{"rendered":"\n

Nie znosi ob\u0142\u0119d faraon\u00f3w <\/em>
Szale\u0144stw ubogich pustelnik\u00f3w <\/em>
Kogucie pianie \u015bpiew czajnika <\/em>
Wizje Chrystus\u00f3w i Szymon\u00f3w <\/em>
Mia\u017cd\u017cy brunatna g\u0105sienica <\/em> <\/p>\n\n\n\n

Pustka matowych labirynt\u00f3w <\/em>
substancja szara nie\u015bwiadoma <\/em>
to s\u0105 proroctwa mrocznych szynk\u00f3w <\/em>
naftow\u0105 lamp\u0105 o\u015bwietlonych <\/em> <\/p>\n\n\n\n

Gdy rwie si\u0119 jedno\u015b\u0107 ich znikoma <\/em>
p\u0119kaj\u0105… w niewiadome nik\u0142e <\/em>
sp\u0142ywa w czerwony \u015bluz zastyg\u0142e <\/em> <\/p>\n\n\n\n

W rogatym he\u0142mie archaicznym<\/em>
W mosi\u0119\u017cny profil faszyzm dzwoni <\/em>
Nad Kobierzynem do Skawiny <\/em>
Wiecz\u00f3r zapala si\u0119 od salwy<\/em>
stosem najpi\u0119kniej urojonym <\/em> <\/p>\n\n\n\n

Autor Andrzej Bursa<\/p>\n\n\n

\u00a0<\/p>\n

Pan Maciej B\u00f3br, rzecznik prasowy Szpitala Klinicznego im. dr J\u00f3zefa Babi\u0144skiego w Krakowie-Kobierzynie, od wielu lat zajmuje si\u0119 upami\u0119tnianiem pacjent\u00f3w, kt\u00f3rzy w czasie II wojny \u015bwiatowej zostali zamordowani przez niemieckich zbrodniarzy. Poni\u017cej przedstawiamy jego tekst, z kt\u00f3rego mo\u017cna zaczerpn\u0105\u0107 wiele informacji na temat losu podopiecznych szpitala. Mamy obowi\u0105zek pami\u0119ta\u0107 o tych naszych rodakach, kt\u00f3rych niemiecki naje\u017ad\u017aca chcia\u0142 pozbawi\u0107 nie tylko \u017cycia ale i godno\u015bci.\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n\n\n

\"\"

Pacjenci szpitala podczas pracy, rok 1931
NAC 1-C-310-6 <\/figcaption><\/figure>\n\n\n

“Powy\u017cszy wiersz Andrzeja Bursy, pt. Likwidacja zak\u0142adu dla umys\u0142owo chorych w Kobierzynie przez Niemc\u00f3w<\/em> opisuje to, co zdarzy\u0142o si\u0119 w dniach 23 i 24 czerwca 1942 roku. Wtedy to wi\u0119kszo\u015b\u0107 przebywaj\u0105cych w Zak\u0142adzie pacjent\u00f3w wywieziono do KL Auschwitz, a 30 chorych, kt\u00f3rzy z uwagi na sw\u00f3j stan nie nadawali si\u0119 do transportu zamordowano na miejscu zastrzykami z fenolu. 24 czerwca 1942 roku poci\u0105g z\u0142o\u017cony z bydl\u0119cych wagon\u00f3w, z pacjentami kobierzy\u0144skiego szpitala, przyby\u0142 do KL Auschwitz, gdzie bez jakiejkolwiek rejestracji trafili oni do kom\u00f3r gazowych. Mieli pozosta\u0107 bezimienni. \u0141\u0105cznie \u015bmier\u0107 ponios\u0142o 566 chorych, w wi\u0119c ponad po\u0142owa z oko\u0142o 1100 chorych przybywaj\u0105cych w kobierzy\u0144skim Zak\u0142adzie we wrze\u015bniu 1939 roku. Ocala\u0142a tylko jedna osoba – Waleria Bia\u0142o\u0144ska.<\/p>\n\n\n

\"\"
Kuchnia szpitalna
NAC 1-C-310-3 <\/figcaption><\/figure>\n\n\n

Wcze\u015bniej, od 1939 roku chorzy umierali z g\u0142odu, wycie\u0144czenia i chor\u00f3b z tym zwi\u0105zanych (ocenia si\u0119, \u017ce mog\u0142o to by\u0107 od 900 do 1000 os\u00f3b), za\u015b 91 pacjent\u00f3w \u017cydowskich jesieni\u0105 1941 roku wywieziono do Zak\u0142adu dla Nerwowo i Psychicznie Chorych \u017byd\u00f3w w Zofj\u00f3wce. Wszystko to dzia\u0142o si\u0119 w ramach tak zwanej Akcji T4 – programu systematycznej fizycznej \u201eeliminacji \u017cycia niewartego \u017cycia\u201d (niem. Vernichtung von lebensunwertem Leben) \u2013 chorych psychicznie i niepe\u0142nosprawnych intelektualnie, realizowanego w III Rzeszy w latach 1939\u20131944. Pami\u0119\u0107 o tych tragicznych wydarzeniach zawsze by\u0142a i nadal pozostaje \u017cywa w Kobierzy\u0144skim Szpitalu. Ju\u017c jesieni\u0105 1942 roku, wyja\u015bni\u0142 si\u0119 los chorych wywiezionych z Zak\u0142adu. Do sekretariatu wp\u0142yn\u0105\u0142 wystawiony przez niemieckie koleje Ostbahn rachunek za transport na trasie z Kobierzyna do Auschwitz. Pracuj\u0105ca tu pani Leokadia zobaczy\u0142a go i zapami\u0119ta\u0142a. Wcze\u015bniej nie wiedziano bowiem dok\u0105d w czerwcu wywieziono chorych.<\/p>\n\n\n

\"\"
Zabudowania szpitalne ,
NAC 1-C-310-1 <\/figcaption><\/figure>\n\n\n

W 1946 roku na szpitalnym cmentarzu dokonano ekshumacji. Odkopano szcz\u0105tki 55 os\u00f3b, a u 25 z nich stwierdzono uszkodzenia czaszek spowodowane przez pociski. Na tej podstawie oraz na podstawie odnalezionych dokument\u00f3w i fragment\u00f3w opasek z Gwiazd\u0105 Dawida, zajmuj\u0105cy si\u0119 ekshumacj\u0105 badacze stwierdzili, \u017ce s\u0105 to szcz\u0105tki przygnanych tu z Getta w Skawinie \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rzy po pogrzebaniu zamordowanych pacjent\u00f3w sami zostali zamordowani strza\u0142ami z broni palnej. W latach 60-tych na cmentarzu stan\u0105\u0142 pomnik upami\u0119tniaj\u0105cy pochowanych tam pomordowanych pacjent\u00f3w i skawi\u0144skich \u017byd\u00f3w. W 60-rocznic\u0119 eksterminacji (w 2002 roku) na terenie zespo\u0142u szpitalno-parkowego, za Kaplic\u0105, ods\u0142oni\u0119ty zosta\u0142 pomnik, na kt\u00f3rego tablicach znajduj\u0105 si\u0119 nazwiska niemal wszystkich pomordowanych w\u00f3wczas chorych. Umieszczone tam zosta\u0142y dzi\u0119ki li\u015bcie (spisowi chorych) znalezionej przez urz\u0119dnika szpitalnego pana Tadeusza Datk\u0119, kt\u00f3ry kilka dni po likwidacji Zak\u0142adu znalaz\u0142 w s\u0142u\u017cbowym biurku egzemplarz listy chorych, sporz\u0105dzonej w kilku odpisach 23 czerwca. Tworzone w\u00f3wczas w j\u0119zyku niemieckim listy, licz\u0105ce osiem stron formatu A4, zawiera\u0142y zestawienie liczbowe pacjent\u00f3w z wyszczeg\u00f3lnieniem m\u0119\u017cczyzn i kobiet, uporz\u0105dkowane oddzia\u0142ami. Uj\u0119to na nich tak\u017ce chorych z Zebrzydowic. Sama lista by\u0142a sporz\u0105dzona alfabetycznie, ze wskazaniem numeru porz\u0105dkowego, nazwiska i imienia pacjenta, podaj\u0105c tak\u017ce dat\u0119 urodzenia, narodowo\u015b\u0107, obywatelstwo i dat\u0119 przyj\u0119cia do zak\u0142adu. Na zachowanym egzemplarzu numery porz\u0105dkowe pacjent\u00f3w by\u0142y dwukrotnie zakre\u015blone: raz zwyk\u0142ym o\u0142\u00f3wkiem, a drugi raz czerwonym. Nazwiska chorych zakre\u015blano o\u0142\u00f3wkiem koloru zielonego. Najprawdopodobniej egzemplarz ten by\u0142 wykorzystywany do sprawdzania stanu osobowego pacjent\u00f3w 23 czerwca, podczas wywo\u017cenia ich z oddzia\u0142\u00f3w do poci\u0105gu. Wspomniana lista wskazuje, \u017ce stan liczebny chorych na dzie\u0144 23 czerwca 1942 obejmowa\u0142 262 m\u0119\u017cczyzn i 305 kobiet, \u0142\u0105cznie 567 os\u00f3b. Datka przekaza\u0142 po wojnie znalezion\u0105 list\u0119 nowemu dyrektorowi Zak\u0142adu (Szpitala). Tak\u017ce w 2002 roku upami\u0119tniono jedyn\u0105 ocala\u0142\u0105 pacjentk\u0119 Waleri\u0119 Bia\u0142o\u0144sk\u0105. W 2007 roku upami\u0119tniono tak\u017ce wywiezionych w 1941 roku pacjent\u00f3w pochodzenia \u017cydowskiego.<\/p>\n\n\n

\"\"
Pomnik zamordowanych pacjent\u00f3w szpitala , z archiwum p. Macieja Bobra<\/figcaption><\/figure>\n\n\n

Od 2014 roku w tygodniu, w kt\u00f3rym przypada rocznica eksterminacji organizowany jest Festiwal Tw\u00f3rczo\u015bci Pacjent\u00f3w Szpitala zatytu\u0142owany \u201eSami z siebie\u201d, kt\u00f3ry udowadnia, jak bardzo nieprawdziwe by\u0142o nazistowskie twierdzenie, \u017ce ich \u201e\u017cycie nie warte jest \u017cycia\u201d. Festiwal \u2013 wystawy, spektakle czy koncerty zawsze pokazuj\u0105\u00a0 niezwyk\u0142\u0105 kreatywno\u015b\u0107 i artystyczn\u0105 wra\u017cliwo\u015b\u0107 pacjent\u00f3w. Co roku wspominamy zamordowanych. Odprawiana jest Msza \u015aw., sk\u0142adamy kwiaty pod pomnikami upami\u0119tniaj\u0105cymi Zamordowanych, prezentujemy tw\u00f3rczo\u015b\u0107 pacjent\u00f3w.<\/p>\n\n\n

\"\"
Wsp\u00f3lna mogi\u0142a z obeliskiem pacjent\u00f3w szpitala w Kobierzynie – ofiar egzekucji dokonanej w 1942 r.
Cmentarz na Czerwonych Makach w Krakowie, fot. M. Jab\u0142o\u0144ski<\/figcaption><\/figure>\n\n\n

Akcja T4 to kolejny przyk\u0142ad do czego mo\u017ce prowadzi\u0107 totalitarny system i jaki by\u0142 stosunek w\u0142adz III Rzeszy do os\u00f3b chorych i niepe\u0142nosprawnych. Odbywa\u0142o si\u0119 to z cichym przyzwoleniem niemieckiego spo\u0142ecze\u0144stwa, a\u017c do sierpnia 1941 roku, kiedy to biskup Munster Klemens August von Galen stanowczo sprzeciwi\u0142 si\u0119 tzw. \u201eeutanazji\u201d. Jednak nawet w\u00f3wczas nie zaprzestano mordowania, cho\u0107 obj\u0119to je tajemnic\u0105.<\/p>\n\n\n

Opracowanie Mariusz Jab\u0142o\u0144ski<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nie znosi ob\u0142\u0119d faraon\u00f3w Szale\u0144stw ubogich pustelnik\u00f3w Kogucie pianie \u015bpiew czajnika Wizje Chrystus\u00f3w i Szymon\u00f3w Mia\u017cd\u017cy brunatna g\u0105sienica Pustka matowych labirynt\u00f3w substancja szara nie\u015bwiadoma to s\u0105 proroctwa mrocznych szynk\u00f3w naftow\u0105 … <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":17112,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,11,2],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17109"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17109"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17109\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17112"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17109"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17109"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17109"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}