{"id":17093,"date":"2021-02-10T14:57:53","date_gmt":"2021-02-10T13:57:53","guid":{"rendered":"http:\/\/patriotycznykrakow.pl\/?p=17093"},"modified":"2021-02-10T15:02:12","modified_gmt":"2021-02-10T14:02:12","slug":"feliks-koneczny-1862-1949-najwybitniejszy-polski-badacz-cywilizacji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/2021\/02\/10\/feliks-koneczny-1862-1949-najwybitniejszy-polski-badacz-cywilizacji\/","title":{"rendered":"Feliks Koneczny (1862-1949), najwybitniejszy polski badacz cywilizacji"},"content":{"rendered":"

Dzisiaj 10 lutego przypada kolejna rocznica \u015bmierci Feliksa Konecznego historyka, historiozofa, tw\u00f3rcy “nauki o cywilizacji”. Krak\u00f3w upami\u0119tni\u0142 badacza nazywaj\u0105c jego imieniem jedn\u0105 z ulic na \u017babi\u0144cu. Urodzi\u0142 si\u0119 1 listopada 1862 r., w Krakowie. Pochodzi\u0142 z polskiej rodziny, osiad\u0142ej na Morawach, za czas\u00f3w panowania Jana III Sobieskiego. Oko\u0142o 1840 r. J\u00f3zef Koneczny \u2013 ojciec Feliksa, zamieszka\u0142 w Krakowie, gdzie rozpocz\u0105\u0142 studia na Uniwersytecie Jagiello\u0144skim. Zosta\u0142 jednak usuni\u0119ty z uczelni za dzia\u0142alno\u015b\u0107 niepodleg\u0142o\u015bciow\u0105. Podj\u0105\u0142 prac\u0119, jako urz\u0119dnik kolei. \u017bonaty z J\u00f3zef\u0105 Braza \u2013 matk\u0105 Feliksa. Po jej \u015bmierci, o\u017ceni\u0142 si\u0119 z Helen\u0105 Nowakowsk\u0105, kt\u00f3ra zaj\u0119\u0142a si\u0119 wychowaniem jego dziecka. W 1883 r. Feliks z wyr\u00f3\u017cnieniem uko\u0144czy\u0142 Gimnazjum \u015bw. Jacka w Krakowie a nast\u0119pnie podj\u0105\u0142 studia historyczne na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego. Wybitni badacze: Wincenty Zakrzewski, Stanis\u0142aw Smolka, Micha\u0142 Bobrzy\u0144ski, Anatol Lewicki, Boles\u0142aw Ulanowski wp\u0142yn\u0119li zar\u00f3wno na warsztat, jak r\u00f3wnie\u017c na zakres i tematyk\u0119 bada\u0144 przysz\u0142ego historyka. Koneczny ucz\u0119szcza\u0142 tak\u017ce na wyk\u0142ady Franciszka Czernego-Schwarzenberga z geografii oraz Izydora Komornickiego z antropologii. Formacja filozoficzna przebieg\u0142a u Maurycego Straszewskiego oraz u ksi\u0119dza Stefana Pawlickiego. Du\u017cy wp\u0142yw na niego mia\u0142 tak\u017ce Stanis\u0142aw Tarnowski, na kt\u00f3rego wyk\u0142ady, seminaria i konwersatoria ucz\u0119szcza\u0142 przez ca\u0142y okres trwania studi\u00f3w. Studia uko\u0144czy\u0142 Koneczny obron\u0105 pracy doktorskiej w 1888 r. przedk\u0142adaj\u0105c rozpraw\u0119 pt. Najdawniejsze stosunki Inflant z Polsk\u0105 do 1393 r<\/em>. Z ko\u0144cem 1889 r. uda\u0142 si\u0119 do Rzymu (w ramach ekspedycji naukowej zorganizowanej przez profesor\u00f3w: Stanis\u0142awa Smolk\u0119 i Wincentego Zakrzewskiego), gdzie uczestniczy\u0142 w badaniach dokument\u00f3w archiwum watyka\u0144skiego, otwartego w 1886 r. Po przyje\u017adzie do Polski zdoby\u0142 prac\u0119 urz\u0119dnika kancelaryjnego a potem adiunkta w Akademii Umiej\u0119tno\u015bci. Swoje obowi\u0105zki wykonywa\u0142 do 1897 r. Dzi\u0119ki dyrektorowi Karolowi Estreicherowi otrzyma\u0142 prac\u0119 w Bibliotece Jagiello\u0144skiej. To zapewni\u0142o mu stabilizacj\u0119 finansow\u0105 i pozwoli\u0142o na podj\u0119cie dzia\u0142a\u0144 edukacyjnych, takich jak: odczyty, wyk\u0142ady oraz publicystyka w ramach Towarzystwa Szko\u0142y Ludowej, dzia\u0142aj\u0105cego na terenach Galicji oraz \u015al\u0105ska. Pracowa\u0142 tak\u017ce w Klubie S\u0142owia\u0144skim, powsta\u0142ym jako przeciwwaga dla ruchu neoslawistycznego, popieranego przez w\u0142adze carskiej Rosji. W pa\u017adzierniku 1919 r. podj\u0105\u0142 prac\u0119 na stanowisku zast\u0119pcy profesora, na Uniwersytecie Stefana Batorego w Wilnie. Maj\u0105c spory dorobek naukowy, rozpocz\u0105\u0142 starania o habilitacj\u0119, kt\u00f3r\u0105 uzyska\u0142 w 1920 r. W tym samym roku otrzyma\u0142 tak\u017ce nominacj\u0119 na profesora nadzwyczajnego, a w pa\u017adzierniku 1922 r. zosta\u0142 profesorem zwyczajnym. Nast\u0119pnie obj\u0105\u0142 katedr\u0119 historii Europy Wschodniej na Uniwersytecie w Wilnie.<\/p>\n

\"\"
Feliks Koneczny, rys. Artur Jachna<\/figcaption><\/figure>

W 1929 r. powr\u00f3ci\u0142 do Krakowa, gdzie ju\u017c, jako profesor na emeryturze prowadzi\u0142 \u017cycie badacza – publicysty. W latach trzydziestych skupi\u0142 si\u0119 szczeg\u00f3lnie na filozofii dziej\u00f3w, etyce oraz zagadnieniach religijnych. Czasy II wojny \u015bwiatowej, to okres intensywnej pracy naukowej, r\u00f3wnie\u017c konspiracyjnej. Koneczny podzieli\u0142 tragiczny los wsp\u00f3\u0142rodak\u00f3w, straci\u0142 dw\u00f3ch syn\u00f3w i synow\u0105: Stanis\u0142awa, kt\u00f3ry zosta\u0142 zamordowany w Brandenburgu w 1944 r. oraz Czes\u0142awa i jego \u017con\u0119, zabitych w czasie Powstania Warszawskiego. Po wojnie, bezskutecznie stara\u0142 si\u0119 o prac\u0119 na Uniwersytecie Jagiello\u0144skim. Pisa\u0142 artyku\u0142y do tygodnika Niedziela<\/em> oraz Tygodnika Warszawskiego.<\/em> Zmar\u0142 10 lutego 1949 r. maj\u0105c 87 lat. Jego szcz\u0105tki spoczywaj\u0105 na Cmentarzu Salwatorskim w Krakowie<\/p>\n

Opracowanie Mariusz Jab\u0142o\u0144ski<\/p>\n\n\n

Wi\u0119cej na temat teorii Feliksa Konecznego mo\u017cna przeczyta\u0107 np.:
Leszek Gawor Idea cywilizacyjnego pluralizmu Feliksa Konecznego<\/a>

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dzisiaj 10 lutego przypada kolejna rocznica \u015bmierci Feliksa Konecznego historyka, historiozofa, tw\u00f3rcy “nauki o cywilizacji”. Krak\u00f3w upami\u0119tni\u0142 badacza nazywaj\u0105c jego imieniem jedn\u0105 z ulic na \u017babi\u0144cu. Urodzi\u0142 si\u0119 1 listopada … <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":17097,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,2],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17093"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17093"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17093\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17097"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17093"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17093"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17093"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}