{"id":17033,"date":"2021-02-04T13:22:20","date_gmt":"2021-02-04T12:22:20","guid":{"rendered":"http:\/\/patriotycznykrakow.pl\/?p=17033"},"modified":"2021-02-04T13:22:22","modified_gmt":"2021-02-04T12:22:22","slug":"norwid-w-krakowie-dawniej-i-dzis","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/2021\/02\/04\/norwid-w-krakowie-dawniej-i-dzis\/","title":{"rendered":"Norwid w Krakowie \u2013 dawniej i dzi\u015b"},"content":{"rendered":"\n

Kiedy Sejm i Senat RP og\u0142osi\u0142y rok 2021 Rokiem Cypriana Kamila Norwida, O\u015brodek Kultury im. C.K. Norwida sta\u0142 ju\u017c w blokach startowych. Misja: godne upami\u0119tnienie, popularyzacja dorobku patrona oraz przybli\u017cenie krakowianom jego postaci. I cho\u0107 wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie okre\u015bla si\u0119 go mianem czwartego wieszcza narodowego, to za \u017cycia nie znalaz\u0142 uznania \u2013 umar\u0142 niedoceniony, w n\u0119dzy i zapomnieniu. Kim by\u0142 i co wsp\u00f3lnego z Krakowem mia\u0142 ten wyj\u0105tkowy poeta? <\/p>\n\n\n\n

Przeci\u0119tny Polak o Norwidzie wie niewiele. Z sylwetk\u0105 tego wybitnego poety zapoznajemy si\u0119 w szkole, ale nie jeste\u015bmy wtedy jeszcze gotowi, \u017ceby tak naprawd\u0119 go zrozumie\u0107. \u2013 Na to potrzeba lat. Dojrza\u0142o\u015bci. Do\u015bwiadczenia \u017cyciowego. I przewodnika. Tak! Przewodnika po Norwidzie. Kogo\u015b, kto dobrze go rozumie i nas z nim zapozna. Nie ma nic gorszego ni\u017c z\u0142e wprowadzenie do Norwida \u2013 m\u00f3wi Beata Wa\u015bko, wicedyrektor O\u015brodka Kultury im. C.K. Norwida. I dodaje: \u2013 W ko\u0144cu jest szansa, na kt\u00f3r\u0105 wszyscy promotorzy, zwolennicy i mi\u0142o\u015bnicy tw\u00f3rczo\u015bci Norwida czekali. W 200. rocznic\u0119 urodzin artysta ma szans\u0119 na prawdziwe, godne upami\u0119tnienie.<\/p>\n\n\n\n

Plany obchod\u00f3w Roku Cypriana Kamila Norwida w Polsce s\u0105 bardzo bogate. Nasze, krakowskie, b\u0119d\u0105 szczeg\u00f3lnie wa\u017cne, poniewa\u017c podr\u00f3\u017c poety do Krakowa w 1842 r. znalaz\u0142a swoje odzwierciedlenie w jego p\u00f3\u017aniejszej my\u015bli i tw\u00f3rczo\u015bci. Po\u017cegnanie z Krakowem okaza\u0142o si\u0119 tak\u017ce nieplanowanym w\u00f3wczas po\u017cegnaniem z Polsk\u0105, do kt\u00f3rej nigdy ju\u017c nie uda\u0142o mu si\u0119 powr\u00f3ci\u0107.<\/p>\n\n\n\n

\u201ePo parku z nami Norwid chodzi\u2026\u201d<\/h3>\n\n\n\n

Norwid jako jedyny z wieszcz\u00f3w narodowych by\u0142 za swojego \u017cycia w Krakowie i zostawi\u0142 po tym \u015blad w swojej tw\u00f3rczo\u015bci (Adam Mickiewicz i Juliusz S\u0142owacki nigdy w Krakowie nie byli, Zygmunt Krasi\u0144ski przeje\u017cd\u017ca\u0142 przez Krak\u00f3w, ale nie zostawi\u0142 o tym \u015bwiadectwa). Kazimierz Wyka pisa\u0142 w 1967 r: \u201eSpotkanie z Krakowem by\u0142o dla dorobku tego tw\u00f3rcy o wiele owocniejsze ani\u017celi u innych poet\u00f3w epoki. (\u2026). Spo\u015br\u00f3d tych w\u0119drowc\u00f3w i przybysz\u00f3w, kt\u00f3rzy poprzez ziemi\u0119 krakowsk\u0105 docierali do g\u0142\u0119bszych pok\u0142ad\u00f3w historii narodowej i uwa\u017cnie \u015bledzili jej ludowe oblicze i ludowy przekaz, chyba najg\u0142\u0119biej przed Wyspia\u0144skim dokona\u0142 tego Cyprian Norwid\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Norwid przyby\u0142 do Wolnego Miasta Krakowa w 1842 r. By\u0142 to ostatni etap jego podr\u00f3\u017cy po kraju w towarzystwie podr\u00f3\u017cnika i literata W\u0142adys\u0142awa W\u0119\u017cyka. Poeta przyjecha\u0142 do Krakowa z Warszawy przez Minog\u0119 w dniach 19\/20 maja 1842 r. W\u0119\u017cyk go\u015bci\u0142 Norwida w swojej posiad\u0142o\u015bci w Minodze, po czym odprowadzi\u0142 go do Krakowa. Relacj\u0119 z pobytu w mie\u015bcie, w formie listu, opublikowa\u0142a \u201eBiblioteka Warszawska\u201d. W Krakowie Norwid ogl\u0105da\u0142 procesj\u0119 Bo\u017cego Cia\u0142a 26 maja, harce Lajkonika 2 czerwca oraz prawdopodobnie wyb\u00f3r i intronizacj\u0119 kr\u00f3la kurkowego 9 czerwca. Poza tym Norwid sk\u0142ada\u0142 wizyty znamienitym osobisto\u015bciom XIX-wiecznego Krakowa, odwiedzi\u0142 Bibliotek\u0119 Jagiello\u0144sk\u0105 w Collegium Maius, by\u0142 na Rynku G\u0142\u00f3wnym, pod pa\u0142acem biskupim. Prawdopodobnie odwiedzi\u0142 te\u017c podkrakowsk\u0105 Mogi\u0142\u0119, gdzie mia\u0142 wej\u015b\u0107 na kopiec Wandy i odwiedzi\u0107 klasztor oo. Cysters\u00f3w, w kt\u00f3rym m\u00f3g\u0142 ogl\u0105da\u0107 cykl obraz\u00f3w \u201eDzieje Wandy\u201d autorstwa Micha\u0142a Stachowicza.<\/p>\n\n\n\n

Fascynacja przesz\u0142o\u015bci\u0105 odwiedzanych miejsc znalaz\u0142a odzwierciedlenie w tw\u00f3rczo\u015bci artysty. \u015aladem po krakowskiej wizycie Norwida s\u0105 dwa dramaty z 1851 r.: \u201eWanda\u201d i \u201eKrakus. Ksi\u0105\u017c\u0119 nieznany\u201d opracowane na podstawie zagubionych r\u0119kopis\u00f3w z 1847 i 1848 r. Norwid wykona\u0142 te\u017c prawdopodobnie dwa rysunki przedstawiaj\u0105ce Krakusa zabijaj\u0105cego smoka oraz Wand\u0119 nad brzegiem Wis\u0142y. Ponadto dramat \u201eWanda\u201d rozpoczyna si\u0119 bezprecedensow\u0105 w literaturze dedykacj\u0105 dla mogilskiego kopca Wandy: \u201eMogile Wandy pod Krakowem w dow\u00f3d g\u0142\u0119bokiego powa\u017cania po\u015bwi\u0119ca Autor\u201d. Wszystko to stanowi\u0142o inspiracj\u0119 dla p\u00f3\u017aniejszej tw\u00f3rczo\u015bci Stanis\u0142awa Wyspia\u0144skiego, kt\u00f3ry oba dramaty chcia\u0142 w\u0142\u0105czy\u0107 do repertuaru Teatru Miejskiego w przypadku obj\u0119cia jego dyrekcji, a poszukuj\u0105c we wrze\u015bniu 1904 r. razem z Zenonem Przesmyckim i Adamem Chmielem rysunk\u00f3w Norwida na Woli Justowskiej, pisa\u0142 w raptularzu: \u201ePo parku z nami Norwid chodzi\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Po\u017cegnanie z Polsk\u0105<\/h3>\n\n\n\n

Norwid bawi\u0142 w Krakowie i okolicy ponad trzy tygodnie. Potem wyjecha\u0142 dyli\u017cansem przez \u015al\u0105sk, Wroc\u0142aw i Drezno na studia do W\u0142och i ju\u017c nigdy nie wr\u00f3ci\u0142 do ojczyzny.Po\u017cegnanie z Krakowem by\u0142o jego nieplanowanym w\u00f3wczas po\u017cegnaniem z Polsk\u0105. 23 maja 1993 r. w 110-lecie \u015bmierci Norwida w Krypcie Wieszcz\u00f3w Katedry na Wawelu umieszczono tablic\u0119 epitafijn\u0105 Norwida wykonan\u0105 przez Czes\u0142awa D\u017awigaja. Przy tej tablicy 24 wrze\u015bnia 2001 r. w 180. rocznic\u0119 urodzin sztukmistrza z\u0142o\u017cono urn\u0119 z ziemi\u0105 z grobu Norwida z podparyskiego cmentarza Montmorency. W uroczysto\u015bci wzi\u0119li udzia\u0142 m.in. premier Jerzy Buzek oraz minister kultury i dziedzictwa narodowego Andrzej Zieli\u0144ski.<\/p>\n\n\n\n

Norwid dzi\u015b \u2013 pami\u0119tamy<\/h3>\n\n\n\n

Pami\u0119\u0107 o Norwidzie i jego zwi\u0105zkach z Krakowem kultywuje dzia\u0142aj\u0105cy w Krakowie w dzielnicy Nowa Huta O\u015brodek Kultury im. Cypriana Kamila Norwida.To dawny Zak\u0142adowy Dom Kultury Huty im. Lenina \/ O\u015brodek Kultury Huty im. Tadeusza Sendzimira, kt\u00f3ry w wyniku transformacji ustrojowej 1 stycznia 1995 r. sta\u0142 si\u0119 miejsk\u0105 instytucj\u0105 kultury i zyska\u0142 nowego patrona.<\/p>\n\n\n\n

O\u015brodek w latach 1995\u2013<\/strong>2018 organizowa\u0142 Dni Norwidowskie w Krakowie. W ramach festiwalu odbywa\u0142y si\u0119 uroczysto\u015bci na Wawelu, sympozja na Uniwersytecie Jagiello\u0144skim, happeningi na ulicach Krakowa, konkursy dla m\u0142odzie\u017cy licealnej ze szk\u00f3\u0142 krakowskich i nosz\u0105cych imi\u0119 Norwida, koncerty laureat\u00f3w konkursu recytatorskiego i poezji \u015bpiewanej oraz wernisa\u017ce kopii prac plastycznych Norwida. Od 1999 r. podczas festiwalu prezentowano spektakl norwidowski inspirowany tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 Cypriana Kamila Norwida. W 2001 r. \u201eList do \u015bwiata\u201d pokazywany by\u0142 w Instytucie Polskim podczas Dni Norwida w Pary\u017cu. W latach 2000\u2013<\/strong>2016 O\u015brodek wydawa\u0142 te\u017c popularyzuj\u0105ce \u017cycie i tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Sztukmistrza Kartki Norwidowskie. Za udzia\u0142 w upowszechnianiu tw\u00f3rczo\u015bci Norwida w 2009 r. instytucja otrzyma\u0142a medal \u201eza zas\u0142ugi w upowszechnianiu tw\u00f3rczo\u015bci Cypriana Norwida\u201d od Fundacji Norwidowskiej oraz Nagrod\u0119 Specjaln\u0105 Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego za dzia\u0142ania w tym zakresie.<\/p>\n\n\n\n

Rokrocznie od 2017 r. na prze\u0142omie wrze\u015bnia i pa\u017adziernika w Opactwie oo. Cysters\u00f3w w Mogile O\u015brodek organizuje recytacje utwor\u00f3w C.K. Norwida, zapraszaj\u0105c do wsp\u00f3\u0142pracy znanych krakowskich aktor\u00f3w. Wiersze recytowali ju\u017c m.in. Dorota Segda (2018) i Jan Peszek (2019). W 2019 r. z okazji 70-lecia Nowej Huty ARTzona O\u015brodka Kultury im. C.K. Norwida zorganizowa\u0142a artystyczny projekt muzyczno-filmowy \u201eBuntowniki\u201d. By\u0142a to opowie\u015b\u0107 o historii i ludziach tej najm\u0142odszej krakowskiej dzielnicy, przedstawiona wybranymi fragmentami tw\u00f3rczo\u015bci Norwida. Na potrzeby specjalnie przygotowanej kompilacji tekst\u00f3w skomponowana zosta\u0142a oryginalna muzyka. Do udzia\u0142u i za\u015bpiewania utworu zostali zaproszeni mieszka\u0144cy Nowej Huty, kt\u00f3rzy wsp\u00f3lnie stworzyli Ch\u00f3r Ludowy z Nowej Huty. Zrealizowano r\u00f3wnie\u017c wideoklip, w kt\u00f3rym wykorzystane zosta\u0142y materia\u0142y historyczne \u2013 filmowe i fotograficzne, obrazuj\u0105ce najwa\u017cniejsze wydarzenia z dziej\u00f3w dzielnicy. Nagranie zamieszczono w internecie oraz na specjalnie wydanej bezp\u0142atnej p\u0142ycie wraz z tekstami, kr\u00f3tkimi opowie\u015bciami o historii Nowej Huty oraz ilustracjami.<\/p>\n\n\n\n

O\u015brodek Kultury im. C.K. Norwida na co dzie\u0144 czerpie z bogatej spu\u015bcizny kulturotw\u00f3rczej, kt\u00f3r\u0105 pozostawi\u0142 Norwid. Dla pracownik\u00f3w tej instytucji jego wszechstronna tw\u00f3rczo\u015b\u0107 stanowi nieustann\u0105 inspiracj\u0119 do tworzenia rzeczy dobrych, autentycznych, warto\u015bciowych, pi\u0119knych i bliskich cz\u0142owiekowi.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Cyprian Kamil Norwid (1821\u20131883)<\/h3>\n\n\n\n

Artysta doby romantyzmu, obdarzony wieloma talentami. Geniusz pi\u00f3ra, poeta i malarz, rysownik i rze\u017abiarz, t\u0142umacz i publicysta, filozof, badacz kultur i cywilizacji. Wielki erudyta, obywatel \u015bwiata, a zarazem cz\u0142owiek skromny. Dzi\u015b ten artysta jawi si\u0119 jako ponadczasowy i nowoczesny SZTUKMISTRZ. Jego wp\u0142yw na nasz\u0105 literatur\u0119 i kultur\u0119 by\u0142 wyj\u0105tkowy. Swoimi pogl\u0105dami zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na sztuk\u0119 i miejsce poety w spo\u0142ecze\u0144stwie oraz sytuacj\u0119 spo\u0142eczno-polityczn\u0105 Polak\u00f3w. Zas\u0142u\u017cy\u0142 si\u0119 na polu poezji, zw\u0142aszcza jej wymiaru intelektualnego i formalnego. Pocz\u0105tkowo niezrozumiany i odrzucany, zosta\u0142 odkryty w okresie M\u0142odej Polski, by stopniowo znajdowa\u0107 sobie nale\u017cne miejsce w literaturze. Dzisiaj uwa\u017cany za artyst\u0119, kt\u00f3rego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 mo\u017ce by\u0107 inspiracj\u0105 dla wsp\u00f3\u0142czesnych. W 1995 r. Norwid sta\u0142 si\u0119 patronem O\u015brodka Kultury na os. G\u00f3rali 5 w Nowej Hucie. Wyb\u00f3r ten zwi\u0105zany by\u0142 z czasem transformacji ustrojowej. Zwr\u00f3cono si\u0119 w stron\u0119 niezale\u017cnego w swej tw\u00f3rczo\u015bci artysty, dla kt\u00f3rego drogowskazem by\u0142y najwy\u017csze warto\u015bci ludzkie: dobro, prawda i pi\u0119kno.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

\u201eNajwybitniejsi polscy poeci pod\u0105\u017cali szlakiem Norwida. Jego tw\u00f3rczy wk\u0142ad w nowoczesn\u0105 polsk\u0105 literatur\u0119, a szerzej w polsk\u0105 kultur\u0119, jest ogromny, na wielu polach decyduj\u0105cy. W uznaniu zas\u0142ug Cypriana Kamila Norwida dla polskiej sztuki i polskiej kultury, w 200-lecie jego urodzin, Sejm Rzeczypospolitej Polskiej ustanawia rok 2021 Rokiem Cypriana Kamila Norwida\u201d \u2013 g\u0142osi fragment tekstu uchwa\u0142y Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 27 listopada 2020 r. w sprawie ustanowienia roku 2021 Rokiem Cypriana Kamila Norwida.<\/p>\n\n\n\n

\"Tekst<\/figure>\n\n\n\n

\n\nC. K. Norwid zosta\u0142 patronem O\u015brodka w 1995 r. \/ fot. archiwum O\u015brodka Kultury im. C.K. Norwida\n\n<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kiedy Sejm i Senat RP og\u0142osi\u0142y rok 2021 Rokiem Cypriana Kamila Norwida, O\u015brodek Kultury im. C.K. Norwida sta\u0142 ju\u017c w blokach startowych. Misja: godne upami\u0119tnienie, popularyzacja dorobku patrona oraz przybli\u017cenie … <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":17034,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11,2],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17033"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17033"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17033\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17034"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17033"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17033"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17033"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}