Rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 prace nad przygotowaniem Planu Zarz\u0105dzania Miejscem \u015awiatowego Dziedzictwa UNESCO dla Historycznego Centrum Krakowa. To wa\u017cne i d\u0142ugo oczekiwane narz\u0119dzie, kt\u00f3re ma skoordynowa\u0107 wszystkie dotychczasowe dzia\u0142ania miasta zwi\u0105zane z zarz\u0105dzaniem bezcennym obszarem wpisanym na List\u0119 \u015awiatowego Dziedzictwa UNESCO: programy ochrony, konserwacji, planowania i anga\u017cowania spo\u0142eczno\u015bci lokalnych we wsp\u00f3\u0142zarz\u0105dzanie przestrzeni\u0105 miasta historycznego. <\/p>\n\n\n\n
Na konieczno\u015b\u0107 przygotowania i wdro\u017cenia planu zwracali uwag\u0119 zar\u00f3wno eksperci, jak te\u017c mieszka\u0144cy Krakowa, w tym radni dzielnicy I. Potrzeba zintegrowanego spojrzenia na historyczne centrum wynika tak\u017ce z Konwencji UNESCO z 1972 r. w sprawie ochrony \u015awiatowego Dziedzictwa Kulturowego i Naturalnego.<\/p>\n\n\n\n
Miejsca wpisane na List\u0119 \u015awiatowego Dziedzictwa odznaczaj\u0105 si\u0119 wyj\u0105tkow\u0105 i uniwersaln\u0105 warto\u015bci\u0105, kt\u00f3ra jest prawnie chroniona \u2013 na p\u0142aszczy\u017anie pa\u0144stwowej poprzez rozwi\u0105zania legislacyjne, na p\u0142aszczy\u017anie mi\u0119dzynarodowej poprzez przepisy konwencji, wytycznych operacyjnych i decyzji Komitetu \u015awiatowego Dziedzictwa. Przyst\u0119puj\u0105c do Konwencji UNESCO w sprawie ochrony \u015awiatowego Dziedzictwa Kulturowego i Naturalnego, ka\u017cde pa\u0144stwo zobowi\u0105zuje si\u0119 do identyfikacji, ochrony, konserwacji, udost\u0119pniania i przekazania przysz\u0142ym pokoleniom dziedzictwa kultury i przyrody. Jednym z g\u0142\u00f3wnych wyzwa\u0144 dla tej ochrony jest umiej\u0119tne zarz\u0105dzanie, dlatego ka\u017cde miejsce \u015bwiatowego dziedzictwa, niezale\u017cnie czy s\u0105 to obiekty pojedyncze, czy ca\u0142e kompleksy miejskie, powinno mie\u0107 plan zarz\u0105dzania. Wieloaspektowy plan zarz\u0105dzania jest potrzebny te\u017c Krakowowi, poniewa\u017c dokumenty szczeg\u00f3\u0142owe zwi\u0105zane z zarz\u0105dzaniem zabytkowym centrum miasta potrzebuj\u0105 uaktualnienia.<\/p>\n\n\n\n
Przypomnijmy, \u017ce centrum Krakowa zosta\u0142o wpisane na List\u0119 \u015awiatowego Dziedzictwa UNESCO we wrze\u015bniu 1978 roku. Wpis, jako wyraz uznania dla wysokich warto\u015bci historycznych, architektonicznych i kulturalnych, obj\u0105\u0142 Stare Miasto w obr\u0119bie Plant, Rynek G\u0142\u00f3wny z Wie\u017c\u0105 Ratuszow\u0105, Sukiennicami oraz Bazylik\u0105 Mariack\u0105, budynki najstarszego w Polsce uniwersytetu, ko\u015bcio\u0142y, klasztory, pa\u0142ace, mieszcza\u0144skie kamienice, a tak\u017ce Wzg\u00f3rze Wawelskie z Zamkiem Kr\u00f3lewskim i katedr\u0105 oraz Stradom. Pod ochron\u0105 UNESCO znalaz\u0142 si\u0119 te\u017c Kazimierz.<\/p>\n\n\n\n
To dokument strategiczny, aktualnie wymagany jako element niezb\u0119dny w procedurze ubiegania si\u0119 o wpis na List\u0119 \u015awiatowego Dziedzictwa UNESCO. Odnosi si\u0119 do prawnych i wykonawczych \u015brodk\u00f3w ochrony dziedzictwa, sposob\u00f3w ochrony i zarz\u0105dzania miejscem. Na poziomie krajowym s\u0105 to przede wszystkim przepisy i regulacje prawne, kt\u00f3re powinny skutecznie chroni\u0107 miejsce \u015bwiatowego dziedzictwa oraz gwarantowa\u0107 ewentualne wsparcie finansowe. Plan zawiera dzia\u0142ania zwi\u0105zane z systemem zarz\u0105dzania miejscem \u015bwiatowego dziedzictwa, z uwzgl\u0119dnieniem m.in. struktury w\u0142asno\u015bciowej, finansowania, potencjalnych zagro\u017ce\u0144 czy obs\u0142ugi ruchu turystycznego, a tak\u017ce zaanga\u017cowania wszystkich jednostek miasta odpowiedzialnych za ten obszar.<\/p>\n\n\n\n
Plan ma tak\u017ce odnosi\u0107 si\u0119 do problem\u00f3w obserwowanych w historycznym centrum naszego miasta, kt\u00f3re pojawi\u0142y si\u0119 w ostatnich latach, m.in. zwi\u0105zanych z procesami gentryfikacji, zmian\u0105 funkcji niekt\u00f3rych historycznych adres\u00f3w, presj\u0105 turystyczn\u0105, zmianami klimatycznymi czy konieczno\u015bci\u0105 uspokajania, a wr\u0119cz rewitalizowania historycznego centrum. Dokument ma by\u0107 nie tylko przewodnikiem po istniej\u0105cym zestawie program\u00f3w (m.in. Gminny Plan Ochrony Zabytk\u00f3w czy przepisy Parku Kulturowego Stare Miasto), ale tak\u017ce dawa\u0107 rekomendacje i nowe narz\u0119dzia do zarz\u0105dzania historycznym krajobrazem miejskim, rozumianym jako miejsca o szczeg\u00f3lnym znaczeniu dla dziedzictwa niematerialnego Krakowa, w tym antykwariaty, ksi\u0119garnie, historyczne adresy.<\/p>\n\n\n\n
\u2013 W zwi\u0105zku z rozwojem Park\u00f3w Kulturowych na inne dzielnice Krakowa, ale tak\u017ce ze wzgl\u0119du na rosn\u0105c\u0105 presj\u0119 rozwojow\u0105 na obszar Starego Miasta, powi\u0105zanie wszystkich dokument\u00f3w w jedn\u0105 wizj\u0119 zarz\u0105dzania jest wi\u0119cej ni\u017c konieczne. Zw\u0142aszcza obecnie, kiedy \u2013 tak\u017ce na skutek epidemii koronawirusa \u2013 znacz\u0105ce b\u0119d\u0105 zmiany zachodz\u0105ce w obszarze historycznych miast, w tym zmiany funkcji, zmiany najemc\u00f3w itp. – podkre\u015bla Robert Piaskowski, pe\u0142nomocnik prezydenta Krakowa ds. kultury, i dodaje: \u201eWierz\u0119, \u017ce plan b\u0119dzie wspomaga\u0142 codzienne zarz\u0105dzanie substancj\u0105 zabytkow\u0105, dziedzictwem, ochron\u0105 i utrzymaniem wyj\u0105tkowej uniwersalnej warto\u015bci Starego Miasta. Licz\u0119 te\u017c, \u017ce powstaj\u0105c przy udziale spo\u0142eczno\u015bci lokalnej, b\u0119dzie przez ni\u0105 podzielany i wspierany. Dla miasta kluczowe jest zachowanie jego autentycznego historycznego krajobrazu rozumianego tak\u017ce jako funkcje niekt\u00f3rych miejsc, kt\u00f3re tak naprawd\u0119 s\u0105 dla Krakowa bezcenne. Skuteczna ochrona tak rozumianego genius loci<\/em> miast historycznych jest mo\u017cliwa tylko przy udziale lokalnej spo\u0142eczno\u015bci.\u201d<\/p>\n\n\n\n Powstanie planu ma zapewni\u0107 usp\u00f3jnion\u0105 wizj\u0119 zarz\u0105dzania dziedzictwem i usprawni\u0107 koordynacj\u0119 mi\u0119dzy instytucjami, wydzia\u0142ami i ekspertami. Ma tak\u017ce pom\u00f3c w lepszym planowaniu i wdra\u017caniu projekt\u00f3w rozwojowych, infrastrukturalnych i spo\u0142ecznych.<\/p>\n\n\n\n \u2013 Spowolnienie, zwi\u0105zane z pandemi\u0105 koronawirusa to okres, jaki chcemy wykorzysta\u0107 na dzia\u0142ania strategiczne i integruj\u0105ce, kt\u00f3re pozwol\u0105 miastu na sprawne wychodzenie z kryzysu i jednocze\u015bnie lepsze funkcjonowanie w przysz\u0142o\u015bci. Dlatego przyst\u0105pili\u015bmy do prac nad wieloma dokumentami usprawniaj\u0105cymi zarz\u0105dzanie obszarem dziedzictwa i kultury. Pozwol\u0105 one lepiej harmonizowa\u0107 procesy ochronne i rozwojowe, przed kt\u00f3rymi stoimy na dwa lata przed 50. rocznic\u0105 powstania Konwencji w sprawie ochrony \u015awiatowego Dziedzictwa Kulturowego i Naturalnego UNESCO \u2013 m\u00f3wi Katarzyna Olesiak, dyrektor Wydzia\u0142u Kultury i Dziedzictwa Narodowego UMK.<\/p>\n\n\n\n Przetarg na stworzenie zintegrowanego Planu Zarz\u0105dzania dla Historycznego Centrum Krakowa zosta\u0142 rozstrzygni\u0119ty 21 pa\u017adziernika 2020 r. Z dw\u00f3ch ofert z\u0142o\u017conych w konkursie komisja przetargowa wybra\u0142a korzystniejsz\u0105, zaproponowan\u0105 przez zesp\u00f3\u0142 autorski pod kierownictwem prof. Bogus\u0142awa Szmygina. W sk\u0142ad zespo\u0142u wchodz\u0105 te\u017c prof. Jacek Purchla oraz dr Andrzej Siwek \u2013 eksperci zwi\u0105zani z ICOMOS (Mi\u0119dzynarodow\u0105 Rad\u0105 Ochrony Zabytk\u00f3w i Miejsc Historycznych), Narodowym Instytutem Dziedzictwa i Polskim Komitetem UNESCO.<\/p>\n\n\n\n W uzasadnieniu wyboru oferty komisja przetargowa podkre\u015bli\u0142a, \u017ce zaproponowana metodologia sporz\u0105dzenia planu zarz\u0105dzania pozwala na przyj\u0119cie, \u017ce b\u0119dzie to dokument kompleksowy, uwzgl\u0119dniaj\u0105cy specyfik\u0119 Krakowa oraz jego \u015bwiatowe aspiracje w strukturze miast \u015bwiatowego dziedzictwa. Plan powinien uwzgl\u0119dni\u0107 problemy, z jakimi aktualnie boryka si\u0119 historyczne centrum miasta w dobie pandemii i wykorzysta\u0107 potencja\u0142 spo\u0142eczny miasta i perspektyw\u0119 u\u017cytkownik\u00f3w przestrzeni publicznej \u2013 zar\u00f3wno instytucji, przedsi\u0119biorc\u00f3w, jak i mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Powstanie dokumentu oraz przeprowadzenie konsultacji spo\u0142ecznych potrwa 14 miesi\u0119cy. Po tym czasie dokument zostanie przedstawiony Radzie Miast Krakowa, przekazany do UNESCO, a jego rekomendacje b\u0119d\u0105 wdra\u017cane na poziomie codziennego zarz\u0105dzania miastem.<\/p>\n\n\n\n Za koordynacj\u0119 prac nad Planem odpowiada Wydzia\u0142 Kultury i Dziedzictwa Narodowego i dzia\u0142aj\u0105ce w strukturach miasta Zintegrowane Centrum Zarz\u0105dzania Dziedzictwem Krakowa, zesp\u00f3\u0142 powo\u0142any przez Prezydenta Krakowa w styczniu 2020 r.<\/p>\n\n\n\n Fot: \u0141ukasz Cioch \/ lcmedia.pl <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 prace nad przygotowaniem Planu Zarz\u0105dzania Miejscem \u015awiatowego Dziedzictwa UNESCO dla Historycznego Centrum Krakowa. To wa\u017cne i d\u0142ugo oczekiwane narz\u0119dzie, kt\u00f3re ma skoordynowa\u0107 wszystkie dotychczasowe dzia\u0142ania miasta zwi\u0105zane z … <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":16102,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,2,1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16101"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16101"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16101\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16102"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16101"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16101"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16101"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}