Podczas dzisiejszej sesji Rady Miasta Krakowa odb\u0119dzie si\u0119 pierwsze czytanie projektu uchwa\u0142y w sprawie utworzenia samorz\u0105dowej instytucji kultury: Muzeum \u2013 Miejsce Pami\u0119ci KL Plaszow w Krakowie. Niemiecki nazistowski ob\u00f3z pracy i ob\u00f3z koncentracyjny (1942-1945). <\/p>\n\n\n\n
Muzeum ma by\u0107 samorz\u0105dow\u0105 instytucj\u0105 kultury miasta wsp\u00f3\u0142prowadzon\u0105 przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego \u2013 zgodnie z listem intencyjnym podpisanym w czerwcu przez prezydenta Krakowa i ministra. List zak\u0142ada\u0142 wsp\u00f3\u0142dzia\u0142anie miasta i ministerstwa na rzecz utworzenia Miejsca Pami\u0119ci zar\u00f3wno w zakresie finansowym, jak i merytorycznym, a tak\u017ce powo\u0142anie nowej instytucji.<\/p>\n\n\n\n
\u2013 Idea upami\u0119tnienia terenu dawnego KL Plaszow jest naszym zobowi\u0105zaniem zar\u00f3wno wobec ofiar, tych mieszka\u0144c\u00f3w Krakowa, kt\u00f3rzy pami\u0119taj\u0105 jeszcze wojenne czasy, jak te\u017c wsp\u00f3\u0142czesnych krakowian i spo\u0142eczno\u015bci mi\u0119dzynarodowych. Poprzez utworzenie Muzeum chcemy rozpocz\u0105\u0107 nowy rozdzia\u0142 wsp\u00f3lnej pracy nad zachowaniem pami\u0119ci o tym niezwykle wa\u017cnym dla naszej historii miejscu \u015bmierci i cierpienia. Wierz\u0119, \u017ce obowi\u0105zek pami\u0119ci, do kt\u00f3rego obliguje nas posiadana wiedza o historii KL Plaszow, zostanie przez nas wype\u0142niony w spos\u00f3b godny i w\u0142a\u015bciwy \u2013 uwa\u017ca Jacek Majchrowski, prezydent Krakowa, kt\u00f3ry podczas konsultacji spo\u0142ecznych osobi\u015bcie spotka\u0142 si\u0119 z mieszka\u0144cami zg\u0142aszaj\u0105cymi uwagi do powstania Muzeum \u2013 Miejsca Pami\u0119ci.<\/p>\n\n\n\n
Muzeum \u2013 Miejsce Pami\u0119ci KL Plaszow ma powsta\u0107 na gruntach nale\u017c\u0105cych do Gminy Miejskiej Krak\u00f3w, Gminy Wyznaniowej \u017bydowskiej w Krakowie oraz Skarbu Pa\u0144stwa i obj\u0105\u0107 obszar oko\u0142o 40 hektar\u00f3w, kt\u00f3ry od 2002 r. jest wpisany do rejestru zabytk\u00f3w prowadzonego przez Ma\u0142opolskiego Wojew\u00f3dzkiego Konserwatora Zabytk\u00f3w, a tak\u017ce przyleg\u0142y teren o powierzchni oko\u0142o 3 hektar\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
\u201eUtworzenie i funkcjonowanie Muzeum b\u0119dzie godnym i w\u0142a\u015bciwym miejscem, by zachowa\u0107 pe\u0142n\u0105 pami\u0119\u0107 o ofiarach KL Plaszow. Dzi\u0119ki powstaniu Muzeum pami\u0119\u0107 o tragicznej przesz\u0142o\u015bci mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 przestrog\u0105 i nauk\u0105 dla przysz\u0142ych pokole\u0144, by r\u00f3wnie dramatyczny los nie by\u0142 nigdy udzia\u0142em ludzko\u015bci. Muzeum \u2013 Miejsce Pami\u0119ci jest gwarantem skuteczno\u015bci przeprowadzonych dzia\u0142a\u0144 oraz w\u0142a\u015bciwym krokiem, podj\u0119tym w duchu pe\u0142nej dziejowej odpowiedzialno\u015bci za nasz\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 histori\u0119\u201d \u2013 czytamy w uzasadnieniu uchwa\u0142y.<\/p>\n\n\n\n
Teren po by\u0142ym niemieckim nazistowskim obozie pracy i koncentracyjnym Plaszow jest miejscem pami\u0119ci narodowej. Podkre\u015blaj\u0105 to dwa chroni\u0105ce go akty prawne: wspomniany ju\u017c wpis do rejestru zbytk\u00f3w oraz ustawa o grobach i cmentarzach wojennych z 1936 r., kt\u00f3ra teren KL Plaszow uznaje za cmentarz wojenny. Na terenie obozu znajduj\u0105 si\u0119 pozosta\u0142o\u015bci trzech miejsc masowych egzekucji. Wydobyte z nich cia\u0142a ofiar zosta\u0142y spalone i rozsypane po ca\u0142ym obszarze, tym samym teren poobozowy formalnie jest cmentarzyskiem.<\/p>\n\n\n\n
W zwi\u0105zku z tym, \u017ce obecny \u201eparkowo-rekreacyjny\u201d spos\u00f3b traktowania tej przestrzeni nie spe\u0142nia wymog\u00f3w nale\u017cnych miejscom pami\u0119ci, konieczne sta\u0142o si\u0119 powo\u0142anie instytucji odpowiedzialnej za odpowiedni\u0105 opiek\u0119 nad tym obszarem, dysponuj\u0105cej zapleczem muzealnym. Pozwoli\u0142oby to konsekwentnie i w spos\u00f3b planowy zarz\u0105dza\u0107 miejscem, troszczy\u0107 si\u0119 o pami\u0119\u0107, a tak\u017ce naucza\u0107 o historii obozu.<\/p>\n\n\n\n
Projekt upami\u0119tnienia zak\u0142ada pozostawienie terenu dawnego obozu w mo\u017cliwie niezmienionym i autentycznym stanie, umieszczenie tablic informacyjnych i oznacze\u0144 wa\u017cnych miejsc, takich jak na przyk\u0142ad miejsce palenia cia\u0142 czy plac apelowy. Natomiast obok \u2013- przy ul. Kamie\u0144skiego mia\u0142by powsta\u0107 nowy budynek muzealny tzw. memoria\u0142, a tak\u017ce parking dla autobus\u00f3w i park. Plan zak\u0142ada tak\u017ce wyremontowanie Szarego Domu (budynku nale\u017c\u0105cego przed wojn\u0105 do Towarzystwa Pogrzebowego Chewra Kadisza, kt\u00f3ry w czasie okupacji zosta\u0142 zamieniony na siedzib\u0119 SS i w\u0142\u0105czony do terenu obozu).<\/p>\n\n\n\n
Utworzenie profesjonalnej instytucji, jak\u0105 jest muzeum, to przyj\u0119ta na ca\u0142ym \u015bwiecie formu\u0142a organizacyjna dla opieki i zarz\u0105dzania miejscami pami\u0119ci. Powo\u0142anie instytucji pozwoli\u0142oby tak\u017ce na odpowiednie zabezpieczenie terenu i regulacj\u0119 inicjatyw podejmowanych na obszarze by\u0142ego obozu. To jednocze\u015bnie kolejny etap dzia\u0142a\u0144 zmierzaj\u0105cych do godnego upami\u0119tnienia terenu dawnego niemieckiego nazistowskiego obozu pracy i obozu koncentracyjnego KL Plaszow.<\/p>\n\n\n\n
Przypomnijmy, \u017ce 8 czerwca zosta\u0142 podpisany wspomniany ju\u017c list intencyjny w sprawie gotowo\u015bci podj\u0119cia przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, wsp\u00f3lnie z Gmin\u0105 Miejsk\u0105 Krak\u00f3w, prowadzenia instytucji kultury pod nazw\u0105: Muzeum – Miejsce Pami\u0119ci KL Plaszow w Krakowie. Niemiecki nazistowski ob\u00f3z pracy i ob\u00f3z koncentracyjny (1942-1945)<\/em>.<\/p>\n\n\n\n Podpisanie listu poprzedzi\u0142o porozumienie pomi\u0119dzy miastem, Gmin\u0105 Wyznaniow\u0105 \u017bydowsk\u0105 w Krakowie i Muzeum Historycznym Miasta Krakowa, stanowi\u0105ce deklaracj\u0119 wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania na rzecz godnego upami\u0119tnienia KL Plaszow (w 2017 roku). Rada Miasta Krakowa w 2018 roku podj\u0119\u0142a uchwa\u0142\u0119 w sprawie ustalenia kierunk\u00f3w dzia\u0142a\u0144 dla Prezydenta Miasta Krakowa polegaj\u0105cych na utworzeniu \u201eMuzeum \u2013 Miejsca Pami\u0119ci KL Plaszow\u201d<\/a><\/strong>. Zarz\u0105dzeniem prezydenta miasta powo\u0142any zosta\u0142 r\u00f3wnie\u017c zesp\u00f3\u0142 zadaniowy ds. obozu KL Plaszow koordynuj\u0105cy prace nad powstawaniem Miejsca Pami\u0119ci.<\/p>\n\n\n\n W styczniu 2020 roku zako\u0144czy\u0142y si\u0119 natomiast konsultacje spo\u0142eczne, kt\u00f3re koncentrowa\u0142y si\u0119 na zagadnieniach dotycz\u0105cych planowanego muzeum, w tym tak\u017ce potrzebach, oczekiwaniach i uwagach mieszka\u0144c\u00f3w odnosz\u0105cych si\u0119 do koncepcji zagospodarowania terenu oraz otoczenia maj\u0105cego powsta\u0107 Muzeum \u2013 Miejsca Pami\u0119ci KL Plaszow.<\/p>\n\n\n\n G\u0142\u00f3wne postulaty zg\u0142aszane przez uczestnik\u00f3w konsultacji dotyczy\u0142y: usprawnienia i uregulowania komunikacji wok\u00f3\u0142 przysz\u0142ego muzeum, wolnego (niebiletowanego) wst\u0119pu na teren miejsca pami\u0119ci, braku ogrodzenia terenu, zachowania zieleni na terenie poobozowym oraz niewznoszenia nowych obiekt\u00f3w na terenie poobozowym.<\/p>\n\n\n\n Cz\u0119\u015b\u0107 tych postulat\u00f3w zosta\u0142a uwzgl\u0119dniona w modyfikacji projektu architektonicznego. Zgodnie ze zmodyfikowanym projektem ziele\u0144 na terenie poobozowym zosta\u0142aby zachowana w stanie niezmienionym, wst\u0119p na teren przysz\u0142ego upami\u0119tnienia by\u0142by niebiletowany a teren, na zasadach okre\u015blanych przysz\u0142ym regulaminem, by\u0142by dost\u0119pny dla mieszka\u0144c\u00f3w. Symboliczna forma zaznaczenia granic upami\u0119tnienia zostanie okre\u015blona w przysz\u0142ym projekcie wykonawczym. Regulacja ruchu samochodowego i autokarowego odby\u0142aby si\u0119 za spraw\u0105 wybudowania budynku memoria\u0142u poza wpisanym do rejestru zabytk\u00f3w terenem poobozowym.<\/p>\n\n\n\n Muzeum mia\u0142oby obj\u0105\u0107 ok. 40-hektarowy teren, kt\u00f3ry niemal w ca\u0142o\u015bci zajmie uporz\u0105dkowana ziele\u0144, natomiast obszar, na kt\u00f3rym stanie budynek muzealny i parking, to p\u00f3\u0142tora hektara. Drzewa, kt\u00f3re trzeba wyci\u0105\u0107 (pod nadzorem przyrodniczym) stanowi\u0105 mniej ni\u017c p\u00f3\u0142 procenta ca\u0142ego terenu zielonego. Nie ma tam okaz\u00f3w o wysokich walorach przyrodniczych (przewa\u017caj\u0105 drzewa owocowe \u2013 pozosta\u0142o\u015bci po ogr\u00f3dkach dzia\u0142kowych, klony i wierzby). W zamian za nie proponowane jest wykonanie nasadze\u0144 zast\u0119pczych w rejonie ul. Lecha i rejonie ul. Swoszowickiej.<\/p>\n\n\n\nKonsultacje spo\u0142eczne<\/h3>\n\n\n\n