{"id":1511,"date":"2016-12-13T15:46:41","date_gmt":"2016-12-13T14:46:41","guid":{"rendered":"http:\/\/cmjordan.home.pl\/patriotyzmwp\/?p=1511"},"modified":"2016-12-13T15:46:41","modified_gmt":"2016-12-13T14:46:41","slug":"stan-wojenny-w-malopolsce-audycja-w-radiu-krakow-z-cyklu-pamiec-niepodleglosci-krakow-14-grudnia-2016","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/2016\/12\/13\/stan-wojenny-w-malopolsce-audycja-w-radiu-krakow-z-cyklu-pamiec-niepodleglosci-krakow-14-grudnia-2016\/","title":{"rendered":"“Stan wojenny w Ma\u0142opolsce” audycja w Radiu Krak\u00f3w z cyklu “Pami\u0119\u0107 Niepodleg\u0142o\u015bci” – Krak\u00f3w, 14 grudnia 2016"},"content":{"rendered":"
\"82-73604\"
Demonstracje opozycji antykomunistycznej w dniu 3 maja 1982 w Krakowie<\/figcaption><\/figure>\n

Sztuka konspirowania, \u017cycie na nielegalu, g\u0142o\u015bne \u201ewsypy\u201d stanu wojennego i ich konsekwencje: psychiczne, organizacyjne, polityczne. Czy stan wojenny to ju\u017c tylko historia czy wci\u0105\u017c niezabli\u017aniona rana ? Dyskusja w programie “Pami\u0119\u0107 Niepodleg\u0142o\u015bci” z udzia\u0142em dr.hab. Henryka G\u0142\u0119bockiego (historyk, UJ, IPN) i dr Krzysztofa Goerlicha (b. wiceprezydent Krakowa, b. uczestnik solidarno\u015bciowego podziemia w Krakowie). Program poprowadzi Jolanta Dru\u017cy\u0144ska. 14 grudnia g. 21.05<\/p>\n

<\/p>\n

W\u0142adze PRL ju\u017c od momentu powstania \u201eSolidarno\u015bci\u201d w sierpniu 1980 r. rozwa\u017ca\u0142y mo\u017cliwo\u015b\u0107 zastosowania rozwi\u0105zania si\u0142owego do tej niezwyk\u0142ej \u2013 z ich punktu widzenia \u2013 sytuacji. W rzeczy samej: istnienie niezale\u017cnego od w\u0142adz zwi\u0105zku zawodowego, i to jeszcze wielomilionowego, by\u0142o zupe\u0142nie niespotykanym w systemie komunistycznym uk\u0142adem si\u0142 politycznych. I, wedle logiki komunistycznej ideologii, ten stan rzeczy nie m\u00f3g\u0142 by\u0107 tolerowany.<\/p>\n

Taka jest \u2013 w istocie \u2013 geneza wprowadzenia stanu wojennego w Polsce 13 grudnia 1981 roku, niezale\u017cnie od tego, co by si\u0119 powiedzia\u0142o o przyczynach bezpo\u015brednich: pogarszaniu si\u0119 sytuacji gospodarczej, czy radykalizacji nastroj\u00f3w antykomunistycznych w spo\u0142ecze\u0144stwie.<\/p>\n

Przygotowaniem do stanu wojennego by\u0142o skumulowanie kilku najwa\u017cniejszych funkcji w pa\u0144stwie w r\u0119ku gen. Wojciecha Jaruzelskiego, kt\u00f3ry od jesieni 1981 by\u0142 r\u00f3wnocze\u015bnie: ministrem obrony, premierem i I sekretarzem KC PZPR. 12 grudnia 1981 Jaruzelski stan\u0105\u0142 te\u017c na czele Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego \u2013 organu niekonstytucyjnego, zarz\u0105dzaj\u0105cego wielk\u0105 wojskowo-administracyjn\u0105 machin\u0105 stanu wojennego.<\/p>\n

\u00d3w stan wyj\u0105tkowy by\u0142 quasi-zamachem stanu. By\u0142 zamachem stanu, bo wszystkie dotychczasowe urz\u0119dy pa\u0144stwowe i partyjne przechodzi\u0142y pod w\u0142adz\u0119 WRON, czyli gen. Jaruzelskiego i Ludowego Wojska Polskiego. By\u0142 jednak quasi, bo w gruncie rzeczy dysponent tej w\u0142adzy pozostawa\u0142 ci\u0105gle ten sam. By\u0142a nim partia komunistyczna, podporz\u0105dkowana imperialnym interesom ZSRR. Nie zapominajmy bowiem, \u017ce WRON dzia\u0142a\u0142, o ile nie wprost w interesie Moskwy, to z pewno\u015bci\u0105 ze wzgl\u0119du na stosunek Moskwy do d\u0105\u017ce\u0144 wolno\u015bciowych Polak\u00f3w. St\u0105d interpretacje, jakie wtedy i potem si\u0119 pojawia\u0142y, \u017ce oto wojsko przej\u0119\u0142o w Polsce w\u0142adz\u0105 nad parti\u0105 komunistyczn\u0105 by\u0142y i s\u0105 niedorzeczne. Najkr\u00f3cej m\u00f3wi\u0105c, stan wojenny to by\u0142a pr\u00f3ba obrony ustroju komunistycznego w Polsce \u2013 ustroju, kt\u00f3remu spo\u0142ecze\u0144stwo coraz bardziej wypowiada\u0142o w latach 1980-81 pos\u0142usze\u0144stwo.<\/p>\n

Koszty ludzkie tej operacji to kilkudziesi\u0119ciu zabitych, prawie 10 tys. internowanych, oko\u0142o 11 tys. postawionych przed s\u0105dami, kilka tysi\u0119cy skazanych, kilkadziesi\u0105t tysi\u0119cy ukaranych przez kolegia do spraw wykrocze\u0144. Oko\u0142o miliona ludzi opu\u015bci\u0142o Polsk\u0119 w latach 80-ytch, wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich zapewne pod wp\u0142ywem sytuacji politycznej w kraju i na zawsze. Ta strata by\u0142a szczeg\u00f3lnie dotkliwa, bo wyjechali przewa\u017cnie ludzie m\u0142odzi, wielu z nich wykszta\u0142conych. O ile WRON zapowiada\u0142, \u017ce rygory stanu wojennego umo\u017cliwi\u0105 wreszcie reformy strukturalne, kt\u00f3re o\u017cywi\u0105 gospodark\u0119 planow\u0105, o tyle poza drastycznymi podwy\u017ckami cen, innych element\u00f3w refom w\u0142a\u015bciwie nie by\u0142o. Niepoliczaln\u0105 strat\u0105 jest odebranie nadziei milionom Polak\u00f3w, czy z\u0142amanie moralnego kr\u0119gos\u0142upa dziesi\u0105tkom tysi\u0119cy tych, kt\u00f3rych zmuszono do wsp\u00f3\u0142pracy z SB.<\/p>\n

W Ma\u0142opolsce rygory stanu wojennego by\u0142y takie same, jak w ca\u0142ym kraju. Ale nasz region wyr\u00f3\u017cnia\u0142 si\u0119 rozleg\u0142\u0105 konspiracj\u0105, kt\u00f3ra cz\u0119\u015bciowo odtwarza\u0142a dawniejsze legalne struktury Zwi\u0105zku (przede wszystkim Regionalny Komitet Wykonawczy Ma\u0142opolska z W\u0142adys\u0142awem Hardkiem na czele, do jego aresztowania w sierpniu 1983 r.), a cz\u0119\u015bciowo bazowa\u0142a na \u015brodowiskach ideowych dzia\u0142aj\u0105cych niezale\u017cnie (np. Konfederacja Polski Niepodleg\u0142ej).<\/p>\n

Wydaje si\u0119, \u017ce w Ma\u0142opolsce zjawisko nazywane niekiedy przewrotnie liberum conspiro, przybra\u0142o szczeg\u00f3lnie masowe formy – od konspiracji politycznej, poprzez niezale\u017cny ruch wydawniczy, a\u017c do p\u00f3\u0142-legalnego ruchu niezale\u017cnej plastyki.<\/p>\n

Do\u015b\u0107 powszechny op\u00f3r wobec polityki stanu wojennego w ca\u0142ej Polsce sprawi\u0142, \u017ce kiedy w 1988-89 roku poprawi\u0142a si\u0119 sytuacja geopolityczna, opozycja skupiona wok\u00f3\u0142 \u201eSolidarno\u015bci\u201d, stanowi\u0142a zwart\u0105 si\u0142\u0119 i sta\u0142a si\u0119 zacz\u0105tkiem nowej elity odrodzonego pa\u0144stwa.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sztuka konspirowania, \u017cycie na nielegalu, g\u0142o\u015bne \u201ewsypy\u201d stanu wojennego i ich konsekwencje: psychiczne, organizacyjne, polityczne. Czy stan wojenny to ju\u017c tylko historia czy wci\u0105\u017c niezabli\u017aniona rana ? Dyskusja w programie … <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,2,1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1511"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1511"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1511\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1511"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1511"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1511"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}