Co trzeba zrobi\u0107 by muzeum sta\u0142o si\u0119 w\u0142a\u015bcicielem arcydzie\u0142a renesansowego jubilerstwa? Jak\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 kustosze i jak wygl\u0105da ich praca? Przypadek zakupionej wiosn\u0105 tego roku cennej z\u0142otej broszy dowodzi niema\u0142ej roli w\u0142a\u015bnie kuratora i pokazuje, \u017ce po\u0142\u0105czenie rzetelnej pracy i wiedzy przynosi znakomity efekt \u2013 zbiory Zamku Kr\u00f3lewskiego na Wawelu wzbogaci\u0142y si\u0119 o wybitne dzie\u0142o sztuki z\u0142otniczej. <\/p>\n\n\n\n
Od czas\u00f3w potopu szwedzkiego w po\u0142owie wieku XVII, poprzez nieszcz\u0119\u015bcia zabor\u00f3w, wojen \u015bwiatowych i zmiany granic w XX wieku nasz kraj by\u0142 systematycznie oga\u0142acany z rozmaitych kosztowno\u015bci. Obecne zasoby, nawet uwzgl\u0119dniwszy te ocala\u0142e w skarbcach ko\u015bcielnych, s\u0105 resztkami dawnej \u015bwietno\u015bci. Do\u015b\u0107 powiedzie\u0107, \u017ce wszystkie klejnoty ostatnich Jagiellon\u00f3w, jakie dotrwa\u0142y do naszych czas\u00f3w nale\u017c\u0105 do zagranicznych kolekcji. St\u0105d powsta\u0142a idea, by uzupe\u0142nia\u0107 zbiory Skarbca Koronnego na Wawelu o klejnoty podobne do tych, jakie przechowywano tu przed prusk\u0105 grabie\u017c\u0105 w 1795 r. Niestety na \u015bwiatowym rynku dzie\u0142 sztuki tylko sporadycznie pojawiaj\u0105 si\u0119 tego rodzaju precjoza i trzeba bardzo uwa\u017cnie \u015bledzi\u0107 post\u0119p wiedzy w tym zakresie, jako \u017ce w ostatnim p\u00f3\u0142wieczu badacze zdyskwalifikowali znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107, zw\u0142aszcza renesansowych klejnot\u00f3w jako XIX- i XX-wieczne pastisze i falsyfikaty.<\/p>\n\n\n\n
Kustosz w tym przypadku musia\u0142 wywa\u017cy\u0107 i zweryfikowa\u0107 rozbie\u017cne s\u0105dy co do walor\u00f3w broszy i oszacowa\u0107 jej warto\u015b\u0107, a s\u0105dy antykwariuszy nie mog\u0142y by\u0107 do ko\u0144ca uznane za w pe\u0142ni wiarygodne, maj\u0105ce warto\u015b\u0107 rozstrzygaj\u0105c\u0105. Autopsja klejnotu w 2009 r. na najbardziej presti\u017cowych targach antykwarycznych Tefaf w Maastricht parze wawelskich muzealnik\u00f3w pozwoli\u0142a nabra\u0107 przekonania, \u017ce mamy do czynienia z autentycznym arcydzie\u0142em. Kilka w\u0105tpliwo\u015bci wymaga\u0142o jednak rozstrzygni\u0119cia, m.in. konsultacji ze s\u0142ynn\u0105 w\u0142osk\u0105 badaczk\u0105 klejnot\u00f3w i rad ze strony konserwator\u00f3w z Warszawy i Krakowa. A przede wszystkim rozleg\u0142ych studi\u00f3w w literaturze fachowej.<\/p>\n\n\n\n
Od wiedzy kustosza zale\u017cy te\u017c przekonanie muzealnej komisji zakupowej do nabycia dzie\u0142a. Przedstawia on komisji proponowany obiekt, jego walory, kontekst artystyczny i historyczny. Od tego uzasadnienia zale\u017cy w du\u017cej mierze kolegialna decyzja o zakupie. Kolejnym etapem s\u0105 negocjacje cenowe i sam zakup.<\/p>\n\n\n\n
Klejnot mo\u017cna podziwia\u0107 w jednej z wawelskich komnat (parter Zamku, ekspozycja Reprezentacyjne Komnaty Kr\u00f3lewskie), obok pokrewnych dzie\u0142 sztuki z tego czasu: malarskiego wizerunku umieraj\u0105cej Lukrecji, francuskiej szafki i \u0142\u00f3\u017cka.<\/p>\n\n\n\n
Klejnot pierwotnie s\u0142u\u017cy\u0142 jako brosza do ozdoby kapelusza (tzw. enseigne), b\u0119d\u0105c jednym z g\u0142\u00f3wnych akcesori\u00f3w mody m\u0119skiej w XVI-wiecznej Europie. Po zmianie trend\u00f3w pod koniec tego stulecia przekszta\u0142cano je w element dekoracyjny uczepiony na \u0142a\u0144cuchu oraz przechowywano w gabinetach sztuki i osobliwo\u015bci (tzw. kunstkamerach). Wtedy te\u017c wawelski nabytek otrzyma\u0142 jubilersk\u0105 opraw\u0119 z k\u00f3\u0142kiem do zawieszania. Przedstawiona scena obrazuje dramatyczny epizod z historii rzymskiej matrony, kt\u00f3rej zha\u0144bienie i bohaterska \u015bmier\u0107 doprowadzi\u0142y w konsekwencji do politycznego przewrotu i kresu monarchii. Osoba Lukrecji sta\u0142a si\u0119 symbolem wiernej \u017cony, kobiety m\u0119\u017cnej, \u015bwiadomej swej godno\u015bci, stra\u017cniczki praw b\u0119d\u0105cych fundamentem dobrze rz\u0105dzonego pa\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n
Fot: materia\u0142y prasowe Zamku Kr\u00f3lewskiego na Wawelu <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Co trzeba zrobi\u0107 by muzeum sta\u0142o si\u0119 w\u0142a\u015bcicielem arcydzie\u0142a renesansowego jubilerstwa? Jak\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 kustosze i jak wygl\u0105da ich praca? Przypadek zakupionej wiosn\u0105 tego roku cennej z\u0142otej broszy dowodzi niema\u0142ej … <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":14981,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,2,1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14974"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14974"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14974\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14981"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14974"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14974"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14974"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}