![\"\"](\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/IMG_6494a-1024x641.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\nPolska by\u0142a jednym z pierwszych\npa\u0144stw, na obszarze kt\u00f3rych dokonywano \u015bmia\u0142ych pr\u00f3b balonowych. Przygotowania\ndo pierwszego pokazu trwa\u0142y trzy miesi\u0105ce. Ju\u017c 17 stycznia 1784 r., w\u0142a\u015bnie\nKrakowie, z dziedzi\u0144ca Collegium Phisicium Akademii Krakowskiej, dokonano\neksperymentalnego wzlotu. Niespe\u0142na metrowej \u015brednicy balon z rozgrzanym\npowietrzem wzni\u00f3s\u0142 si\u0119 na wysoko\u015b\u0107 kilku metr\u00f3w nad ziemi\u0119. Kolejnych pr\u00f3b\ndokonywano w lutym (trzykrotnie). Usprawniona konstrukcja (sta\u0142e palenisko),\nzosta\u0142a zastosowana w pr\u00f3bie 1 kwietnia tego samego roku. Aerostat by\u0142 znacznie\nwi\u0119kszych rozmiar\u00f3w ni\u017c za pierwszym razem, bo obw\u00f3d obiektu zmierzony w\nnajszerszym miejscu przekracza\u0142 30\n m., a wysoko\u015b\u0107 r\u00f3wna by\u0142a prawie 10 m. Ow\u0105 \u201ebani\u0119 powietrzn\u0105\u201d\numieszczono w Ogrodzie Botanicznym, a po oderwaniu si\u0119 nad ziemi\u0119, balon p\u00f3\u0142\ngodziny kr\u0105\u017cy\u0142 nad Krakowem, osiadaj\u0105c nieopodal mur\u00f3w miejskich, pomi\u0119dzy\nBramami Floria\u0144sk\u0105 a Miko\u0142ajsk\u0105. Niestety, pi\u0105ta pr\u00f3ba z 9 lipca okaza\u0142a si\u0119\nostatni\u0105, gdy\u017c w trakcie wznoszenia obiekt p\u0119k\u0142 i opad\u0142, a ze wzgl\u0119du na\nniema\u0142e koszty takich do\u015bwiadcze\u0144, poniechano ich. Niebawem palm\u0119 pierwsze\u0144stwa\nw polskim baloniarstwie do\u015bwiadczalnym przej\u0119\u0142a stolica. To w\u0142a\u015bnie w\nWarszawie, 10 maja 1789 r. mia\u0142 miejsce\npierwszy na ziemiach Rzeczypospolitej za\u0142ogowy lot balonem. W XIX i na pocz\u0105tku\nXX w. balony u\u017cywane by\u0142y m.in. do cel\u00f3w wojskowych (np. obserwacja ruch\u00f3w\nprzeciwnika), badawczych (np. meteorologia), turystycznych i rozrywkowych oraz\ndo fotografowania powierzchni. Podejmowano pr\u00f3by wykorzystania omawianych tutaj\nstatk\u00f3w powietrznych z grupy aerostat\u00f3w, tak\u017ce do cel\u00f3w komunikacyjnych, ale ze\nwzgl\u0119d\u00f3w bezpiecze\u0144stwa zosta\u0142y one zaniechane.<\/p><\/p>\n\n\n\n Po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci\nprzez Polsk\u0119 balony zacz\u0119to wykorzystywa\u0107 wojskowo i sportowo. Niedaleko\nWarszawy, w Legionowie dzia\u0142a\u0142a Wojskowa Wytw\u00f3rnia Balon\u00f3w i Spadochron\u00f3w. Tam\nw\u0142a\u015bnie wykonano pow\u0142ok\u0119 do s\u0142ynnego balonu, kt\u00f3ry mia\u0142 by\u0107 u\u017cyty do pierwszego\npolskiego lotu do stratosfery. W 1938 r. na po\u0142udniu Ma\u0142opolski przeprowadzono\ng\u0142o\u015bny eksperyment naukowy. W Dolinie Chocho\u0142owskiej mia\u0142 rozpocz\u0105\u0107 si\u0119 lot balonu\nstratosferycznego \u201eGwiazdy Polski\u201d, a uczestniczyli w tym przedsi\u0119wzi\u0119ciu\nnajwybitniejsi krajowi naukowcy wraz z wojskowymi. Komitetowi organizacyjnemu\npatronowa\u0142 honorowo gen. broni Kazimierz Sosnkowski. Planowano, \u017ce balon\nosi\u0105gnie wysoko\u015b\u0107 30 tys. m. (chciano pobi\u0107 rekord \u015bwiata, kt\u00f3ry nale\u017ca\u0142 wtedy\ndo Amerykan\u00f3w \u2013 22066 m.).\nPojemno\u015b\u0107 balony wynios\u0142a 124 tys. m\u00b3 i by\u0142a o 20 tys. m\u00b3 wi\u0119ksza od aerostatu\nameryka\u0144skiego. Niestety, wybuch wodoru spowodowa\u0142 zniszczenie cz\u0119\u015bci pow\u0142oki,\na przygotowania do nast\u0119pnej pr\u00f3by przerwa\u0142a wojna.<\/p><\/p>\n\n\n\n Wi\u0119cej szcz\u0119\u015bcia ni\u017c w\neksperymentach mia\u0142a Polska w sporcie balonowym tego\u017c okresu. Aby\nspopularyzowa\u0107 baloniarstwo w\u015br\u00f3d spo\u0142ecze\u0144stwa, w r\u00f3\u017cnych miastach\norganizowano pokazy. W Krakowie takowy odby\u0142 si\u0119 3 lipca 1932 r. na boisku\nKlubu Sportowego \u201eCracovia\u201d. W 1933 r. natomiast, Franciszek Hynek (pochodz\u0105cy\nz Krakowa) i Zbigniew J. Burzy\u0144ski na balonie \u201eKo\u015bciuszko\u201d wygrali presti\u017cowe\nzawody o puchar Gordona Bennetta, a w 1934 r., w trakcie organizowanej w Polsce\nkolejnej ich edycji, za\u0142oga F. Hynek i W\u0142adys\u0142aw Pomaski (Por. Pomaski nale\u017ca\u0142\ndo Mo\u015bcickiego Klubu Balonowego pod Tarnowem, a w tym\u017ce 1934 r., wraz z in\u017c.\nKrzyszkowskim, balonem wolnym \u201eToru\u0144\u201d zbli\u017cyli si\u0119 swoim wynikiem do \u015bwiatowego\nrekordu d\u0142ugo\u015bci przelotu, przelatuj\u0105c z Mo\u015bcic na Kaukaz \u2013 zabrak\u0142o zaledwie\nkilkudziesi\u0119ciu metr\u00f3w) zwyci\u0119\u017cyli. W 1935 r. rywali w zawodach o puchar\nGordona Bennetta pokonali Zbigniew J. Burzy\u0144ski i W\u0142adys\u0142aw Wysocki, a w 1938\nr. Antoni Janusz i Franciszek Janik. Sukces zdobycia tego\u017c po\u017c\u0105danego przez\nbaloniarzy na ca\u0142ym \u015bwiecie pucharu, powt\u00f3rzyli Stefan Manke i Ireneusz Cie\u015blak,\nco zdarzy\u0142o si\u0119 45 lat po przedwojennych sukcesach polskich zawodnik\u00f3w, to jest\ndopiero w 1983 r.<\/p><\/p>\n\n\n\n Tekst i fotografie: Artur Jachna<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W dniach 6-7 czerwca 2020 r. nad Krakowem zn\u00f3w mo\u017cna by\u0142o zobaczy\u0107 kolorowe za\u0142ogowe balony na rozgrzane powietrze. Pod Wawel przyby\u0142o a\u017c 17 za\u0142\u00f3g, kt\u00f3re pierwszego dnia startowa\u0142y z dawnego … <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":14053,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,11,2],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14052"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14052"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14052\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14053"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14052"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14052"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14052"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/IMG_6485-1024x768.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/IMG_6507-683x1024.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n