{"id":13904,"date":"2020-06-05T09:26:58","date_gmt":"2020-06-05T07:26:58","guid":{"rendered":"http:\/\/patriotycznykrakow.pl\/?p=13904"},"modified":"2020-06-08T09:28:15","modified_gmt":"2020-06-08T07:28:15","slug":"prymas-polski-august-hlond-o-obronie-przeciwlotniczo-gazowej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/2020\/06\/05\/prymas-polski-august-hlond-o-obronie-przeciwlotniczo-gazowej\/","title":{"rendered":"Prymas Polski August Hlond o obronie przeciwlotniczo-gazowej"},"content":{"rendered":"\n

Pozycj\u0119 Ko\u015bcio\u0142a\nw II Rzeczypospolitej gwarantowa\u0142 konkordat z 1925 r., jednak Prymas Polski,\npodobnie jak i inni hierarchowie, nie m\u00f3g\u0142 nie reagowa\u0107 wobec potencjalnych\nzagro\u017ce\u0144 dotycz\u0105cych ca\u0142ego spo\u0142ecze\u0144stwa. Kardyna\u0142 August Hlond z umiarem\nudziela\u0142 swojego poparcia wszelkim przedsi\u0119wzi\u0119ciom nieko\u015bcielnym. W sprawie\nzagro\u017cenia lotniczego i gazowego sta\u0142o si\u0119 jednak inaczej.<\/p>\n\n\n\n

Maj\u0105c w pami\u0119ci\npo\u017cog\u0119, \u00f3w ogie\u0144 Wielkiej Wojny, kt\u00f3ry wypali\u0142 p\u00f3\u0142 Europy, a szczeg\u00f3lnie\nzastosowanie nowych rodzaj\u00f3w broni, zasadne by\u0142o przygotowanie si\u0119 na\npotencjalny atak. W latach dwudziestych powsta\u0142o kilka organizacji, kt\u00f3re mia\u0142y\nza zadanie przygotowa\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwo do obrony przeciwlotniczo-gazowej. Na\npocz\u0105tku lat trzydziestych po\u0142\u0105czy\u0142y si\u0119 one w jedn\u0105 siln\u0105, bo masow\u0105 Lig\u0119\nObrony Powietrznej i Przeciwgazowej (przed wybuchem II wojny \u015bwiatowej prawie\ndwa miliony cz\u0142onk\u00f3w wszystkich rodzaj\u00f3w). Bior\u0105c pod uwag\u0119 zasi\u0119g dzia\u0142ania,\njej dzieje opracowane s\u0105 fragmentarycznie i stosunkowo pobie\u017cnie. Uwa\u017cam wi\u0119c,\n\u017ce warto przybli\u017cy\u0107 Czytelnikowi chocia\u017cby w formie przyczynkarskiej jej\nhistori\u0119. Odnios\u0119 si\u0119 do dokumentu ko\u015bcielnego, kt\u00f3ry dotyczy zagadnienia\nobrony przeciwlotniczo-gazowej, wystosowanego przez Prymasa kardyna\u0142a Augusta\nHlonda do duchowie\u0144stwa katolickiego w Polsce. Nie jest mi wiadome, czy pismo\nto mia\u0142o te\u017c form\u0119 przem\u00f3wienia, wyg\u0142oszonego osobi\u015bcie przez Augusta Hlonda,\nani co by\u0142o bezpo\u015bredni\u0105 przyczyn\u0105 wystosowania takowego listu do kap\u0142an\u00f3w.\nOsobi\u015bcie uwa\u017cam, i\u017c Prymas zosta\u0142 o to poproszony przez jakiego\u015b wysokiego\nrang\u0105 przedstawiciela urz\u0119du pa\u0144stwowego lub Wojska Polskiego. W I po\u0142owie lat\ntrzydziestych organizacje zwi\u0105zane z obronno\u015bci\u0105 stara\u0142y si\u0119 pozyska\u0107\nprzychylno\u015b\u0107 czynnik\u00f3w ko\u015bcielnych, tak aby dzi\u0119ki nawi\u0105zanej wsp\u00f3\u0142pracy,\nrozwin\u0105\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107 \u2013 szczeg\u00f3lnie w mniejszych miejscowo\u015bciach i w \u015brodowisku\nwiejskim. W omawianym okresie jeszcze nie mog\u0142o by\u0107 mowy o u\u017cywaniu ambony w\ncelu og\u0142aszania takich wiadomo\u015bci wsp\u00f3lnocie wiernych zgromadzonych w\nko\u015bcio\u0142ach. Takie wypadki mog\u0142y mie\u0107 miejsce nie wcze\u015bniej ni\u017c w 1936 r., o ile\nw og\u00f3le wyst\u0105pi\u0142y. Co prawda duchowni odprawiali msze \u015bw. w zwi\u0105zku z Tygodniem\nLOPP lub uroczysto\u015bciami pa\u0144stwowymi, gdzie mo\u017cna by\u0142o informowa\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwo\no zagro\u017ceniach lotniczych i gazowych, ale w takim samym stopniu kler anga\u017cowa\u0142\nsi\u0119 w wiele innych przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 istotnych dla wszystkich mieszka\u0144c\u00f3w kraju.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Domena publiczna<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Przyst\u0119puj\u0105c do\ncytatu pisma Augusta Hlonda, winny jestem poinformowa\u0107 i\u017c oryginalnie ukaza\u0142o\nsi\u0119 ono jako s\u0142owo wst\u0119pne do broszury pt. \u201eLiga Obrony Powietrznej Polski\u201d\n(wcze\u015bniejsza nazwa organizacji), a znalaz\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c na kartach ksi\u0105\u017cki: A.\nHlond, Daj mi dusz\u0119. Wyb\u00f3r pism i przem\u00f3wie\u0144 1897-1948, oprac. S. Kosi\u0144ski,\n\u0141\u00f3d\u017a 1979, s. 132-133. Dokument wydano w Poznaniu z dat\u0105 5 lipca 1932 r.\nPoni\u017cej tre\u015b\u0107 ca\u0142o\u015bci pisma.<\/p>\n\n\n\n

\u201eDo polskiego\nduchowie\u0144stwa katolickiego.<\/p>\n\n\n\n

Groza wojny \u2013\nwojny lotniczej i gazowej! Groza rozgromu kultury, zaprzeczenia dorobku pokole\u0144\ni groza wzajemnego wygubienia si\u0119 lud\u00f3w przy pomocy najdumniejszych wynalazk\u00f3w wiedzy\ni techniki! Czy\u017c to nie jeden z najsmutniejszych dowod\u00f3w, \u017ce zwyrodnia\u0142a my\u015bl\nludzka pogr\u0105\u017ca si\u0119 w szale\u0144stwie, ob\u0142\u0119dzie i zbrodniczo\u015bci?<\/p>\n\n\n\n

Od powietrza,\ng\u0142odu, ognia i wojny, wybaw nas, Panie! Bo\u017ce >>rozprosz narody, kt\u00f3re\nwojen chc\u0105!<< (Ps 67,31).<\/p>\n\n\n\n

Polska t\u0105\ndziejowa win\u0105 si\u0119 nie obarczy. Polska po\u017cogi wojennej wznieca\u0107 nie b\u0119dzie!<\/p>\n\n\n\n

A gdyby si\u0119 ta\nkatastrofa mimo wszystko zi\u015bci\u0107 mia\u0142a, b\u0119dzie elementarnym obowi\u0105zkiem\nchrze\u015bcija\u0144skim i obywatelskim ratowa\u0107 ludzko\u015b\u0107 i dobytek narodowy od zag\u0142ady w\nczasie napad\u00f3w, zw\u0142aszcza lotniczych i gazowych\u201d.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Domena publiczna<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Prymas Polski\nzaj\u0105\u0142 w powy\u017cszym pi\u015bmie jasne stanowisko, na tyle jednoznaczne, i\u017c nie\nwymagaj\u0105ce dodatkowych obja\u015bnie\u0144 czy innych t\u0142umacze\u0144. U\u017cyty j\u0119zyk jest\nkomunikatywny, nie zawiera specjalistycznego s\u0142ownictwa. Obrana forma jest\nkr\u00f3tka, ale nawet w takim przypadku z u\u017cyciem stosownego do tre\u015bci biblijnego\ncytatu. Interesuj\u0105cy jest te\u017c fakt, i\u017c w tek\u015bcie nie pada nazwa \u017cadnej\norganizacji ani odwo\u0142anie do konkretnych os\u00f3b np. przyw\u00f3dc\u00f3w pa\u0144stwowych lub\nwojskowych. Podj\u0119cie tematyki obrony przeciwlotniczo-gazowej przez Prymasa ju\u017c\nna pocz\u0105tku lat trzydziestych, dobrze \u015bwiadczy o orientacji Hierarchy w\nsytuacji mi\u0119dzynarodowej a tak\u017ce w zakresie post\u0119pu technicznego w wojskowo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Tekst: Artur Jachna<\/p>\n\n\n\n

Zdj\u0119cie w tle: pokaz ataku gazowego z publikacji “Ku Czci Poleg\u0142ych Lotnik\u00f3w. Ksi\u0119ga Pami\u0105tkowa, pr. zb. pod red. M. Romeyki, Warszawa 1933, s. 281. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pozycj\u0119 Ko\u015bcio\u0142a w II Rzeczypospolitej gwarantowa\u0142 konkordat z 1925 r., jednak Prymas Polski, podobnie jak i inni hierarchowie, nie m\u00f3g\u0142 nie reagowa\u0107 wobec potencjalnych zagro\u017ce\u0144 dotycz\u0105cych ca\u0142ego spo\u0142ecze\u0144stwa. Kardyna\u0142 August … <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13906,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,11,2],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13904"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13904"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13904\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13906"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13904"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13904"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13904"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}