{"id":13844,"date":"2020-06-03T12:28:10","date_gmt":"2020-06-03T10:28:10","guid":{"rendered":"http:\/\/patriotycznykrakow.pl\/?p=13844"},"modified":"2020-06-03T12:28:12","modified_gmt":"2020-06-03T10:28:12","slug":"ofiara-zycia-gen-leopolda-okulickiego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/2020\/06\/03\/ofiara-zycia-gen-leopolda-okulickiego\/","title":{"rendered":"Ofiara \u017cycia gen. Leopolda Okulickiego"},"content":{"rendered":"\n

Niedawno min\u0119\u0142a\nkolejna rocznica skoku do okupowanego kraju, kt\u00f3ry wykona\u0142 gen. Leopold\nOkulicki (1898-1946) cichociemny ps. \u201eKobra 2\u201d. W\u015br\u00f3d jego towarzyszy w drodze na l\u0105dowisko\no kryptonimie \u201eKos\u201d w pobli\u017cu po\u0142o\u017conego na p\u00f3\u0142noc od Krakowa Wierzbna, znalaz\u0142\nsi\u0119 Zbigniew Waruszy\u0144ski, kt\u00f3ry na angielskiej emigracji napisa\u0142 wiele wierszy.\nBy\u0142a to poezja prosta, wr\u0119cz naiwna. By\u0142a jednak zapisem wojennych los\u00f3w setek\ninnych \u017co\u0142nierzy Polskich Si\u0142 Zbrojnych na Zachodzie. Paradoksalnie, do\nsytuacji wielu wojennych emigrant\u00f3w by\u0142ych \u017co\u0142nierzy PSZ, pasuje fragment\nwiersza z 1939 r. o zupe\u0142nie innej wymowie ideowej. W\u0142adys\u0142aw Broniewski w\ndrugiej zwrotce liryka pozostawionego na zawsze bez autorskiego tytu\u0142u [Syn\npodbitego narodu], zawar\u0142 tak wiele wsp\u00f3\u0142graj\u0105cych tutaj emocji: \u201eJa na t\u0119\nziemi\u0119 powr\u00f3c\u0119, ja chc\u0119 j\u0105 zbawi\u0107, ocali\u0107,\/ stamt\u0105d chc\u0119 \u015bwiatu p\u0142on\u0105\u0107 serca i\npie\u015bni po\u017carem\u201d.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Leopold Okulicki\nby\u0142 synem ma\u0142orolnego ch\u0142opa spod Bochni. Nauk\u0119 w powiatowym gimnazjum przerwa\u0142\nprzysz\u0142y genera\u0142, aby wst\u0105pi\u0107 do Legion\u00f3w Polskich. Po tzw. kryzysie\nprzysi\u0119gowym, zosta\u0142 wcielony do armii austriackiej, z kt\u00f3rej zdezerterowa\u0142. W\nKrakowie wst\u0105pi\u0142 w szeregi Polskiej Organizacji Wojskowej, jesieni\u0105 1918 r.\nbra\u0142 udzia\u0142 w rozbrajaniu Austriak\u00f3w, a dalsze szlify wojskowe zdobywa\u0142 ju\u017c w\nmundurze \u017co\u0142nierza Wojska Polskiego uczestnicz\u0105c w wojnach polsko-ukrai\u0144skiej i\npolsko-bolszewickiej. Po uko\u0144czeniu Wy\u017cszej Szko\u0142y Wojennej, pe\u0142ni\u0142 rozmaite\nfunkcje dochodz\u0105c do stopnia podpu\u0142kownika i pracy w Sztabie G\u0142\u00f3wnym WP. Po\nwojnie obronnej 1939 r., pozosta\u0142 w kraju i w\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 w organizacj\u0119 S\u0142u\u017cby\nZwyci\u0119stwu Polski, a nast\u0119pnie Zwi\u0105zku Walki Zbrojnej (inspektor Komendy\nG\u0142\u00f3wnej w Warszawie a potem we Lwowie). W styczniu 1941 r. Leopold Okulicki\nzosta\u0142 aresztowany przez sowiet\u00f3w i uwi\u0119ziony w okrytym z\u0142\u0105 s\u0142aw\u0105 wi\u0119zieniu na\n\u0141ubiance. Po uk\u0142adzie Sikorski-Majski, zosta\u0142 zwolniony i zg\u0142osi\u0142 si\u0119 do Armii\nPolskiej, formuj\u0105cej si\u0119 w Buzu\u0142uku. W stopniu pu\u0142kownika szefowa\u0142 jej sztabem,\nwyszed\u0142 z Sowiet\u00f3w do Iranu, a nast\u0119pnie dotar\u0142 do Wielkiej Brytanii, sk\u0105d \u2013\npoprzez baz\u0119 we w\u0142oskim Brindisi \u2013 wr\u00f3ci\u0142 do okupowanego przez Niemc\u00f3w kraju.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Genera\u0142 Leopold\nOkulicki by\u0142 najwy\u017cszym stopniem oficerem, kt\u00f3ry podj\u0105\u0142 si\u0119 trud\u00f3w misji\ncichociemnego. Jako zast\u0119pca Komendanta G\u0142\u00f3wnego Armii Krajowej, wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w\npowstaniu warszawskim, po kt\u00f3rego upadku wyszed\u0142 z miasta wraz z ludno\u015bci\u0105\ncywiln\u0105, zosta\u0142 \u2013 jak pokaza\u0142a p\u00f3\u017aniej historia \u2013 ostatnim Komendantem G\u0142\u00f3wnym\nAK. Jednym z pierwszych rozkaz\u00f3w \u201eNied\u017awiadka\u201d by\u0142o wstrzymanie akcji \u201eBurza\u201d (by\u0142a\nona kl\u0119sk\u0105 polityczn\u0105, militarnie do pewnego stopnia sukcesem) i polecenie\nograniczenia walki z Niemcami do dzia\u0142a\u0144 dywersyjnych i obrony ludno\u015bci\ncywilnej. Prac\u0119 utrudnia\u0142 mu \u2013 podobnie jak jego poprzednikowi gen. Tadeuszowi\nKomorowskiemu ps. \u201eB\u00f3r\u201d \u2013 brak talent\u00f3w politycznych. Komendant Okulicki, nie\nwidz\u0105c dalszego sensu dotychczasowej formy dzia\u0142alno\u015bci, reaguj\u0105c na zmienion\u0105\nsytuacj\u0119 wewn\u0119trzn\u0105, 19 stycznia 1945 r. formalnie rozwi\u0105za\u0142 najwi\u0119ksz\u0105\npodziemn\u0105 armi\u0119 w tej cz\u0119\u015bci okupowanej Europy. Warto tutaj przytoczy\u0107 fragment\ngorzkiego wiersza Kazimierza Wierzy\u0144skiego pt. \u201eNa rozwi\u0105zanie Armii Krajowej\u201d:\n\u201eZa dywizj\u0119 wo\u0142y\u0144sk\u0105, nie kwiatki i wianki \u2013 Szubienica w Lublinie. Ojczyste\nMajdanki.\/ Za sygna\u0142 na p\u00f3\u0142nocy, B\u00f3j pod Nowogr\u00f3dkiem \u2013 D\u0142ugi urlop w\nwi\u0119zieniu. D\u0142ugi i ze skutkiem.\/ Za b\u00f3j o nasz\u0105 Ross\u0119, Ostr\u0105 Bram\u0119, Wilno \u2013\nSucha ga\u0142\u0105\u017a lub zsy\u0142ka na rozpacz bezsiln\u0105. [\u2026]\u201d. Wiadome by\u0142o, \u017ce utrzymanie w\nkonspiracji ok. 400 tys. organizacji nie jest mo\u017cliwe, jednak ostatni rozkaz nie\noznacza\u0142 przyzwolenia na ujawienie si\u0119, poniewa\u017c zachowano sztaby z \u017co\u0142dem i\nzabezpieczonymi \u201epapierami\u201d dla oficer\u00f3w, ukrywano bro\u0144, utrzymano ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107\npracy sieci \u0142\u0105czno\u015bci a tak\u017ce gromadzono informacje na temat dzia\u0142a\u0144\npolitycznych i wojskowych Sowiet\u00f3w oraz o kolaboruj\u0105cych z nimi Polak\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Leopold Okulicki\nkontynuowa\u0142 swoj\u0105 prac\u0119 konspiracyjn\u0105 na czele organizacji \u201eNie\u201d (\u201eNiepodleg\u0142o\u015b\u0107\u201d).\nTworzona by\u0142a ona ju\u017c od wiosny 1944 r. pod kierownictwem Augusta Emila\nFieldorfa ps. \u201eNil\u201d, a jej g\u0142\u00f3wnym zadaniem by\u0142o zapewnienie \u0142\u0105czno\u015bci z\npolskim Londynem a tak\u017ce dzia\u0142ania wywiadowcze, kontrwywiadowcze i w razie\npotrzeby organizacja samoobrony. Niestety, Fieldorf zosta\u0142 zatrzymany (trafi\u0142\nna zes\u0142anie nierozpoznany przez NKWD, za handel obc\u0105 walut\u0105), a praca\nOkulickiego w \u201eNie\u201d trwa\u0142a bardzo kr\u00f3tko, niestety prowadzona by\u0142a ona ma\u0142o\nefektywnie w warunkach wzrastaj\u0105cego chaosu i napi\u0119cia. Genera\u0142 znowu trafi\u0142 do\nloch\u00f3w \u0141ubianki. Tym razem, wraz z pi\u0119tnastoma innymi przyw\u00f3dcami Polskiego\nPa\u0144stwa Podziemnego, s\u0105dzonymi w tzw. Procesie Szesnastu przez Kolegium\nWojskowe S\u0105du Najwy\u017cszego ZSRR. Ci wojskowi i politycy zostali przez bieg\nwydarze\u0144 postawieni w sytuacji bez wyj\u015bcia \u2013 gdyby nie stawili si\u0119 na rozmowy z\nprzedstawicielami Sowiet\u00f3w, by\u0142by to pretekst do oskar\u017ce\u0144 polskiego podziemia\nzwi\u0105zanego z Zachodem o kolaboracj\u0119 z Niemcami. Z punktu widzenia Armii\nCzerwonej niedopuszczalne by\u0142o istnienie tysi\u0119cy przeszkolonych i gotowych do\ndzia\u0142ania ludzi na ich ty\u0142ach, w sytuacji gdy nadal trwa\u0142a wojna z\nhitlerowcami. Polscy przyw\u00f3dcy, pomni tego co dzia\u0142o si\u0119 na Kresach, wiedzieli\n\u017ce nie mo\u017cna ufa\u0107 wys\u0142annikom J\u00f3zefa Stalina. Pe\u0142ni\u0105cy obowi\u0105zki naczelnego\nWodza Polskich Si\u0142 Zbrojnych na Zachodzie, gen. W\u0142adys\u0142aw Anders w tajnej\ndepeszy wys\u0142anej z Londynu 7 maja 1945 r. zlikwidowa\u0142 organizacj\u0119 \u201eNie\u201d. Wobec\naresztowa\u0144 Okulickiego i Fieldorfa oraz rozpracowania \u201eNiepodleg\u0142o\u015bci\u201d przez\nnowych okupant\u00f3w Polski, decyzja taka by\u0142a konieczno\u015bci\u0105. Powo\u0142ana zosta\u0142a\nDelegatura Si\u0142 Zbrojnych, a jej dow\u00f3dztwo powierzono by\u0142emu zast\u0119pcy\nOkulickiego w AK, p\u0142k. Janowi Rzepeckiemu.<\/p>\n\n\n\n

Proces Szesnastu\nmia\u0142 miejsce w tej samej sali Domu Zwi\u0105zk\u00f3w Zawodowych w Moskwie, w kt\u00f3rej w\nlatach trzydziestych odbywa\u0142y si\u0119 g\u0142o\u015bne procesy pokazowe przyw\u00f3dc\u00f3w\nsowieckich, skazywanych na \u015bmier\u0107 na osobiste polecenie Stalina. Leopold\nOkulicki zosta\u0142 skazany na najwy\u017csz\u0105 z zas\u0105dzonych kar tj. 10 lat pozbawienia\nwolno\u015bci, jednak w wi\u0119zieniu Butyrki pod Moskw\u0105 nie do\u017cy\u0142 \u015awi\u0105t Bo\u017cego\nNarodzenia 1946 r. Rosjanie w dokumentacji wi\u0119ziennej, u\u017cyli sformu\u0142owania\nbardzo cz\u0119sto stosowanego przez Niemc\u00f3w w wypadku zmar\u0142ych wi\u0119\u017ani\u00f3w obozu\nkoncentracyjnego Auschwitz \u2013 osadzony zmar\u0142 na atak serca. Istnieje\nniepotwierdzona relacja, \u017ce Polak zosta\u0142 zamordowany. Takie \u015bwiadectwo mieli\nda\u0107 osadzeni w celi obok Genera\u0142a. Zw\u0142oki oficera spalono i wrzucono do mogi\u0142y\nzbiorowej na cmentarzu do\u0144skim w Moskwie. Przez lata komunizmu niemo\u017cliwe by\u0142y\nobiektywne badania biograficzne tej niepospolitej postaci, lecz w ostatnim\ntrzydziestoleciu znale\u017ali si\u0119 historycy, na czele ze zmar\u0142ym tragicznie w\nSmole\u0144sku Januszem Kurtyk\u0105, kt\u00f3rzy starali si\u0119 swoimi pracami wype\u0142ni\u0107 t\u0119 luk\u0119\nw polskiej historiografii. Godn\u0105 form\u0105 uhonorowania dzia\u0142alno\u015bci postaci\nhistorycznej jest przyjmowanie jej imienia przez instytucje dzia\u0142aj\u0105ce w\nkolejnych epokach. Tutaj przyk\u0142adem takiego nawi\u0105zania do AK-owskich tradycji\n\u201eKobry 2\u201d\nby\u0142o przyj\u0119cie imienia gen. bryg. Leopolda Okulickiego przez 11. Ma\u0142opolsk\u0105\nBrygad\u0119 Obrony Terytorialnej. Mottem zapisanym na mundurze s\u0105 dla nich s\u0142owa:\n\u201ezawsze gotowi, zawsze blisko\u201d, poniewa\u017c maj\u0105 stanowi\u0107 pomoc dla ludno\u015bci\ncywilnej w obliczu zagro\u017ce\u0144 niemilitarnych, takich jak katastrofy i kl\u0119ski\n\u017cywio\u0142owe. Doroczne \u015bwi\u0119to ma\u0142opolskich \u201eterytorials\u00f3w\u201d ustanowione zosta\u0142o na\ndzie\u0144 22 maja, czyli w rocznic\u0119 zrzutu Okulickiego jako cichociemnego do\nokupowanej przez Niemc\u00f3w Ojczyzny.<\/p>\n\n\n\n

Tekst i\nfotografie: Artur Jachna<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Niedawno min\u0119\u0142a kolejna rocznica skoku do okupowanego kraju, kt\u00f3ry wykona\u0142 gen. Leopold Okulicki (1898-1946) cichociemny ps. \u201eKobra 2\u201d. W\u015br\u00f3d jego towarzyszy w drodze na l\u0105dowisko o kryptonimie \u201eKos\u201d w pobli\u017cu … <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13845,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,11,2],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13844"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13844"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13844\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13845"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13844"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13844"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13844"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}