{"id":13837,"date":"2020-06-03T12:14:33","date_gmt":"2020-06-03T10:14:33","guid":{"rendered":"http:\/\/patriotycznykrakow.pl\/?p=13837"},"modified":"2020-06-03T12:17:58","modified_gmt":"2020-06-03T10:17:58","slug":"patriotyzm-prymasa-augusta-hlonda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/2020\/06\/03\/patriotyzm-prymasa-augusta-hlonda\/","title":{"rendered":"Patriotyzm Prymasa Augusta Hlonda"},"content":{"rendered":"\n

August Hlond\n(1881-1948), by\u0142 przyk\u0142adem hierarchy duchownego w\u0142a\u015bciwego na czasy, w kt\u00f3rych\nprzysz\u0142o mu dzia\u0142a\u0107. Pochodz\u0105c z g\u0142\u0119boko religijnej \u015bl\u0105skiej rodziny\nrobotniczej, osi\u0105gn\u0105\u0142 olbrzymi sukces, kt\u00f3ry mia\u0142 swoje pocz\u0105tki w\no\u015bwi\u0119cimskiej szkole salezjan\u00f3w. Zdolny ucze\u0144 zwi\u0105za\u0142 swoje losy z tym\u017ce\nzakonem, kontynuowa\u0142 nauk\u0119 we W\u0142oszech, a po powrocie po\u015bwi\u0119ci\u0142 si\u0119 bez reszty\npracy w plac\u00f3wkach salezja\u0144skich. Wielka Wojna zasta\u0142a przysz\u0142ego kardyna\u0142a w\nWiedniu, gdzie opiekowa\u0142 si\u0119 liczn\u0105 Poloni\u0105. Dla wychod\u017astwa polskiego mia\u0142\np\u00f3\u017aniej nawi\u0105zywa\u0107, odbywaj\u0105c liczne podr\u00f3\u017ce zagraniczne a tak\u017ce tworz\u0105c\nspecjalne zgromadzenie zakonne. Chrystusowcy do dzisiaj sprawuj\u0105 swoj\u0105 pos\u0142ug\u0119,\nwidoczni szczeg\u00f3lnie w Stanach Zjednoczonych. W odrodzonej Polsce Hlond\nudowodni\u0142, \u017ce dysponuje zdolno\u015bciami organizacyjnymi, jako administrator\napostolski na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku a nast\u0119pnie biskup nowoutworzonej diecezji w\nKatowicach. W wieku 45 lat zosta\u0142 arcybiskupem gnie\u017anie\u0144sko-pozna\u0144skim, co\n\u0142\u0105czy\u0142o si\u0119 z przyj\u0119ciem tytu\u0142u Prymasa Polski. D\u0105\u017cy\u0142 do integracji\nspo\u0142ecze\u0144stwa wywodz\u0105cego si\u0119 z trzech odr\u0119bnych organizm\u00f3w pa\u0144stwowych, w\nduchu katolickiego odrodzenia religijnego i moralnego. W pracy tej kler\nwspierany by\u0142 przez aktywny laikat stowarzyszony w szeregach Akcji Katolickiej.\nKardyna\u0142 ostro pi\u0119tnowa\u0142 pija\u0144stwo i zwalcza\u0142 wp\u0142ywy masonerii.<\/p>\n\n\n\n

We wrze\u015bniu 1939\nr. August Hlond wyjecha\u0142 do Rumunii, nie chc\u0105c wpa\u015b\u0107 w r\u0119ce Niemc\u00f3w. Znalaz\u0142\nsi\u0119 we W\u0142oszech, sk\u0105d nast\u0119pnie wyjecha\u0142 do Francji. Przypomina\u0142 o sprawie\npolskiej na Zachodzie i wspiera\u0142 materialnie ofiary dzia\u0142a\u0144 wojennych. W 1944\nr. Prymas zosta\u0142 aresztowany przez Gestapo, kt\u00f3re jednak nie sk\u0142oni\u0142o go do\npoparcia antysowieckich inicjatyw przygotowywanych przez Niemc\u00f3w, kt\u00f3rzy\nchcieli pozyska\u0107 do nich polskich ochotnik\u00f3w. Po wojnie wr\u00f3ci\u0142 do Polski,\nskupiaj\u0105c si\u0119 na dziele odbudowy okaleczonego w latach okupacji Ko\u015bcio\u0142a.\nStara\u0142 si\u0119 te\u017c obj\u0105\u0107 Ziemie Odzyskane administracj\u0105 ko\u015bcieln\u0105, tak aby i te\ntereny zintegrowa\u0107 z podleg\u0142ymi mu diecezjami. Pozycja moralna Hlonda w spo\u0142ecze\u0144stwie\npolskim szybko ros\u0142a. Umacnianie si\u0119 jego autorytetu nie by\u0142o w smak\nkomunistom, bezwzgl\u0119dnie likwiduj\u0105cym opozycj\u0119 polityczn\u0105 i wojskow\u0105. August\nHlond zmar\u0142 w niewyja\u015bnionych nigdy okoliczno\u015bciach, po przej\u015bciu rutynowego\nzabiegu operacyjnego, a sta\u0142o si\u0119 to w roku powstania Polskiej Zjednoczonej\nPartii Robotniczej, kt\u00f3ra cztery lata p\u00f3\u017aniej doprowadzi\u0142a do zmiany konstytucji\ni nazwy kraju. Przesta\u0142 on by\u0107 Rzeczpospolit\u0105 Polsk\u0105, a sta\u0142 si\u0119 na blisko\ncztery dziesi\u0119ciolecia Polsk\u0105 Rzeczpospolit\u0105 Ludow\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Charakterystyczne\ndla my\u015bli Augusta Hlonda by\u0142o uj\u0119cie patriotyzmu jako elementu duchowo\u015bci\nnarodu polskiego. Punktem wyj\u015bcia by\u0142o dla Prymasa Polski za\u0142o\u017cenie, \u017ce\npatriotyzm jest cnot\u0105 cz\u0142owieka wierz\u0105cego, a b\u0119d\u0105cego zarazem obywatelem przynale\u017cnym\ndo pa\u0144stwa, odrodzonego po latach politycznego niebytu. Tacy cnotliwi obywatele\nbyli nieodzowni do budowy prawid\u0142owych struktur pa\u0144stwowych. Tyle tytu\u0142em\nwst\u0119pu. Aby zapozna\u0107 si\u0119 bezpo\u015brednio, \u017ar\u00f3d\u0142owo z pismami Hierarchy, mo\u017cna si\u0119gaj\u0105c\ndo publikacji pt. \u201eZ notatnika Kardyna\u0142a Augusta Hlonda\u201d, opracowanie W. Necel,\nPozna\u0144 1995. Tutaj przedstawi\u0119 zarys pogl\u0105d\u00f3w Salezjanina w zakresie\npatriotyzmu, co uwa\u017cam za wskazane ze wzgl\u0119du na ich historyczne znaczenie, a\nszczeg\u00f3lnie wp\u0142yw na masy os\u00f3b wierz\u0105cych, oczekuj\u0105cych wskazania kierunk\u00f3w\nmy\u015blenia o pa\u0144stwie i spo\u0142ecze\u0144stwie w chaosie poj\u0119ciowym okresu\nmi\u0119dzywojennego.<\/p>\n\n\n\n

Warto rozwa\u017cania\nrozpocz\u0105\u0107 od przytoczenia definicji patriotyzmu, ukazuj\u0105cej si\u0119 czytelnikowi z lektury\nopublikowanych zapisk\u00f3w Prymasa. Patriotyzm opiera si\u0119 na: wierze w pa\u0144stwo i\nkarno\u015bci obywatelskiej a tak\u017ce na pracy i po\u015bwi\u0119ceniu dla pa\u0144stwa. Patriotyzmem\nnie mo\u017cna jednak nazywa\u0107: tyranii, fanatyzmu, szowinizmu, egoizmu\nindywidualnego lub partyjnego czy te\u017c awanturnictwa, postaw biernych i\nbezmy\u015blnych, a przede wszystkim sprzecznych z nakazami sumienia. Sumienie mo\u017cna\ntu rozumie\u0107 dwoisto: jako indywidualne \u2013 obywatelskie i narodowe \u2013 zbiorowe.\nPrymas pot\u0119pia wszelkie ruchy niszcz\u0105ce struktury pa\u0144stwowe i narodowe,\ng\u0142osz\u0105ce has\u0142a nihilistyczne i anarchistyczne. Przestrzega przed kultem\nfa\u0142szywych idoli w kraju i poza jego granicami, ludzi kt\u00f3rzy jedynie \u017ceruj\u0105 na\nkrzywdzie s\u0142abszych od siebie. My\u015bliciel przestrzega przed totalitaryzmem,\ngwa\u0142townymi przemianami. Za jedyn\u0105 po\u017c\u0105dan\u0105 dla Polski i Polak\u00f3w rewolucj\u0119\nuznaje, si\u0142\u0119 tw\u00f3rcz\u0105, kt\u00f3rej skutkami b\u0119d\u0105: odrodzenie tradycyjnych warto\u015bci\nw\u015br\u00f3d cz\u0119\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa, kt\u00f3ra je zatraci\u0142a (tj. rodzina, w\u0142asno\u015b\u0107, wiara,\nreligijno\u015b\u0107, skromno\u015b\u0107 i patriotyzm), umocnienie autorytetu w\u0142adzy pa\u0144stwowej a\ntak\u017ce pobudzenie obywatelskie (tj.: karno\u015b\u0107, po\u015bwi\u0119cenie oraz zgodna aktywno\u015b\u0107\npolityczna).<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Rys. Artur Jachna<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Kardyna\u0142\nzak\u0142ada\u0142, i\u017c cz\u0119\u015b\u0107 ludzi po prostu pogubi\u0142a si\u0119 w nowej rzeczywisto\u015bci i\nprzemianach cywilizacyjnych, jakie dokonywa\u0142y si\u0119 w okresie mi\u0119dzywojennym.\nUwa\u017ca\u0142, i\u017c to co z\u0142e w\u015br\u00f3d Polak\u00f3w nie jest mo\u017ce by\u0107 przypisywane charakterowi\nnarodowemu, ale \u017ce s\u0105 to po prostu cechy wsp\u00f3lne ludzi zdegradowanych moralnie,\nniezale\u017cne od pochodzenia etnicznego i przynale\u017cno\u015bci obywatelskiej. Pi\u0119tnowa\u0142\ntutaj grzechy: perfidii, gwa\u0142tu, zak\u0142amania, z\u0142o\u015bliwo\u015bci, nieuczciwo\u015bci,\nbezprawia i nieczysto\u015bci. Przeciwstawia\u0142 im cicho\u015b\u0107, cnot\u0119 i pracowito\u015b\u0107. Wy\u017cej\nceni\u0142 realne czyny ni\u017c s\u0142owne deklaracje, kt\u00f3re nierzadko ko\u0144czy\u0142y si\u0119 na\npustych s\u0142owach, za kt\u00f3re nikt nie bra\u0142 odpowiedzialno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

August Hlond\npodkre\u015bla\u0142 znaczenie tradycyjnych warto\u015bci chrze\u015bcija\u0144skich, jako punkt\u00f3w\nodniesienia dla nowych czas\u00f3w. Wymienia\u0142 tutaj takie szlachetne poj\u0119cia jak:\nbraterstwo, r\u00f3wno\u015b\u0107, sprawiedliwo\u015b\u0107, demokracja, mi\u0142o\u015b\u0107 do Ojczyzny, wolno\u015b\u0107 i\npok\u00f3j. Zarzuci\u0142 zwolennikom laicyzacji zaw\u0142aszczanie tych\u017ce d\u00f3br, po to aby\nzatraci\u0142y one chrze\u015bcija\u0144skiego ducha, a zmieniaj\u0105c sw\u00f3j sens, sta\u0142y si\u0119 swoj\u0105\nw\u0142asn\u0105 karykatur\u0105. Przywo\u0142ana tutaj Ojczyzna by\u0142a przez Prymasa traktowana jak\nMatka, kt\u00f3rej zgodnie z IV przykazaniem Dekalogu nale\u017cna jest cze\u015b\u0107. Mia\u0142a to\nby\u0107 wsp\u00f3lnota ponadregionalna, powo\u0142ana do cel\u00f3w wy\u017cszych \u2013 jednakowo wa\u017cnych\ndla wszystkich Polak\u00f3w. W tej idealistycznej Rzeczpospolita mia\u0142a by\u0107 odleg\u0142a\nod wszelkich z\u0142ych czyn\u00f3w, a za to oddana sprawom bo\u017cym. Pasterz nie chcia\u0142\nPolski skorumpowanej i niechrze\u015bcija\u0144skiej. Odleg\u0142y by\u0142 od Polski\npartyjniactwa, politycznego pieniactwa i \u201eobsady sto\u0142k\u00f3w\u201d w\u0142asnymi lud\u017ami, Polski\npr\u00f3\u017cniak\u00f3w i cwaniak\u00f3w jak te\u017c Polski \u0142ap\u00f3wek i \u201ewyborczej kie\u0142basy\u201d. Hlond\nuwa\u017ca\u0142, \u017ce odrodzon\u0105 Rzeczpospolit\u0105 maj\u0105 tworzy\u0107 ludzie uczciwi i pracowici, a\nszczeg\u00f3lnie Ci, kt\u00f3rzy przelewali krew za jej niepodleg\u0142o\u015b\u0107. Przestrzega\u0142\njednak kombatant\u00f3w przed rozbiciem organizacyjnym \u2013 tak charakterystycznym dla\nokresu lat trzydziestych XX w. \u2013 postuluj\u0105c powo\u0142anie jednej organizacji dla\nwszystkich (paradoksalnie takowa \u2013 tj. ZBOWiD \u2013 funkcjonowa\u0142a w Polsce, jedynie\nw czasach rz\u0105d\u00f3w komunistycznych). Ambicjonalne wa\u015bnie w gronie dawnych bohater\u00f3w\nwojennych, August Hlond uwa\u017ca\u0142 za gorsz\u0105ce, szczeg\u00f3lnie dla obserwuj\u0105cego\nsytuacj\u0119 w kraju, m\u0142odego pokolenia Polak\u00f3w. Hierarcha obawia\u0142 si\u0119 psucia\nm\u0142odzie\u017cy przez konsumpcjonizm, postuluj\u0105c jej cnotliwe wychowanie (m.in. w\ncnocie patriotyzmu).<\/p>\n\n\n\n

Tekst i rysunek portretowy Augusta Hlonda: Artur Jachna<\/p>\n\n\n\n

Zdj\u0119cie w tle: \u015awi\u0119to 14 DP w Biedrusku – prymas August Hlond wbija gw\u00f3\u017ad\u017a w drzewce sztandaru<\/em> NAC 1-W-1144-2.jpg. Domena publiczna.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

August Hlond (1881-1948), by\u0142 przyk\u0142adem hierarchy duchownego w\u0142a\u015bciwego na czasy, w kt\u00f3rych przysz\u0142o mu dzia\u0142a\u0107. Pochodz\u0105c z g\u0142\u0119boko religijnej \u015bl\u0105skiej rodziny robotniczej, osi\u0105gn\u0105\u0142 olbrzymi sukces, kt\u00f3ry mia\u0142 swoje pocz\u0105tki w … <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13841,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,11,2],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13837"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13837"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13837\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13841"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13837"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13837"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13837"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}