Dnia 19 maja\n2020 r. min\u0119\u0142o trzydzie\u015bci lat od po\u015bwi\u0119cenia Krzy\u017ca Katy\u0144skiego,\nzlokalizowanego na placu im. ojca Adama Studzi\u0144skiego OP przy ko\u015bciele \u015bw.\nIdziego w Krakowie. Ceremonii tej dokona\u0142 \u00f3wczesny metropolita krakowski,\nksi\u0105dz kardyna\u0142 Franciszek Macharski.<\/p>\n\n\n\n
Krzy\u017c Katy\u0144ski\nto pomnik w postaci krzy\u017ca, kt\u00f3ry upami\u0119tnia ofiary ludob\u00f3jstwa, kt\u00f3re przesz\u0142o\ndo historii jako zbrodnia katy\u0144ska. Powsta\u0142 on w pocz\u0105tkach III\nRzeczypospolitej, kiedy wreszcie mo\u017cna by\u0142o otwarcie m\u00f3wi\u0107 ca\u0142\u0105 prawd\u0119 o aktach\nsowieckiego bestialstwa dokonanych wiosn\u0105 1940 r. Krakowski Krzy\u017c Katy\u0144ski jest\njednym z wielu materialnych \u015blad\u00f3w pami\u0119ci o pomordowanych polskich oficerach,\nznajduj\u0105cych si\u0119 w r\u00f3\u017cnych miejscowo\u015bciach. Pomniki przybiera\u0142y rozmaite formy\ni stanowi\u0142y publiczn\u0105 lekcj\u0119 historii, tak aby w spo\u0142ecznej \u015bwiadomo\u015bci\nutrwali\u0142a si\u0119 prawda historyczna, kt\u00f3r\u0105 komuni\u015bci przez tak wiele lat usi\u0142owali\ntrwale ukry\u0107. Krzy\u017c zosta\u0142 umiejscowiony w pobli\u017cu miejsca szczeg\u00f3lnego, u\npodn\u00f3\u017ca Wawelu. Znajduje si\u0119 kilkaset metr\u00f3w od katedry w kt\u00f3rej od setek lat\nodbywaj\u0105 si\u0119 uroczysto\u015bci patriotyczne, tak wa\u017cne dla utrzymania to\u017csamo\u015bci wsp\u00f3lnotowej\nwszystkich Polak\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Krzy\u017c Katy\u0144ski\nzosta\u0142 wykonany zgodnie z projektem artysty rze\u017abiarza Jacka Marka, z ciemnobr\u0105zowego\ndrewna. Konstrukcja mierzy pi\u0119\u0107 metr\u00f3w. Na belce poprzecznej umieszczono\nz\u0142ocony napis \u201eKATY\u0143\u201d oraz daty \u201e1940\u201d i \u201e1990\u201d. U podn\u00f3\u017ca znajduje si\u0119 tablica\nz granitu, na kt\u00f3rej wymieniono has\u0142a \u2013 symbole, zwi\u0105zane z najnowsz\u0105 histori\u0105\nPolski, od miejsc zbrodni sowieckich na wschodzie poczynaj\u0105c, poprzez nazwy\nzak\u0142ad\u00f3w karnych w kt\u00f3rych wi\u0119ziono polskich patriot\u00f3w w czasach stalinowskich,\na\u017c po miejsca protest\u00f3w spo\u0142ecznych w czasach PRL-u, b\u0119d\u0105ce symbolem walki\n\u00f3wczesnej w\u0142adzy z w\u0142asnymi obywatelami. Krakowski Krzy\u017c Katy\u0144ski powsta\u0142\ndzi\u0119ki fundacji Zarz\u0105du Regionu Ma\u0142opolska NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d oraz Komitetu\nOpieki nad Kopcem J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego w Krakowie. Przez trzydzie\u015bci lat\nodbywa\u0142y si\u0119 tutaj r\u00f3\u017cnorodne uroczysto\u015bci patriotyczne, bardzo cz\u0119sto po\nwcze\u015bniejszej mszy \u015bw. w katedrze wawelskiej. Poza przedstawicielami w\u0142adz\npa\u0144stwowych i samorz\u0105dowych, duchowie\u0144stwa, s\u0142u\u017cb mundurowych, zwi\u0105zkowc\u00f3w,\nreprezentant\u00f3w instytucji kultury i stowarzysze\u0144 spo\u0142ecznych (w tym kombatanckich),\nwielokrotnie przybywa\u0142a tutaj t\u0142umnie m\u0142odzie\u017c szk\u00f3\u0142 krakowskich wraz z\nnauczycielami i licznymi sztandarami, kt\u00f3re stawa\u0142y w szpalerze obok innych\nchor\u0105gwi reprezentuj\u0105cych przyby\u0142e instytucje i organizacje. Palono znicze\n(cz\u0119sto uk\u0142adane w znak krzy\u017ca) oraz sk\u0142adano okoliczno\u015bciowe wi\u0105zanki kwiat\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
W 2010 r., po\ntragicznym locie do Smole\u0144ska w dniu 10 kwietnia, Krzy\u017c Katy\u0144ski i otaczaj\u0105cy\ngo plac sta\u0142y si\u0119 miejscem spontanicznych demonstracji pami\u0119ci o zmar\u0142ych oraz\nwyraz\u00f3w oddolnego patriotyzmu. Miejmy nadziej\u0119, i\u017c po odwo\u0142aniu zakazu\nzgromadze\u0144 publicznych w zwi\u0105zku ze stanem pandemii, ponownie b\u0119d\u0105 tutaj\norganizowane podnios\u0142e uroczysto\u015bci patriotyczne, kt\u00f3re zgromadz\u0105 t\u0142umy\nmieszka\u0144c\u00f3w Krakowa i licznych go\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Tekst: Artur Jachna<\/p>\n\n\n\n