{"id":13578,"date":"2020-05-19T11:26:29","date_gmt":"2020-05-19T09:26:29","guid":{"rendered":"http:\/\/patriotycznykrakow.pl\/?p=13578"},"modified":"2020-05-19T12:44:26","modified_gmt":"2020-05-19T10:44:26","slug":"grzegorz-przemyk-zamordowany-trzy-dni-przed-19-urodzinami","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/2020\/05\/19\/grzegorz-przemyk-zamordowany-trzy-dni-przed-19-urodzinami\/","title":{"rendered":"Grzegorz Przemyk, zamordowany trzy dni przed 19 urodzinami"},"content":{"rendered":"\n

Dwie \u015bmierci\nm\u0142odych ludzi, te dwie z tysi\u0119cy innych, w trudnym dla polskiej historii XX w.\nWydawa\u0142o by si\u0119, \u017ce to tak r\u00f3\u017cne \u017cyciorysy, ale ka\u017cdy z nich by\u0142 odpowiedzi\u0105 na\nswoje czasy. Mam na my\u015bli dwie postacie historyczne: Danut\u0119 Siedzik\u00f3wn\u0119\n(1928-1946) i Grzegorza Przemyka (1964-1983).<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Domena publiczna.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

\u015amier\u0107 \u201eInki\u201d na\nsze\u015b\u0107 dni przed 18 urodzinami, nast\u0105pi\u0142a w pocz\u0105tkowym okresie rz\u0105d\u00f3w\nkomunistycznych, w\u0142a\u015bciwie w trakcie najbardziej za\u017cartej walki zbrojnej komunist\u00f3w\nz patriotycznym podziemiem wojskowym. Pobicie warszawskiego maturzysty, pi\u0119\u0107\ndni przed uko\u0144czeniem 19 lat, to z kolei znak czas\u00f3w stanu wojennego. By\u0142 on\njedn\u0105 ze \u015bmiertelnych ofiar \u201ebetonowego\u201d re\u017cimu, kt\u00f3ry wyda\u0142 wojn\u0119 w\u0142asnemu\nnarodowi. Danuta i Grzegorz, Siedzik\u00f3wna i Przemyk. Oboje m\u0142odzi i niewinni,\nOna zaanga\u017cowana bardziej bezpo\u015brednio, sanitariuszka bior\u0105ca udzia\u0142 w\nniebezpiecznych akcjach, zahartowana przez lata wojny, w kt\u00f3rej latach jeden z\ntotalitaryzm\u00f3w zabra\u0142 jej matk\u0119, a drugi na zawsze pozbawi\u0142 ojca. On z kolei stoj\u0105cy\nnieco z boku, zwyk\u0142y ch\u0142opak, jakich wielu by\u0142o \u015bwiadkami demonstracji, zebra\u0144\ni antyrz\u0105dowych protest\u00f3w. A jednak to w\u0142a\u015bnie jego zakatowano na \u015bmier\u0107 i ta\nzbrodnia tak bardzo poruszy\u0142a opini\u0119 publiczn\u0105. O Danucie dowiedzieli\u015bmy si\u0119 zdecydowanie\np\u00f3\u017aniej, jej historia czeka\u0142a na to, \u017ceby j\u0105 opowiedzie\u0107. A mo\u017ce to wszystko po\nto, aby si\u0119 dope\u0142ni\u0142a, poprzez wydobycie jej zw\u0142ok spod chodnika na gda\u0144skim\ncmentarzu? Pochowano j\u0105 wreszcie z godno\u015bci\u0105, cho\u0107 po tak wielu latach. On za\u015b\nm\u00f3g\u0142 wybra\u0107 inaczej, odci\u0105\u0107 si\u0119 od opozycji, zaprzesta\u0107 pisania wierszy i by\u0107\njak niejeden inny \u201enormalny\u201d \u2013 wpisany w system. Wreszcie m\u00f3g\u0142 si\u0119 nie nara\u017ca\u0107\ni zbuntowa\u0107 si\u0119 przeciwko matce \u2013 opozycjonistce. Na przek\u00f3r jej, znale\u017a\u0107 si\u0119 w\nszeregach socjalistycznej m\u0142odzie\u017cy i mo\u017ce zrobi\u0107 karier\u0119, jak niejeden jego\nwarszawski r\u00f3wie\u015bnik z odznak\u0105 Janka Krasickiego w klapie marynarki? Jednak ju\u017c\nwtedy wiadome by\u0142o, \u017ce rozumie wi\u0119cej ni\u017c wielu jego r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w, \u017ce czuje\n\u201ebardziej\u201d i nie zaci\u0105gnie si\u0119 do czerwonej s\u0142u\u017cby. I jeszcze jedno\npodobie\u0144stwo w oficjalnym obrazie \u015bmierci tych dwojga m\u0142odych ludzi.\nWszechobecna oficjalna dezinformacja i oczernianie. Narzucony spos\u00f3b narracji,\ngdzie wnioski mia\u0142y \u201esame si\u0119 nasun\u0105\u0107\u201d. Ju\u017c w 1946 r. topornie sklecone opowie\u015bci\no \u201ekrwawej Ince\u201d, a w latach osiemdziesi\u0105tych zdecydowanie bardziej przebiegle,\ninteligentnie i zgodne z wymuszonymi przyznaniami si\u0119 do winy, skazanych\np\u00f3\u017aniej lekarki i dw\u00f3ch sanitariuszy. Zbrodnia w \u201ebia\u0142ych r\u0119kawiczkach\u201d, bo ju\u017c\nczas nie ten i metody bardziej \u201esubtelne\u201d. Wszystkich szczeg\u00f3\u0142\u00f3w nigdy nie\npoznamy, wi\u0119c lepiej skupi\u0107 si\u0119 na faktach historycznych, kt\u00f3re przecie\u017c nie\npotrzebuj\u0105 podp\u00f3rek z legendy. Wiele im mo\u017ce doda\u0107 przedstawienie nieco\nszerszego kontekstu opisywanej sprawy. Dlaczego warto skupi\u0107 si\u0119 na postaci Grzegorza\nPrzemyka? Gdyby \u017cy\u0142, obchodzi\u0142by w tym roku 56 lat. Jednak nie doczeka\u0142 ko\u0144ca\nPRL-u, w kt\u00f3rym zawar\u0142o si\u0119 ca\u0142e jego kr\u00f3tkie \u017cycie. Mija w\u0142a\u015bnie 37 lat od tragedii,\njaka dotkn\u0119\u0142a jego rodzin\u0119. Warto pami\u0119ta\u0107, aby zrozumie\u0107 zbrodniczo\u015b\u0107\nmechanizm\u00f3w, przed\u0142u\u017caj\u0105cych trwanie niewydolnego systemu o dekad\u0119 lat\nosiemdziesi\u0105tych, a tak\u017ce aby nie zapomnie\u0107 o presji, jakiej poddawani byli na co\ndzie\u0144 wszyscy obywatele PRL-u.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Domena publiczna<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Zwyczajne dzi\u015b\ndla nas obchody upami\u0119tniaj\u0105ce uchwalenie Konstytucji 3 maja, s\u0105 dla nas\nwsp\u00f3\u0142cze\u015bnie \u015bwi\u0119tem pa\u0144stwowym. W omawianych czasach by\u0142y nielegalne, jednak\norganizowane przez \u015brodowiska opozycyjne w wi\u0119kszych miastach. Spotyka\u0142y si\u0119\none z brutaln\u0105 reakcj\u0105 milicji. 3 maja 1983 r. w Warszawie pobita zosta\u0142a m.in.\nmatka Grzegorza. Barbara Sadowska zaanga\u017cowana by\u0142a w prace Prymasowskiego\nKomitetu Pomocy Osobom Pozbawionym Wolno\u015bci i ich Rodzinom. Niespe\u0142na dwa tygodnie\np\u00f3\u017aniej, 12 maja na Placu Zamkowym zatrzymany zosta\u0142 jej syn, ucze\u0144 XVII Liceum\nOg\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cego im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Grzegorz Przemyk \u015bwi\u0119towa\u0142\nz kolegami zdany egzamin dojrza\u0142o\u015bci. Nie dane mu by\u0142o podj\u0105\u0107 dalszej edukacji,\ngdy\u017c zosta\u0142 brutalnie pobity na pobliskim posterunku milicji przy ul.\nJezuickiej. Ch\u0142opak wr\u00f3ci\u0142 do domu, jednak jego stan by\u0142 bardzo z\u0142y. Zmar\u0142 dwa\ndni p\u00f3\u017aniej w szpitalu i zosta\u0142 pochowany na warszawskich Pow\u0105zkach. Pogrzeb Przemyka\nodby\u0142 si\u0119 19 maja. By\u0142 on demonstracj\u0105 jedno\u015bci wi\u0119kszo\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa wobec\nsystemu przemocy i k\u0142amstwa, kt\u00f3ry nie oszcz\u0119dza\u0142 nawet m\u0142odzie\u017cy. Na\nokoliczno\u015bci i wymow\u0119 tej jednej z najg\u0142o\u015bniejszych zbrodni polskiego aparatu\nw\u0142adzy lat osiemdziesi\u0105tych, zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 w swojej monografii sowieckiej\nkolonizacji pt. \u201ePolska w niewoli 1945-1989\u201d (Wydawnictwo AA, Krak\u00f3w 2015), naukowiec\ni parlamentarzysta, prof. Ryszard Terlecki. Historyk napisa\u0142: \u201ezaledwie kilka\ntygodni przed drug\u0105 pielgrzymk\u0105 Ojca \u015awi\u0119tego do Polski, milicja zamordowa\u0142a dziewi\u0119tnastoletniego\nmaturzyst\u0119, Grzegorza Przemyka, [\u2026]. Sterowane przez bezpiek\u0119 \u015bledztwo\ndoprowadzi\u0142o do oskar\u017cenia i skazania niewinnych os\u00f3b. Re\u017cim okazywa\u0142 w ten\nspos\u00f3b swoj\u0105 si\u0142\u0119, a aparat przemocy demonstrowa\u0142 ca\u0142kowit\u0105 bezkarno\u015b\u0107\u201d (s.\n402). Niech powy\u017csze s\u0142owa pos\u0142u\u017c\u0105 za podsumowanie smutnej rocznicy \u015bmierci\nwarszawskiego maturzysty.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Adrian Grycuk<\/a> – Praca w\u0142asna.
CC BY-SA 3.0 pl<\/a> <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Tekst: Artur\nJachna<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dwie \u015bmierci m\u0142odych ludzi, te dwie z tysi\u0119cy innych, w trudnym dla polskiej historii XX w. Wydawa\u0142o by si\u0119, \u017ce to tak r\u00f3\u017cne \u017cyciorysy, ale ka\u017cdy z nich by\u0142 odpowiedzi\u0105 … <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13579,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,11,2,1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13578"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13578"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13578\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13579"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13578"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13578"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13578"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}