{"id":12960,"date":"2020-04-28T10:25:23","date_gmt":"2020-04-28T08:25:23","guid":{"rendered":"http:\/\/patriotycznykrakow.pl\/?p=12960"},"modified":"2020-05-29T11:03:25","modified_gmt":"2020-05-29T09:03:25","slug":"marzenia-o-niepodleglej-krakowski-szlak-konfederacji-barskiej-1-pradnik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/2020\/04\/28\/marzenia-o-niepodleglej-krakowski-szlak-konfederacji-barskiej-1-pradnik\/","title":{"rendered":"Marzenia o Niepodleg\u0142ej. Krakowski Szlak Konfederacji Barskiej. 1. Pr\u0105dnik"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #993300;\">Pewne miejsca a wraz z nimi osoby i wydarzenia stanowi\u0105 symbole, kt\u00f3re utrwalaj\u0105 si\u0119 w pami\u0119ci zbiorowej zar\u00f3wno lokalnej jak og\u00f3lnonarodowej i s\u0105 okre\u015blane miejscami pami\u0119ci. Ich znaczenie polega na \u0142\u0105czeniu spo\u0142eczno\u015bci, czy te\u017c narodu poprzez wsp\u00f3lne wspominanie. Wyb\u00f3r tych miejsc opiera si\u0119 na zdobytej wiedzy historycznej, kt\u00f3ra nie powinna jednak zas\u0142ania\u0107 innych w\u0142adz ludzkiej psychiki. Aby historia sta\u0142a si\u0119 \u017cywa, aby by\u0142a nauczycielk\u0105 \u017cycia musi wywo\u0142ywa\u0107 rezonans wewn\u0105trz cz\u0142owieka, z jednej strony pobudza\u0107 do jej poznawania, a z drugiej do autorefleksji, do u\u015bwiadamiania sobie jakie wra\u017cenia, odczucia, emocje, postawy moralne budz\u0105 si\u0119 w kontakcie z ni\u0105, uobecnion\u0105 <\/span><br \/><span style=\"color: #993300;\">w konkretnym miejscu, osobie \u00a0i wydarzeniu.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span><br \/><span style=\"color: #993300;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <strong>Marzenia o niepodleg\u0142ej<\/strong> to cykl prezentacji os\u00f3b i miejsc zwi\u0105zanych z Krakowskim Szlakiem Walk o Niepodleg\u0142\u0105 swym zakresem si\u0119gaj\u0105cym pocz\u0105tk\u00f3w Konfederacji Barskiej 1768, a\u017c po 1918 r.\u00a0 Serdecznie Pa\u0144stwa zapraszamy do pod\u0105\u017cania z nami tym szlakiem i do regularnego odwiedzania strony Patriotycznego<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #993300;\">Teraz zostanie Pa\u0144stwu przybli\u017cony Pr\u0105dnik &#8211; miejsce zwi\u0105zane z obozowaniem wojsk rosyjskich oraz potyczek z konfederatami barskimi. Nast\u0119pny miejscem b\u0119dzie Rynek Kleparski gdzie zosta\u0142a zaprzysi\u0119\u017cona konfederacja na Ziemi Krakowskiej.<\/span><\/p>\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"716\" src=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/mapa-1-scaled-1024x716.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-12961\" srcset=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/mapa-1-scaled-1024x716.jpg 1024w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/mapa-1-scaled-300x210.jpg 300w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/mapa-1-scaled-768x537.jpg 768w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/mapa-1-scaled-135x93.jpg 135w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>Krakowski Szlak Walk o Niepodleg\u0142\u0105 1768-1918) strona 1<\/figcaption><\/figure>\n\n\n<p style=\"text-align: justify;\">W ubieg\u0142ym roku, Centrum M\u0142odzie\u017cy im. dr. H. Jordana w Krakowie przy wsp\u00f3\u0142udziale Ma\u0142opolskiego Centrum Edukacji \u201eMEC\u201d wyda\u0142o map\u0119 Krakowskiego Szlaku Walk o Niepodleg\u0142\u0105 (1768-1918),&nbsp; kt\u00f3ra zawiera 168 miejsc<\/p>\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"716\" src=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/mapa-2-scaled-1024x716.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-12962\" srcset=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/mapa-2-scaled-1024x716.jpg 1024w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/mapa-2-scaled-300x210.jpg 300w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/mapa-2-scaled-768x537.jpg 768w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/mapa-2-scaled-135x93.jpg 135w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption> <br>Krakowski Szlak Walk o Niepodleg\u0142\u0105 1768-1918) strona 2<br><br><a href=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/mapa-szlaku-walk-o-niepodleg\u0142\u0105.pdf\">Zobacz map\u0119 w du\u017cej rozdzielczo\u015bci <\/a><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n\n<p style=\"text-align: justify;\">Podczas pierwszego obl\u0119\u017cenia Krakowa stacjonowa\u0142y na Pr\u0105dniku wojska rosyjskie. By\u0142o to tak\u017ce miejsce potyczek oddzia\u0142\u00f3w konfederackich z rosyjskimi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><span style=\"color: #ff0000;\">W czerwcu 1768 r. Krak\u00f3w zosta\u0142 przej\u0119ty przez konfederat\u00f3w barskich. 20 czerwca wybrali oni na Kleparzu marsza\u0142ka Ziemi Krakowskiej, nast\u0119pnie zaj\u0119li Wawel oraz nak\u0142onili prezydenta i Rad\u0119 Miasta do zaprzysi\u0119\u017cenia konfederacji. Po opanowaniu grodu rozpocz\u0119li przygotowania do obrony. Ju\u017c 22 czerwca pod miasto od wschodu podszed\u0142 rosyjski oddzia\u0142 dowodzony przez pp\u0142k. Bocka. Dow\u00f3dca Rosjan postanowi\u0142 zdoby\u0107 miasto bez przygotowania i zaatakowa\u0142 od strony Barbakanu. Rosjanie zostali odparci a pp\u0142k Bock nakaza\u0142 odwr\u00f3t i za\u0142o\u017cenia obozu na Pr\u0105dniku Czerwonym<\/span><\/strong> <span style=\"color: #ff0000;\">(Zob. W\u0142adys\u0142aw Konopczy\u0144ski, <em>Konfederacja Barska, Przebieg, tajemnice cele i jawne skutki<\/em>, Tom 1, Pozna\u0144 2017, s. 117-118)<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>18 lipca 1768 r, na Pr\u0105dniku mia\u0142a miejsce potyczka mi\u0119dzy wojskami polskim a rosyjskimi od godziny 14:45 do 16:00. Z pocz\u0105tku Polacy mieli przewag\u0119, natomiast p\u00f3\u017aniej ze strony Czy\u017cyn przysz\u0142y Moskalom na pomoc inne oddzia\u0142y, konfederaci musieli ucieka\u0107 z placu bitwy. Po stronie konfederackiej by\u0142o 53 zabitych, po rosyjskiej<\/strong> (Zob. W\u0142adys\u0142aw Konopczy\u0144ski,<em> Konfederacja Barska, Przebieg, tajemnice cele i jawne skutki,<\/em> Tom 1, Pozna\u0144 2017, s. 122)<\/span><\/p>\n\n\n<p><strong>Pr\u0105dnik<\/strong><\/p>\n\n\n<p style=\"text-align: justify;\">Kiedy kierujemy uwag\u0119 w stron\u0119 Pr\u0105dnika nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce nazw\u0105 t\u0105 obejmujemy zar\u00f3wno rzek\u0119, maj\u0105c\u0105 swoje \u017ar\u00f3d\u0142a w gminie Su\u0142oszowa na Wy\u017cynie Olkuskiej a kt\u00f3rej recypientem jest Wis\u0142a (w Krakowie rzeka nosi nazw\u0119 Bia\u0142ucha od koloru wapienia) jak i dwie dawne miejscowo\u015bci Pr\u0105dnik Ma\u0142y i Pr\u0105dnik Wielki, kt\u00f3re obecnie stanowi\u0105 dzielnice Krakowa jako Pr\u0105dnik Bia\u0142y i Pr\u0105dnik Czerwony. Inne nazwy Pr\u0105dnika to Prutnik, Pr\u0105tnik, Promnik.<\/p>\n\n\n<p>a. Pr\u0105dnik Bia\u0142y<\/p>\n\n\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Pr\u0105dnik Bia\u0142y<\/strong> notowany ju\u017c w XII w. podobnie jak s\u0105siedni Pr\u0105dnik Czerwony. Obydwie miejscowo\u015bci usytuowano nad rzek\u0105 Pr\u0105dnik, kt\u00f3ry da\u0142 im nazwy. Pr\u0105dnik Bia\u0142y zwany by\u0142 te\u017c Biskupim, ta nazwa przypomina\u0142a o formie w\u0142asno\u015bci wsi. Biskup Iwo Odrow\u0105\u017c sprowadzi\u0142 braci zakonu \u015aw. Ducha de Saxia, zwanych duchakami albo szpitalnikami i osadzi\u0142 ich na terenie Pr\u0105dnika Bia\u0142ego.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #800000;\">Zakon \u015awi\u0119tego Ducha (Ordo Fratrum Canonicorum Regularium Sancti Spiritus de Saxia). W 1175 r. b\u0142. Gwidon z Montpellier wybudowa\u0142 w rodzinnej miejscowo\u015bci szpital, w kt\u00f3rym razem ze swymi wsp\u00f3\u0142towarzyszami gromadzi\u0142 porzucone dzieci i biednych, a za patrona swojego dzie\u0142a obra\u0142 \u015awi\u0119tego Ducha. Opiekunowie szpitala \u017cyli wed\u0142ug Regu\u0142y \u015bw. Augustyna. W 1204 r. papie\u017c Innocenty III przekaza\u0142 dla Zakonu rzymski szpital p.w. Matki Bo\u017cej Skalnej (S. Maria de Saxia), kt\u00f3remu nadano nazw\u0119 \u015awi\u0119tego Ducha. Od szpitala wsp\u00f3lnota zakonnik\u00f3w przyj\u0119\u0142a nazw\u0119 du-chak\u00f3w de Saxia.<\/span><br><span style=\"color: #800000;\">Do Polski duchak\u00f3w sprowadzi\u0142 bp Iwo Odrow\u0105\u017c w 1220 r. powierzaj\u0105c im prowadzenie szpitala w Pr\u0105dniku pod Krakowem. Bp Prandota przeni\u00f3s\u0142 ich do miasta i odda\u0142 im ko\u015bci\u00f3\u0142 p.w. \u015awi\u0119tego Krzy\u017ca i pobliski szpital. Kolejnymi fundacjami by\u0142y klasztory w Sandomierzu (1220), Kaliszu (1283), Stawi-szynie (1590) i Wi\u015blicy (p\u00f3\u0142. XVII w.). Kasata prowincji polskiej nast\u0105pi\u0142a w 1783 r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #800000;\">Tekst z&#8221;https:\/\/opoka.org.pl\/biblioteka\/D\/DZ\/marecki\/duchacy.html&#8221;&gt;https:\/\/opoka.org.pl\/biblioteka\/D\/DZ\/marecki\/duchacy.html<\/span><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"615\" height=\"800\" src=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Iwo_Odrow\u0105\u017c_Bishop_of_Krak\u00f3w.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-12963\" srcset=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Iwo_Odrow\u0105\u017c_Bishop_of_Krak\u00f3w.png 615w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Iwo_Odrow\u0105\u017c_Bishop_of_Krak\u00f3w-231x300.png 231w\" sizes=\"(max-width: 615px) 100vw, 615px\" \/><figcaption> <br>Biskup Iwo Odrow\u0105\u017c, kt\u00f3ry sprowadzi\u0142 braci zakon \u015bw. Ducha <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n<p style=\"text-align: justify;\">Jako uposa\u017cenie nada\u0142 im te\u017c grunty w okolicznych miejscowo\u015bciach. Duchacy wybudowali na Pr\u0105dniku zabudowania klasztorne i szpitalne. W 1244 r. zostali przeniesieni do Krakowa, ale grunty poza miastem zachowali, st\u0105d cz\u0119\u015b\u0107 wsi zwana tak\u017ce Pr\u0105dnikiem Duchackim. Z czasem powsta\u0142y tam folwarki i m\u0142yny, a na prze\u0142omie XV i XVI w. funkcjonowa\u0142 tu browar i ku\u017anie. Jeden z folwark\u00f3w zosta\u0142 zakupiony w 1479 r. przez Jana D\u0142ugosza. Teren pr\u0105dnika zwi\u0105zany jest r\u00f3wnie\u017c z najstarszymi dziejami papiernictwa i drukarstwa. W 1493 r. powsta\u0142a s\u0142ynna papiernia Fryderyka Schylinga z Wissemberga, kt\u00f3ra w latach 1510-1525 nale\u017ca\u0142a do Jana Hallera, drukarza i ksi\u0119garza krakowskiego, w latach 1508-1525 w\u0142a\u015bciciela drukarni. Na Pr\u0105dniku Bia\u0142ym w latach 1545-50 powstaje okaza\u0142a podmiejska rezydencja krakowskich biskup\u00f3w \u2013 renesansowa villa suburbana biskupa Bernarda Maciejowskiego. Obok dworu biskupiego z folwarkiem znajdowa\u0142 si\u0119 renesansowy ogr\u00f3d. Wspomniana rezydencja sta\u0142a si\u0119 jednym z najbardziej pr\u0119\u017cnych o\u015brodk\u00f3w kultury renesansowej w Polsce, gdzie odbywa\u0142y si\u0119 s\u0142ynne dysputy humanist\u00f3w. Biskup go\u015bci\u0142 w pa\u0142acu wybitnych poet\u00f3w np. Jan Kochanowski, Szymon Szymonowic, \u0141ukasz G\u00f3rnicki, kt\u00f3rych otacza\u0142 opiek\u0105 i protekcj\u0105. Ten ostatni utrwali\u0142 w swoim utworze Dworzanin Polski odbywaj\u0105ce si\u0119 spotkania wrezydencji biskup\u00f3w krakowskich. Dw\u00f3r odrestaurowa\u0142 biskup Piotr Gembicki w po\u0142owie XVII w. Zniszczon\u0105 przez Szwed\u00f3w rezydencj\u0119 odbudowa\u0142 biskup Andrzej Trzebicki w 1665 r. czyni\u0105c z niej okaza\u0142y pa\u0142ac.<strong>&nbsp;Zosta\u0142 zniszczony przez Rosjan podczas konfederacji barskiej<\/strong>. W 1796 r. Austriacy w\u0142\u0105czyli Pr\u0105dnik do d\u00f3br rz\u0105dowych i sprzedali prywatnym w\u0142a\u015bcicielom. Obecny dw\u00f3r zbudowano na pocz\u0105tku XIX w. na fundamentach dawnego biskupiego pa\u0142acu, przebudowany w stylu klasycystycznym w latach 1812-46. W 1809 r. zatrzyma\u0142 si\u0119 w dworze Jan Henryk D\u0105browski z ma\u0142\u017conk\u0105. Od 1974 r. do dzi\u015b ma tu swoj\u0105 siedzib\u0119 Centrum Kultury Dworek Bia\u0142opr\u0105dnicki. W gronie dzier\u017cawc\u00f3w pr\u0105dnickich znalaz\u0142 si\u0119 Jacek Kluszewski, w\u0142a\u015bciciel Pa\u0142acu Krzysztofory, kt\u00f3ry w s\u0105siednim Pa\u0142acu Spiskim otworzy\u0142 scen\u0119 teatraln\u0105. W 1798 r. zakupi\u0142 kamienice przy ul. Szczepa\u0144skiej, kt\u00f3re przebudowa\u0142 na potrzeby teatru i wznowi\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 rok p\u00f3\u017aniej. W pobli\u017cu dworu znajdowa\u0142 si\u0119 dawny zajazd dla go\u015bci wybudowany w II po\u0142owie XVIII w. Wed\u0142ug miejscowej tradycji mia\u0142 odpoczywa\u0107 Tadeusz Ko\u015bciuszko w parku pod wielkim jaworem, kt\u00f3ry nazwano jego imieniem. W\u0142a\u015bnie z tego miejsca Naczelnik mia\u0142 wyruszy\u0107 pod Rac\u0142awice. Przez stulecia Pr\u0105dnik Bia\u0142y podlega\u0142 parafii \u015bw. Ducha w Krakowie. Dopiero w 1983 r. zosta\u0142a na tym terenie erygowana parafia pod wezwaniem Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny Matki Ko\u015bcio\u0142a, a w 1991 r. kolejna \u015bw. Karola Boromeusza (na os. \u017babiniec). Pr\u0105dnik Bia\u0142y zosta\u0142 w\u0142\u0105czony w granice Krakowa w 1941 r. jako XXXVIII dzielnica katastralna. <\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www1.dzielnica4.krakow.pl\/pol\/historia-dzielnicy.html\">(Tekst ze strony Rady i Zarz\u0105du Dzielnicy IV)<\/a> <\/p>\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"780\" src=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/1700-mapa-2048x1560-1024x780.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-12964\" srcset=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/1700-mapa-2048x1560-1024x780.jpg 1024w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/1700-mapa-2048x1560-300x229.jpg 300w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/1700-mapa-2048x1560-768x585.jpg 768w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/1700-mapa-2048x1560-290x220.jpg 290w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/1700-mapa-2048x1560.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption> <br>Mapa Krakowa i okolic z 1700 r. <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>b. Pr\u0105dnik Czerwony <\/p>\n\n\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Pr\u0105dnik Czerwony<\/strong>&nbsp;to dawna wie\u015b po\u0142o\u017cona nad Pr\u0105dnikiem (Bia\u0142uch\u0105) i Sudo\u0142em Dominika\u0144skim przy historycznej drodze kr\u00f3lewskiej w rejonie obecnej al. 29 Listopada w odleg\u0142o\u015bci 3,5 km na p\u00f3\u0142noc od centrum Krakowa. Pierwsza wzmianka o nim pojawi\u0142a si\u0119 w 1105 r. w dokumencie legata papieskiego Idziego, jako o w\u0142asno\u015bci benedyktyn\u00f3w tynieckich. W \u017ar\u00f3d\u0142ach historycznych okre\u015blany jest on r\u00f3wnie\u017c jako Pr\u0105dnik Tyniecki lub Pr\u0105dnik Wielki. Jan D\u0142ugosz, z racji przynale\u017cno\u015bci Pr\u0105dnika Czerwonego, (a\u017c do lat 20. XX w.) do parafii \u015bw. Miko\u0142aja, nazywa\u0142 go \u201eprzedmie\u015bciem za bram\u0105 \u015bw. Miko\u0142aja\u201d. W 1275 r. Ksi\u0105\u017ce Boles\u0142aw Wstydliwy potwierdzi\u0142 w\u0142asno\u015b\u0107 benedykty\u0144sk\u0105 tego terenu. Na prze\u0142omie XIII i XIV w. wytyczono centraln\u0105 ulic\u0119 zabudowy wsi \u2013 wzd\u0142u\u017c drogi do Mistrzejowic (obecna ul. Dobrego Pasterza) oraz obustronny \u0142anowy roz\u0142\u00f3g p\u00f3l. W 1327 r. powsta\u0142o so\u0142ectwo pr\u0105dnickie, a jego so\u0142tysem zosta\u0142 Jan Stepko. W 1380 r. biskup krakowski zatwierdzi\u0142 darowizn\u0119 cz\u0119\u015bci grunt\u00f3w dla Ko\u015bcio\u0142a Mariackiego. W 1479 r. cz\u0119\u015b\u0107 grunt\u00f3w naby\u0142 Jan D\u0142ugosz, planuj\u0105c osadzi\u0107 tam kartuz\u00f3w. Od XV w. na terenie Pr\u0105dnika Czerwonego zacz\u0119\u0142y postawa\u0107 folwarki krakowskich zakon\u00f3w.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"391\" src=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Most-sierakowskiego.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-12965\" srcset=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Most-sierakowskiego.jpg 640w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Most-sierakowskiego-300x183.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><figcaption> <br>Most Sierakowskiego nad Pr\u0105dnikiem z 1785 roku na trasie do Warszawy (nie istniej\u0105cy obecnie) <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n<p style=\"text-align: justify;\">Przynale\u017cno\u015b\u0107 danego maj\u0105tku okre\u015blano przymiotnikiem dodawanym do nazwy Pr\u0105dnik \u2013 Benedykty\u0144ski, Dominika\u0144ski, Franciszka\u0144ski, Jezuicki i Karmelita\u0144ski, zwany te\u017c Bosackim. Na terenie tym, opr\u00f3cz wspomnianych&nbsp; znajdowa\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c posiad\u0142o\u015bci ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Miko\u0142aja i szpitala \u015bw. \u0141azarza.&nbsp;<strong>W 1491 r. powsta\u0142 tutaj pierwszy m\u0142yn papierniczy na ziemiach polskich.<\/strong>&nbsp;W 1587 r. Pr\u0105dnik zosta\u0142 cz\u0119\u015bciowo zniszczony w wyniku bitwy pomi\u0119dzy wojskami arcyksi\u0119cia Maksymiliana Habsburga i Jana Zamoyskiego o sukcesj\u0119 po zmar\u0142ym kr\u00f3lu Stefanie Batorym. Prawdopodobnie w\u00f3wczas powsta\u0142a ostateczna nazwa wsi Pr\u0105dnik Czerwony, nawi\u0105zuj\u0105ca do krwi rozlanej podczas walk. Teren ten ponownie ucierpia\u0142 podczas potopu szwedzkiego. Od XVI w. swoje posiad\u0142o\u015bci i dwory budowali tu krakowscy mieszczanie, m. in. zas\u0142u\u017cone dla Krakowa i Polski rodziny Montelupich oraz Cellarich. W renesansowym dworze tych ostatnich go\u015bcili m. in. kr\u00f3lowie polscy W\u0142adys\u0142aw IV i Jan Kazimierz, malarz Jacek Malczewski oraz biskup Jan Pawe\u0142 Woronicz. W 1642 r. na terenie folwarku dominika\u0144skiego powsta\u0142a, istniej\u0105ca do dnia dzisiejszego, barokowa kaplica \u015bw. Jana Chrzciciela. W sierpniu 1683 r. na Pr\u0105dniku Czerwonym go\u015bci\u0142 kr\u00f3tko kr\u00f3l Jan III Sobieski przed wymarszem wojsk polskich na odsiecz Wiedniowi. Pami\u0105tk\u0105 tego wydarzenia jest kapliczka Sobieraj\u00f3w stoj\u0105ca przy ul. Dobrego Pasterza naprzeciw budynku dawnego urz\u0119du gminy.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W 1819 r. Doz\u00f3r Szkolny Wolnego Miasta Krakowa utworzy\u0142 na Pr\u0105dniku Czerwonym Szko\u0142\u0119 Trywialn\u0105. W II po\u0142. XVIII w. wie\u015b liczy\u0142a 80 dom\u00f3w i ponad 450 mieszka\u0144c\u00f3w, a w 1890 r. 166 dom\u00f3w i 2750 mieszka\u0144c\u00f3w. W latach 1895\u20131897 na terenie pomi\u0119dzy obecn\u0105 ul. Powsta\u0144c\u00f3w a lini\u0105 kolejow\u0105 Krak\u00f3w-Tunel zosta\u0142 zbudowany fort pancerny 47 \u00bd \u201eSud\u00f3\u0142\u201d, kt\u00f3rego zadaniem by\u0142a blokada doliny Sudo\u0142u Dominika\u0144skiego. W 1901 r. siedziba pr\u0105dnickiej szko\u0142y zosta\u0142a przeniesiona do budynku przy skrzy\u017cowaniu obecnej al. 29 Listopada i ul. Dobrego Pasterza. W 1906 r. przy ul. Krowiej (obecnej Naczelnej) posta\u0142a opieku\u0144cza plac\u00f3wka Towarzystwa Opieki nad Opuszczonymi Dzie\u0107mi. W 1921 r. dosz\u0142o do po\u0142\u0105czenia lokalnych dru\u017cyn pi\u0142karskich \u201eZadworzanki\u201d i \u201eWezuwiusza\u201d w jeden zesp\u00f3\u0142 sportowy. Po przy\u0142\u0105czeniu si\u0119 do niego zawodnik\u00f3w \u201eRewii\u201d w 1924 r. przyj\u0105\u0142 on nazw\u0119 Robotniczy Klub Sportowy \u201ePr\u0105dniczanka\u201d. W 1922 r. mieszka\u0144cy Pr\u0105dnika Czerwonego rozpocz\u0119li starania o budow\u0119 ko\u015bcio\u0142a. Rok p\u00f3\u017aniej u zbiegu obecnej ul. Dobrego Pasterza i al. 29 Listopada zosta\u0142a oddana do u\u017cytku drewniana \u015bwi\u0105tynia pod wezwaniem Pana Jezusa Dobrego Pasterza, zaprojektowana przez prof. Artura Romanowskiego, a w kolejnym roku erygowano parafi\u0119, kt\u00f3rej proboszczem zosta\u0142 ks. J\u00f3zef Mazurek. 17 stycznia 1927 r. Krakowska Sp\u00f3\u0142ka Tramwajowa uruchomi\u0142a pierwsz\u0105 regularn\u0105 lini\u0119 autobusow\u0105 nr 1, kursuj\u0105c\u0105 na trasie Barbakan-Pr\u0105dnik Czerwony. W 1928 r. Zgromadzenie Si\u00f3str Albertynek obj\u0119\u0142o w posiadanie teren dworu Pocieszka i utworzy\u0142o tam sw\u00f3j Dom Generalny. W 1931 r. przy drodze do Batowic (u zbiegu obecnych ul. Reduta i Powsta\u0144c\u00f3w) na gruntach odkupionych od dominikan\u00f3w zosta\u0142 za\u0142o\u017cony cmentarz parafialny. W 1941 r. Pr\u0105dnik Czerwony zosta\u0142 w\u0142\u0105czony do Krakowa. W 1966 r. obok nekropolii parafialnej utworzono cmentarz Batowicki kt\u00f3ry jest obecnie najwi\u0119ksz\u0105 krakowsk\u0105 nekropoli\u0105. W latach 1971\u20131978 rozebrano stary drewniany ko\u015bci\u00f3\u0142 Pana Jezusa Dobrego Pasterza, a w jego miejscu wzniesiono murowan\u0105 \u015bwi\u0105tyni\u0119 zaprojektowan\u0105 przez Wojciecha Pietrzyka. W latach 70-tych XX w. na terenie Pr\u0105dnika Czerwonego rozpocz\u0119to budow\u0119 du\u017cego osiedla mieszkaniowego. W 1976 r. przy kaplicy \u015bw. Jana Chrzciciela uruchomiono o\u015brodek duszpasterski, a w 1982 r. erygowano drug\u0105 pr\u0105dnick\u0105 parafi\u0119, kt\u00f3rej proboszczem zosta\u0142 ks. Grzegorz Cekiera. W latach 1982-1989 w s\u0105siedztwie kaplicy zosta\u0142 zbudowany ko\u015bci\u00f3\u0142 zaprojektowany przez Wojciecha Obtu\u0142owicza. W latach 1982\u20131985 na terenie Zgromadzenia Si\u00f3str Albertynek przy ul. Woronicza powsta\u0142 ko\u015bci\u00f3\u0142-sanktuarium \u201eEcce Homo\u201d, w kt\u00f3rym znajduj\u0105 si\u0119 relikwie \u015bw. Brata Alberta i b\u0142. Bernardyny Marii Jab\u0142o\u0144skiej.<\/p>\n\n\n<p>Na podstawie tekstu Paw\u0142a W\u00f3jcika z wk\u0142adki tematycznej pt. Dzielnica III \u2013 Pr\u0105dnik  Czerwony, <em>\u015apiewnika Polskich Pie\u015bni Patriotycznych<\/em>, wydanego przez Ma\u0142opolskie Centrum Edukacji \u201eMEC\u201d .<br>Obrazek wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cy z powy\u017cszego \u017ar\u00f3d\u0142a<\/p>\n\n\n\n<p>Opracowanie Mariusz Jab\u0142o\u0144ski<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pewne miejsca a wraz z nimi osoby i wydarzenia stanowi\u0105 symbole, kt\u00f3re utrwalaj\u0105 si\u0119 w pami\u0119ci zbiorowej zar\u00f3wno lokalnej jak og\u00f3lnonarodowej i s\u0105 okre\u015blane miejscami pami\u0119ci. Ich znaczenie polega na &hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12977,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,11,29,2],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12960"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12960"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12960\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12977"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12960"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12960"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12960"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}