{"id":12316,"date":"2020-04-15T16:44:46","date_gmt":"2020-04-15T14:44:46","guid":{"rendered":"http:\/\/patriotycznykrakow.pl\/?p=12316"},"modified":"2020-05-29T11:05:56","modified_gmt":"2020-05-29T09:05:56","slug":"na-szlakach-malopolski-ojcowski-park-narodowy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/2020\/04\/15\/na-szlakach-malopolski-ojcowski-park-narodowy\/","title":{"rendered":"“Per\u0142y przyrody” – nasze parki narodowe. Ojcowski Park Narodowy"},"content":{"rendered":"\n

\u201ePer\u0142y przyrody\u201d \u2013 nasze parki narodowe. Rozpoczynamy nasz nowy cykl artyku\u0142\u00f3w po\u015bwi\u0119conych polskim parkom narodowym. Chcemy w nim przypomnie\u0107 miejsca wyr\u00f3\u017cniaj\u0105ce si\u0119 szczeg\u00f3lnymi warto\u015bciami przyrodniczymi, spo\u0142ecznymi, kulturowymi i edukacyjnymi, na obszarze kt\u00f3rych podlega ochronie ca\u0142a przyroda. Parki narodowe to tak\u017ce doskona\u0142e miejsce do poznawania naszej przesz\u0142o\u015bci. To przecie\u017c tu, znajdziemy wiele miejsc, kt\u00f3re na przestrzeni wiek\u00f3w by\u0142y \u015bwiadkami wydarze\u0144 tworz\u0105cych histori\u0119 Polski. Niech wi\u0119c cykl ten zach\u0119caj\u0105c do wakacyjnych odwiedzin, poza walorami krajobrazowymi i rekreacyjnymi przyniesie tak\u017ce warto\u015bciow\u0105 lekcje naszej historii.<\/p><\/p>\n\n\n\n

Opisowi ka\u017cdego parku narodowego b\u0119dzie towarzyszy\u0142 film \u201ePrze\u017cyj to! Polskie parki narodowe\u201d przygotowany przez Ministerstwo Klimatu. Przed nami pierwszy artyku\u0142 po\u015bwi\u0119cony najmniejszemu parkowi narodowemu w Polsce jaki znajduje si\u0119 w Ojcowie w wojew\u00f3dztwie ma\u0142opolskim.<\/p><\/p>\n\n\n\n

Ojcowski Park Narodowy<\/strong> to najmniejszy z polskich park\u00f3w narodowych o powierzchni 2 145,62 ha. Le\u017cy w wojew\u00f3dztwie ma\u0142opolskim, w po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci Wy\u017cyny Krakowsko-Cz\u0119stochowskiej i obejmuje doliny dw\u00f3ch rzek \u2013 Pr\u0105dnika i S\u0105sp\u00f3wki. Ojcowski Park Narodowy zajmuje szczeg\u00f3lne miejsce w\u015br\u00f3d dwudziestu trzech polskich park\u00f3w narodowych. Wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 bardzo bogat\u0105 szat\u0105 ro\u015blinn\u0105, \u015bwiatem zwierz\u0119cym, malowniczym krajobrazem oraz licznymi zabytkami historii i kultury materialnej cz\u0142owieka. Jest tak\u017ce obiektem licznych bada\u0144 naukowych. Ma tak\u017ce donios\u0142e znaczenie dla wychowania patriotycznego, dla rozwijania turystyki poznawczej i dydaktyki.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Zwierz\u0119ta<\/strong><\/p>\n\n\n

<\/p>

Liczb\u0119 wyst\u0119puj\u0105cych w Ojcowskim Parku Narodowym gatunk\u00f3w zwierz\u0105t szacuje si\u0119 na oko\u0142o 11 tys., do tej pory zosta\u0142o opisanych ok. 6 tys. Bardzo charakterystyczn\u0105 dla Parku grup\u0105 zwierz\u0105t i b\u0119d\u0105c\u0105 jego symbolem s\u0105 nietoperze zamieszkuj\u0105ce liczne jaskinie.<\/strong> Z pozosta\u0142ych ssak\u00f3w nale\u017cy wymieni\u0107 mi\u0119dzy innymi: sarn\u0119, zaj\u0105ca szaraka, dzika, lisa rudego, wiewi\u00f3rk\u0119 czy te\u017c kun\u0119 le\u015bn\u0105. W Parku wyst\u0119puje oko\u0142o 120 gatunk\u00f3w ptak\u00f3w, w tym 94 l\u0119gowe, m.in. s\u0105 to: bocian czarny, zimorodek, puszczyk, jastrz\u0105b, sowa uszata, kilka gatunk\u00f3w dzi\u0119cio\u0142a, dzikie go\u0142\u0119bie, mysikr\u00f3lik. Na zim\u0119 przylatuj\u0105: czeczotki, jemio\u0142uszki i kwiczo\u0142y. W parku wyst\u0119puj\u0105 tak\u017ce liczne gatunki p\u0142az\u00f3w (traszka zwyczajna, kumak nizinny, ropucha szara i inne) oraz gad\u00f3w (zaskroniec zwyczajny, jaszczurka zwinka, padalec zwyczajny i inne). W wodach S\u0105sp\u00f3wki oraz Pr\u0105dnika \u017cyj\u0105 pospolite gatunki ryb (pstr\u0105g potokowy i pstr\u0105g t\u0119czowy). Z rzadkich \u015blimak\u00f3w warto wymieni\u0107 du\u017cego pomrowa b\u0142\u0119kitnego i wielkiego. Najliczniejsze s\u0105 jednak owady (opisano ich ponad 5 tys. gatunk\u00f3w).<\/p>\n

<\/p>\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Ciekawostki\no nietoperzach:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W OPN\nwyst\u0119puje 17 gatunk\u00f3w tych ssak\u00f3w, najcz\u0119stszymi s\u0105 nocek du\u017cy i podkowiec\nma\u0142y.<\/p>\n\n\n\n

Na znaczku po\u015bwi\u0119conym Ojcowskiemu Parkowi Narodowemu (o nominale 5 z\u0142) przedstawiono sylwetk\u0119 gacka brunatnego. Szybko\u015b\u0107 lotu niekt\u00f3rych gatunk\u00f3w nietoperzy dochodzi do 100 km na godzin\u0119.  Zale\u017cy to od kszta\u0142tu i budowy skrzyd\u0142a. Nietoperze s\u0105 zwierz\u0119tami d\u0142ugowiecznymi. Najstarszy nietoperz jakiego uda\u0142o si\u0119 zarejestrowa\u0107 liczy\u0142 ponad 30 lat, a cz\u0119sto spotyka si\u0119 osobniki ponad 20-letnie. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 gatunk\u00f3w nietoperzy \u017cywi si\u0119 owadami, ale s\u0105 r\u00f3wnie\u017c gatunki mi\u0119so\u017cerne, ro\u015blino\u017cerne i owoco\u017cerne. Wiele gatunk\u00f3w nietoperzy odgrywa znaczn\u0105 rol\u0119 w zapylaniu ro\u015blin. Najbardziej znanym przyk\u0142adem s\u0105 kwiaty banan\u00f3w, mango czy kakaowca.<\/p><\/p>\n\n\n\n

Echolokacja (na podobie\u0144stwo radaru) s\u0142u\u017cy nietoperzom do orientacji w ciemno\u015bci. Ultrad\u017awi\u0119ki emitowane przez nietoperze rozchodz\u0105 sie koli\u015bcie od jego g\u0142owy, a odbite wracaj\u0105 do uszu i informuj\u0105 o otoczeniu. Si\u0142a odbitych wibracji informuje zwierz\u0119 o odleg\u0142o\u015bci, natomiast r\u00f3\u017cnica czasowa pomi\u0119dzy odbiorem odbi\u0107 wskazuje kierunek ruchu ofiary.<\/p><\/p>\n\n\n\n

Ro\u015blinno\u015b\u0107<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Du\u017ce urozmaicenie terenu oraz swoisty mikroklimat wp\u0142yn\u0119\u0142y na bogactwo i urozmaicenie flory Parku, kt\u00f3ra liczy ponad 1.000 gatunk\u00f3w ro\u015blin. Wiele z nich jest pod ochron\u0105 (storczyki, papro\u0107 j\u0119zycznik zwyczajny, wi\u015bnia kar\u0142owata i inne). Ponadto ro\u015bnie tu oko\u0142o 160 gatunk\u00f3w mch\u00f3w i 1.200 gatunk\u00f3w grzyb\u00f3w. Znajduje si\u0119 tutaj jedyne w Polsce stanowisko brzozy ojcowskiej. Do najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105cych drzew nale\u017c\u0105 m.in. buk, grab, d\u0105b szypu\u0142kowy i jod\u0142a.

<\/p><\/p>\n\n\n\n

Najciekawsze zabytki znajduj\u0105ce si\u0119 na terenie OPN:<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Zamek w Pieskowej Skale zwany \u201dMa\u0142ym Wawelem\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Zamek w Pieskowej Skale by\u0142 wa\u017cnym ogniwem w \u0142a\u0144cuchu fortyfikacyjnym broni\u0105cym drogi handlowej z Krakowa na \u015al\u0105sk i dalej do Niemiec. Dzi\u015b nale\u017cy do czo\u0142\u00f3wki nielicznej grupy zabytk\u00f3w polskiego Odrodzenia. Jest du\u017c\u0105 atrakcj\u0105 na szlaku Orlich Gniazd. Nazwa\nzamku pochodzi prawdopodobnie od imienia pierwszego w\u0142a\u015bciciela, Pesk (czyli Piotr) Szafraniec by\u0142 zleceniodawc\u0105 budowy zamku, kt\u00f3ry zosta\u0142 uko\u0144czony pod koniec XIV wieku dzi\u0119ki fundacji kr\u00f3la Kazimierza Wielkiego. Na przestrzeni wiek\u00f3w zamek ci\u0105gle rozbudowywano i przebudowywano. Zamek uleg\u0142 zniszczeniu w czasie Potopu Szwedzkiego, oraz strawi\u0142\ngo po\u017car w XVIII w. <\/strong>Zosta\u0142 odbudowany i sto lat p\u00f3\u017aniej by\u0142 schronieniem dla powsta\u0144c\u00f3w w czasie powstania styczniowego pod dow\u00f3dztwem Mariana Langiewicza. Przechodz\u0105c z r\u0105k do r\u0105k, po II wojnie \u015bwiatowej przej\u0105\u0142 go Skarb Pa\u0144stwa i sta\u0142 si\u0119 oddzia\u0142em Pa\u0144stwowych Zbior\u00f3w Sztuki na Wawelu. <\/p><\/p>\n\n\n\n

Ciekawostki zwi\u0105zane z Zamkiem<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

W zamku go\u015bci\u0142 kr\u00f3l Stanis\u0142aw August Poniatowski. W okresie II wojny \u015bwiatowej w zamku mie\u015bci\u0142 si\u0119 sierociniec dla polskich dzieci z Wo\u0142ynia i Zamojszczyzny, ocala\u0142ych z ludob\u00f3jstwa oraz uchod\u017ac\u00f3w po powstaniu warszawskim.<\/p>\n\n\n\n

Zamek w Pieskowej Skale by\u0142 wykorzystany w kilku filmach mi\u0119dzy innymi takich jak:Stawka wi\u0119ksza ni\u017c \u017cycie, Podr\u00f3\u017c za jeden u\u015bmiech, Janosik, czy Ogniem i mieczem. Dolina Pr\u0105dnika ma r\u00f3wnie\u017c znaczny udzia\u0142 w zrywach niepodleg\u0142o\u015bciowych<\/p>\n\n\n\n

Kaplica “Na Wodzie” p.w. \u015bw. J\u00f3zefa\nRzemie\u015blnika (Robotnika) w Ojcowie<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Znajduje si\u0119 w miejscu dawnych \u0142azienek zdrojowych, kt\u00f3re przerobiono na obiekt sakralny w 1901 r. Kaplica usytuowana jest ponad potokiem na betonowych podporach, co wi\u0105za\u0142o si\u0119 wg miejscowej tradycji z zarz\u0105dzeniem cara Miko\u0142aja II, zabraniaj\u0105cym budowy obiekt\u00f3w sakralnych na ziemi ojcowskiej, wobec czego kaplic\u0119 zbudowano “na wodzie”. Kaplica jest przyk\u0142adem drewnianego budownictwa stylowego. Ma kszta\u0142t krzy\u017ca d\u0142ugo\u015bci 11 m, szeroko\u015bci ok. 5 m. Wie\u0144czy j\u0105 a\u017curowa wie\u017cyczka gruntownie odnowiona w 1996 r. W \u015brodku kaplicy znajduj\u0105 si\u0119 trzy o\u0142tarze wykonane w kszta\u0142cie szczyt\u00f3w ch\u0142opskich chat. W szczycie g\u0142\u00f3wnego o\u0142tarza umieszczono s\u0142o\u0144ce, a pod nim figurki pi\u0119ciu \u015bwi\u0119tych. Po bokach o\u0142tarza s\u0105 dwa or\u0142y \u2013 symbol Polski – nad trzema unosz\u0105cymi si\u0119 ku g\u00f3rze w\u0119\u017cami symbolizuj\u0105cymi trzech zaborc\u00f3w. <\/p><\/p>\n\n\n\n

 Jaskinia\n\u0141okietka lub Grota \u0141okietka <\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u0141\u0105czna d\u0142ugo\u015b\u0107 korytarzy i kom\u00f3r jaskini wynosi oko\u0142o 270 metr\u00f3w, temperatura za\u015b 7\u20138 \u00b0C. Z jaskini\u0105 wi\u0105\u017ce si\u0119 legenda o W\u0142adys\u0142awie \u0141okietku, kt\u00f3ry schroni\u0142 si\u0119 w niej po ucieczce z Krakowa przed wojskami czeskiego kr\u00f3la Wac\u0142awa II. \u017bycie uratowa\u0142 mu paj\u0105k, kt\u00f3ry zas\u0142oni\u0142 otw\u00f3r jaskini paj\u0119czyn\u0105, wprowadzaj\u0105c w b\u0142\u0105d po\u015bcig. Pami\u0105tk\u0105 po tym wydarzeniu s\u0105 nazwy poszczeg\u00f3lnych jej kom\u00f3r, a tak\u017ce brama w kszta\u0142cie paj\u0119czej sieci, zamykaj\u0105ca wej\u015bcie.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Maczuga Herkulesa<\/strong> <\/strong> <\/p>\n\n\n\n

Zbudowana z twardych wapieni skalistych maczuga skalna znajduj\u0105ca si\u0119 ko\u0142o Zamku w Pieskowej Skale. Stoi na skale zwanej Fortepianem o wysoko\u015bci 8\u201312 metr\u00f3w, wysoko\u015b\u0107 samej maczugi wynosi oko\u0142o 25 metr\u00f3w. Stanowi ona bardzo charakterystyczny element krajobrazu Doliny Pr\u0105dnika. Na jej szczycie znajduje si\u0119 ma\u0142y \u017celazny krzy\u017c na pami\u0105tk\u0119 zdobycia maczugi w 1933 r. <\/p><\/p>\n\n\n\n

Ciekawostki zwi\u0105zane z nazw\u0105 ska\u0142y:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nazwa Maczuga Herkulesa pochodzi od kszta\u0142tu ska\u0142y.W przesz\u0142o\u015bci by\u0142a r\u00f3\u017cnie nazywana, a z ka\u017cd\u0105 nazw\u0105 wi\u0105za\u0142a si\u0119 legenda:<\/p><\/p>\n\n\n\n

Maczuga Kraka<\/strong>\u2013\nw czasach panowania ksi\u0119cia Kraka jego kraj pustoszony by\u0142 przez smoka, kt\u00f3ry na obiad po\u017cera\u0142 krowy, a o poranku dziewice. Ksi\u0105\u017c\u0119 w ogromnej z\u0142o\u015bci chwyci\u0142 ogromn\u0105 maczug\u0119 i uderzy\u0142 ni\u0105 w g\u0142ow\u0119 smoka, zabijaj\u0105c go na miejscu. Nast\u0119pnie Krak umie\u015bci\u0142 swoj\u0105 maczug\u0119 u wylotu doliny ojcowskiej ku przestrodze ka\u017cdego, kto by do Krakowa chcia\u0142 jecha\u0107 w niecnych zamiarach.<\/p><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Sokola Ska\u0142a <\/strong>\u2013\nw wie\u017cy ojcowskiego zamku siedzia\u0142 niesprawiedliwie osadzony kmie\u0107
\nz pobliskiej wsi. Zmartwiony losem rodziny prosi\u0142 stra\u017cnik\u00f3w, aby go pu\u015bcili wolno. Warunkiem realizacji tej pro\u015bby mia\u0142o by\u0107 dostarczenie piskl\u0119cia sokolego ze szczytu Maczugi Kraka. Warunek wydawa\u0142 si\u0119 by\u0107 niemo\u017cliwy do zrealizowania. A jednak w czasie gdy wi\u0119zie\u0144 znu\u017cony zasn\u0105\u0142, przez okno w wie\u017cy wlecia\u0142 tuzin soko\u0142\u00f3w, kt\u00f3re wi\u0119\u017ania chwyciwszy w szpony zanios\u0142y na szczyt ska\u0142y, ofiarowuj\u0105c mu piskl\u0119. I tak oto zosta\u0142 spe\u0142niony warunek i wi\u0119zie\u0144 zosta\u0142 uwolniony.<\/p><\/p>\n\n\n\n

Czarcia Ska\u0142a lub Ska\u0142a\nTwardowskiego <\/strong>\u2013 w XVI wieku \u017cy\u0142 w Krakowie pewien szlachcic czarnoksi\u0119\u017cnik na dworze kr\u00f3la Zygmunta Augusta – Jan Twardowski,\nkt\u00f3ry podpisa\u0142 pakt z diab\u0142em, wed\u0142ug kt\u00f3rego po jego przyje\u017adzie do Rzymu diabe\u0142 ma spe\u0142ni\u0107 jego trzy \u017cyczenia a w zamian Twardowski odda mu sw\u0105 dusz\u0119. Po wielu latach diabe\u0142 spotka\u0142 Twardowskiego w karczmie \u201eRzym\u201d w\nSuchej Beskidzkiej. W\u015br\u00f3d \u017cycze\u0144, jakie czart musia\u0142 wykona\u0107, by\u0142o przeniesienie ogromnej ska\u0142y do Doliny Pr\u0105dnika i ustawienie jej cie\u0144szym ko\u0144cem do do\u0142u. Diabe\u0142 wykona\u0142 to zadanie, a ska\u0142a ta\nstoi do dnia dzisiejszego.<\/p><\/p>\n\n\n\n

\n