20 stycznia 1320 roku w Katedrze na Wawelu w Krakowie arcybiskup gnie\u017anie\u0144ski Janis\u0142aw koronowa\u0142 W\u0142adys\u0142awa \u0141okietka na kr\u00f3la Polski. To wa\u017cne wydarzenie naszej historii oficjalnie zamyka\u0142o okres rozbicia dzielnicowego. Odt\u0105d Krak\u00f3w otrzyma\u0142 status stolicy Polski i sta\u0142 si\u0119 oficjalnie miejscem koronacyjnym. <\/p>\n\n\n\n
W przededniu rocznicy koronacji, w niedziel\u0119, 19 stycznia o godz. 10.00, abp Marek J\u0119draszewski odprawi w Katedrze na Wawelu msz\u0119 w intencji kr\u00f3la W\u0142adys\u0142awa \u0141okietka.<\/p>\n\n\n\n
Przypomnijmy, \u017ce pocz\u0105tkowo miejscem koronacji w\u0142adc\u00f3w Polski by\u0142a katedra metropolitalna w Gnie\u017anie. Tam koronowali zostali: Boles\u0142aw Chrobry (1024 r.), Mieszko II (1025 r.), Boles\u0142aw \u015amia\u0142y (1076 r.), Przemys\u0142aw II i Ma\u0142gorzata (1295 r.) oraz Wac\u0142aw II (1300 r.).<\/p>\n\n\n\n
W okresie rozbicia dzielnicowego Wawel sta\u0142 si\u0119 obiektem przetarg\u00f3w pomi\u0119dzy rywalizuj\u0105cymi o w\u0142adz\u0119 ksi\u0105\u017c\u0119tami. Okres politycznego zam\u0119tu sko\u0144czy\u0142 si\u0119 rz\u0105dami ksi\u0119cia W\u0142adys\u0142awa \u0141okietka (1306-1333), kt\u00f3ry pokonawszy wrog\u00f3w zaj\u0105\u0142 Krak\u00f3w i na Wawelu urz\u0105dzi\u0142 swoj\u0105 rezydencj\u0119. Po zjednoczeniu ziem polskich, za zgod\u0105 Stolicy Apostolskiej, koronowa\u0142 si\u0119 w Katedrze Wawelskiej.<\/p>\n\n\n\n
Krak\u00f3w stanowi\u0142 wtedy ju\u017c mocno ukszta\u0142towane centrum \u017cycia politycznego. Ponadto w mie\u015bcie spoczywa\u0142y szcz\u0105tki \u015bw. Stanis\u0142awa, patrona Kr\u00f3lestwa Polskiego. Z Krakowem od czas\u00f3w tak zwanego Statutu Krzywoustego zwi\u0105zany by\u0142 r\u00f3wnie\u017c pryncypat. Tu tak\u017ce, w Katedrze Wawelskiej, przechowywano regalia ze \u015bwi\u0119t\u0105 w\u0142\u00f3czni\u0105 (w\u0142\u00f3cznia \u015bw. Maurycego).<\/p>\n\n\n\n
20 stycznia 1320 r. w starej roma\u0144skiej katedrze na Wawelu, odremontowanej po po\u017carze z pocz\u0105tku XIV stulecia, odby\u0142a si\u0119 koronacja W\u0142adys\u0142awa \u0141okietka i jego \u017cony Jadwigi, ksi\u0119\u017cny kaliskiej. By\u0142a to pierwsza udokumentowana koronacja kr\u00f3lewska w Krakowie.<\/p>\n\n\n\n
\u201eKiedy wi\u0119c nadesz\u0142a niedziela\u201d – pisa\u0142 kronikarz Jan D\u0142ugosz – \u201euroczysto\u015b\u0107 \u015bw. Fabiana i Sebastiana, wszystkie stany i warstwy, pra\u0142aci i panowie polscy udali si\u0119 do Krakowa. Arcybiskup gnie\u017anie\u0144ski Janis\u0142aw w czasie uroczystej mszy o Duchu \u015bw. odprawionej w katedrze krakowskiej, w asy\u015bcie biskupa krakowskiego Muskaty i pozna\u0144skiego Domarata oraz opat\u00f3w z Ty\u0144ca, Mogilna, J\u0119drzejowa i Brzeska, w kapach i infu\u0142ach, i wielkiego t\u0142umu mo\u017cnych pan\u00f3w i szlachty namaszcza ksi\u0119cia W\u0142adys\u0142awa \u0141okietka na kr\u00f3la, za\u015b jego \u017con\u0119 Jadwig\u0119, c\u00f3rk\u0119 ksi\u0119cia pozna\u0144skiego Boles\u0142awa, na kr\u00f3low\u0105. Koronuje ich koronami kr\u00f3lewskimi, kt\u00f3re z jab\u0142kiem, ber\u0142em i innymi insygniami kr\u00f3lewskimi przeniesiono r\u00f3wnie\u017c z Gniezna do Krakowa. Dzie\u0144 ten min\u0105\u0142 niezwykle uroczy\u015bcie w\u015br\u00f3d og\u00f3lnej rado\u015bci (…). Od tego za\u015b czasu katedra wawelska otrzyma\u0142a po raz pierwszy wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cy j\u0105 przywilej koronowania kr\u00f3l\u00f3w polskich, z kt\u00f3rego mia\u0142a na zawsze korzysta\u0107 (…). Postanowiono te\u017c odbywa\u0107 w przysz\u0142o\u015bci koronacje kr\u00f3l\u00f3w i kr\u00f3lowych polskich w katedrze krakowskiej.\u201d<\/p>\n\n\n\n
W\u0142adys\u0142aw \u0141okietek u\u017cy\u0142 do koronacji insygni\u00f3w: korony, ber\u0142a, jab\u0142ka i miecza ceremonialnego zwanego Szczerbcem. Wielu historyk\u00f3w przypuszcza, \u017ce wtedy wykonano chor\u0105giew pa\u0144stwow\u0105 ze znakiem or\u0142a bia\u0142ego na purpurowym tle.<\/p>\n\n\n\n
W katedrze W\u0142adys\u0142aw \u0141okietek z\u0142o\u017cy\u0142 tak\u017ce trofea zdobyte na Krzy\u017cakach w bitwie pod P\u0142owcami (1331).<\/p>\n\n\n\n
Jan D\u0142ugosz wspomina\u0142, \u017ce nazajutrz po koronacji \u201ekr\u00f3l W\u0142adys\u0142aw odziany po kr\u00f3lewsku zszed\u0142 z pra\u0142atami i panami do miasta Krakowa, by zaj\u0105\u0107 przygotowany dla niego tron, a okr\u0105\u017cywszy przedtem miasto, przyj\u0105\u0142 ho\u0142d i przysi\u0119g\u0119 wierno\u015bci dobrowolnie z\u0142o\u017con\u0105 przez mieszczan krakowskich.\u201d<\/p>\n\n\n\n
Odt\u0105d Krak\u00f3w sta\u0142 si\u0119 oficjalnie miastem koronacyjnym kr\u00f3l\u00f3w Polski (wyj\u0105tkiem byli Stanis\u0142aw Leszczy\u0144ski i Stanis\u0142aw August Poniatowski). Ostatnia koronacja na Wawelu – Augusta III i Marii J\u00f3zefy odby\u0142a si\u0119 w 1734 r.<\/p>\n\n\n\n
Z biegiem lat koronacje, jako obrz\u0119d ko\u015bcielny i akt pa\u0144stwowy, wykszta\u0142ci\u0142y specjalny ceremonia\u0142, kt\u00f3ry przebiega\u0142 wed\u0142ug czterocz\u0119\u015bciowego schematu: cz\u0119\u015b\u0107 pierwsza to pogrzeb kr\u00f3lewski, druga cz\u0119\u015b\u0107 koronacyjnego obrz\u0105dku to piesza pielgrzymka pokutna z Wawelu na Ska\u0142k\u0119. Trzecia cz\u0119\u015b\u0107 \u2013 koronacja \u2013 po\u0142\u0105czona by\u0142a z licznymi ceremonia\u0142ami, pocz\u0105wszy od ubioru a na gestach i s\u0142owach sko\u0144czywszy. Cz\u0119\u015b\u0107 czwarta uroczysto\u015bci koronacyjnych to ho\u0142d mieszczan sk\u0142adany nazajutrz po koronacji.<\/p>\n\n\n\n
W\u0142adys\u0142aw \u0141okietek zmar\u0142 2 marca 1333 r. na Zamku Kr\u00f3lewskim na Wawelu. Jako pierwszy w\u0142adca Polski zosta\u0142 pochowany w Katedrze na Wawelu, kt\u00f3ra odt\u0105d sta\u0142a si\u0119 nekropoli\u0105 kr\u00f3lewsk\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Fot. <\/strong>rysunek Jana Matejki \/ domena publiczna\n\n<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" 20 stycznia 1320 roku w Katedrze na Wawelu w Krakowie arcybiskup gnie\u017anie\u0144ski Janis\u0142aw koronowa\u0142 W\u0142adys\u0142awa \u0141okietka na kr\u00f3la Polski. To wa\u017cne wydarzenie naszej historii oficjalnie zamyka\u0142o okres rozbicia dzielnicowego. Odt\u0105d … <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11904,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,2,1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11903"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11903"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11903\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11904"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11903"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11903"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11903"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}