{"id":1146,"date":"2016-11-10T11:30:39","date_gmt":"2016-11-10T10:30:39","guid":{"rendered":"http:\/\/cmjordan.home.pl\/patriotyzmwp\/?p=1146"},"modified":"2016-11-10T11:47:21","modified_gmt":"2016-11-10T10:47:21","slug":"pamiec-niepodleglosci-nowy-cykl-audycji-radia-krakow-i-instytutu-pamieci-narodowej-krakow-9-listopada-2016","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/2016\/11\/10\/pamiec-niepodleglosci-nowy-cykl-audycji-radia-krakow-i-instytutu-pamieci-narodowej-krakow-9-listopada-2016\/","title":{"rendered":"“Pami\u0119\u0107 Niepodleg\u0142o\u015bci” – nowy cykl audycji Radia Krak\u00f3w i Instytutu Pami\u0119ci Narodowej – Krak\u00f3w, 9 listopada 2016"},"content":{"rendered":"
\"Akt
Akt 5 listopada 1916 r.<\/figcaption><\/figure>\n

\u201ePami\u0119\u0107 Niepodleg\u0142o\u015bci\u201d – to cykl program\u00f3w Radia Krak\u00f3w i Instytutu Pami\u0119ci Narodowej, w kt\u00f3rym przedstawiamy wybrane \u015brodowiska niepodleg\u0142o\u015bciowe i najwa\u017cniejsze wydarzenia na szlaku walki o woln\u0105 Polsk\u0119, zw\u0142aszcza te zwi\u0105zane z Ma\u0142opolsk\u0105. Od listopada 2016 do listopada 2018 r., w ka\u017cd\u0105 drug\u0105 \u015brod\u0119 miesi\u0105ca po godzinie 21.05 zapraszamy na rozmowy historyk\u00f3w oraz \u015bwiadk\u00f3w historii, wzbogacone dokumentami i d\u017awi\u0119kowymi materia\u0142ami archiwalnymi.<\/p>\n

<\/p>\n

Niewykorzystana szansa na niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Polski, czy cyniczna gra na zdobycie rekruta dla zaborczych armii? O znaczeniu Aktu 5 listopada 1916 r. dyskusja w pierwszym programie \u201ePami\u0119\u0107 Niepodleg\u0142o\u015bci\u201d w dniu 9 listopada o 21.05.<\/p>\n

Niemcy i Austro-W\u0119gry, kt\u00f3rych straty frontowe w zabitych i ci\u0119\u017cko rannych zacz\u0119\u0142y si\u0119ga\u0107 ju\u017c zawrotnej liczby 10 mln \u017co\u0142nierzy, poszukiwa\u0107 musia\u0142y nowych \u017ar\u00f3de\u0142 naboru rekruta. Sk\u0142oni\u0142o to ich przede wszystkim do pr\u00f3b zach\u0119cenia Polak\u00f3w do ochotniczego udzia\u0142u w wojnie z Rosj\u0105. W wydanym w imieniu cesarzy Austrii i Niemiec tzw. Akcie 5 listopada 1916 r. zadeklarowano powo\u0142anie z \u201eziem polskich panowaniu rosyjskiemu wydartych\u201d samodzielnej dziedzicznej monarchii konstytucyjnej, wyposa\u017conej m.in. we w\u0142asn\u0105 armi\u0119.<\/p>\n

Mimo \u017ce szczeg\u00f3\u0142owe doprecyzowanie ustroju wewn\u0119trznego i okre\u015blenie granic od\u0142o\u017cono na p\u00f3\u017aniej, akt ten mia\u0142 olbrzymie znaczenie polityczne: kwestia odbudowy Polski stawa\u0142a si\u0119 istotnym elementem polityki mi\u0119dzynarodowej. By\u0142 to pocz\u0105tek ko\u0144ca uznawanej przez Zach\u00f3d rosyjskiej tezy o tym, \u017ce sprawa polska jest wewn\u0119trzn\u0105 spraw\u0105 imperium cara.<\/p>\n

Rosja wystosowa\u0142a najpierw ostr\u0105 not\u0119 protestacyjn\u0105 przeciwko naruszeniu przez Niemcy i Austri\u0119 prawa mi\u0119dzynarodowego, a w ko\u0144cu w carskim rozkazie bo\u017conarodzeniowym z 25 grudnia 1916 r. zapowiedziano \u201estworzenie Polski wolnej, z\u0142o\u017conej ze wszystkich trzech obecnie rozdzielonych cz\u0119\u015bci\u201d. Kilka tygodni p\u00f3\u017aniej nawet prezydent USA Woodrow Thomas Wilson opowiedzia\u0142 si\u0119 za odbudow\u0105 Polski \u201ezjednoczonej, niepodleg\u0142ej i samoistnej\u201d.<\/p>\n

Akt 5 listopada, chocia\u017c odnosi\u0142 si\u0119 tylko do ziem Kr\u00f3lestwa Kongresowego, wzmocni\u0142 tak\u017ce nadzieje Polak\u00f3w z \u201eZiem Zabranych\u201d na odzyskanie w\u0142asnego pa\u0144stwa. Na Kresach reakcje Polak\u00f3w by\u0142y o wiele bardziej optymistyczne ni\u017c w Kongres\u00f3wce, mimo \u017ce po entuzjastycznych manifestacjach ludno\u015bci Wilna, demonstruj\u0105cej poparcie dla odbudowy Polski, Niemcy stanowczo informowali, \u017ce dokument ten nie dotyczy Litwy. W mi\u0119dzyczasie powo\u0142ana na mocy Aktu 5 listopada Tymczasowa Rada Stanu, jako polski organ w\u0142adzy w Kr\u00f3lestwie, nie ogl\u0105daj\u0105c si\u0119 na okupant\u00f3w wy\u0142oni\u0142a w swojej strukturze odr\u0119bny resort: Komitet Litewski. Ton jego dzia\u0142alno\u015bci nadawa\u0142 bliski wsp\u00f3\u0142pracownik Pi\u0142sudskiego (b\u0119d\u0105cego zreszt\u0105 szefem Komisji Wojskowej w TRS) \u2013 Leon Wasilewski, kt\u00f3ry oficjalnie nawi\u0105za\u0142 sta\u0142\u0105 \u0142\u0105czno\u015b\u0107 z Komitetem Polskim w Wilnie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u201ePami\u0119\u0107 Niepodleg\u0142o\u015bci\u201d – to cykl program\u00f3w Radia Krak\u00f3w i Instytutu Pami\u0119ci Narodowej, w kt\u00f3rym przedstawiamy wybrane \u015brodowiska niepodleg\u0142o\u015bciowe i najwa\u017cniejsze wydarzenia na szlaku walki o woln\u0105 Polsk\u0119, zw\u0142aszcza te zwi\u0105zane … <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,2],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1146"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1146"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1146\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1146"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1146"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1146"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}