{"id":11007,"date":"2019-09-13T10:39:57","date_gmt":"2019-09-13T08:39:57","guid":{"rendered":"http:\/\/patriotycznykrakow.pl\/?p=11007"},"modified":"2019-09-13T10:39:59","modified_gmt":"2019-09-13T08:39:59","slug":"niemy-swiadek-zbrodni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/2019\/09\/13\/niemy-swiadek-zbrodni\/","title":{"rendered":"Niemy \u015bwiadek zbrodni"},"content":{"rendered":"\n

O KL Plaszow z historykiem Ryszardem Kotarb\u0105 rozmawia Joanna Korta. <\/p>\n\n\n\n

Nie spos\u00f3b m\u00f3wi\u0107 o KL Plaszow, pomijaj\u0105c temat getta, kt\u00f3re funkcjonowa\u0142o w wydzielonej cz\u0119\u015bci Podg\u00f3rza\u2026<\/p>\n\n\n\n

Ryszard Kotarba: KL Plaszow powsta\u0142 na bazie \u017cydowskiego getta, by\u0142 jego \u201eprzed\u0142u\u017ceniem\u201d. U progu wojny w Krakowie mieszka\u0142o 60 tys. \u017byd\u00f3w, co stanowi\u0142o jedn\u0105 czwart\u0105 mieszka\u0144c\u00f3w. Ponad 90 proc. z nich zgin\u0119\u0142o w czasie Holocaustu. Niemcy nie chcieli \u017byd\u00f3w w mie\u015bcie, dlatego od po\u0142owy 1940 r. masowo ich wysiedlano \u2013 najpierw dobrowolnie, potem ju\u017c pod przymusem. \u017bydzi \u0142udzili si\u0119, \u017ce je\u015bli b\u0119d\u0105 pilnie pracowa\u0107 i wykonywa\u0107 polecenia, uda im si\u0119 prze\u017cy\u0107. A potem nasta\u0142 rok 1942, kiedy to w czerwcu i pa\u017adzierniku na terenie Krakowa przeprowadzono dwie wielkie akcje deportacji ludno\u015bci \u017cydowskiej do o\u015brodk\u00f3w zag\u0142ady. W mie\u015bcie mieli zosta\u0107 tylko ci zdolni do pracy, zw\u0142aszcza w zak\u0142adach zbrojeniowych i plac\u00f3wkach wojskowych.<\/p>\n\n\n\n

Wtedy te\u017c zapad\u0142a decyzja, by pozosta\u0142ych \u017byd\u00f3w skoncentrowa\u0107 w P\u0142aszowie?<\/p>\n\n\n\n

Tak, w pa\u017adzierniku 1942 r. mieli zosta\u0107 przeniesieni do barak\u00f3w, co by\u0142o mglist\u0105 zapowiedzi\u0105 tego, co w kr\u00f3tkim czasie powsta\u0142o na terenie dw\u00f3ch cmentarzy \u017cydowskich w Woli Duchackiej. W ko\u0144cu 1942 r. zacz\u0119to stawia\u0107 pierwsze baraki, a ju\u017c w styczniu ok. 2 tys. ludzi tam osadzono. W pocz\u0105tkowym okresie funkcjonowa\u0142 tu ob\u00f3z pracy przymusowej. Warunki bytowe by\u0142y okropne. SS nie liczy\u0142o si\u0119 z niczym, nawet nie prowadzono statystyk, ilu \u017byd\u00f3w zmar\u0142o z wycie\u0144czenia, a ilu zabito. Elit\u0119 obozow\u0105 stanowili ludzie wykszta\u0142ceni, kt\u00f3rzy z przymusu budowali to swoiste \u201emiasto\u201d dla swoich wsp\u00f3\u0142braci. Funkcjonowanie obozu \u2013 dzia\u0142anie s\u0142u\u017cby zdrowia czy wyspecjalizowanych grup roboczych \u2013 zorganizowano bardzo sprawnie. W szczytowym okresie, \u0142\u0105cznie z podobozami, w P\u0142aszowie przebywa\u0142o nawet 25 tys. wi\u0119\u017ani\u00f3w. W styczniu 1944 r. ob\u00f3z przekszta\u0142cono w koncentracyjny. Paradoksalnie wi\u0119\u017aniowie odczuli popraw\u0119 warunk\u00f3w, bo zacz\u0119\u0142y obowi\u0105zywa\u0107 normy jak we wszystkich kacetach w Rzeszy. Sko\u0144czy\u0142y si\u0119 np. masowe egzekucje pod byle pretekstem, ale w ostatecznym rozrachunku fina\u0142 by\u0142 straszny.<\/p>\n\n\n\n

Kr\u00f3tka historia KL Plaszow to nie tylko zako\u0144czenie los\u00f3w \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rzy mieszkali w tym mie\u015bcie od wiek\u00f3w\u2026<\/p>\n\n\n\n

W obozie gin\u0119li nie tylko \u017bydzi wi\u0119\u017aniowie, ale tak\u017ce aresztowani ludzie \u201ez miasta\u201d \u2013 Polacy. Poniewa\u017c zw\u0142oki palono, a popio\u0142y potem rozsypywano na terenie obozu, zwo\u017cono tu tak\u017ce cia\u0142a os\u00f3b, kt\u00f3re rozstrzelano np. w czasie egzekucji ulicznych poza obozem. W KL Plaszow zgin\u0119\u0142o ok. 5 tys. \u017byd\u00f3w i Polak\u00f3w, lecz na jego terenie pozosta\u0142y szcz\u0105tki nawet 8\u201310 tys. os\u00f3b. Ale skala cierpienia to nie tylko liczba zabitych. Pami\u0119tnego 14 maja 1944 r. wys\u0142ano do Auschwitz i zagazowano 2 tys. os\u00f3b, w tym prawie wszystkie \u017cydowskie dzieci. Jak zmierzy\u0107 skal\u0119 rozpaczy i b\u00f3lu rodzic\u00f3w, kt\u00f3rzy wiedzieli, \u017ce ich synowie i c\u00f3rki jad\u0105 na \u015bmier\u0107? W 1944 r. przyst\u0105piono do stopniowej likwidacji obozu, zacierania \u015blad\u00f3w zbrodni i ewakuacji wi\u0119\u017ani\u00f3w. Dzi\u0119ki temu, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 wi\u0119\u017ani\u00f3w ocala\u0142a, mamy relacje i \u015bwiadectwa o obozowych zbrodniach i realiach \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n

Jak pogodzi\u0107 dramatyczn\u0105 histori\u0119 z potrzebami i argumentami os\u00f3b, kt\u00f3re \u017cyj\u0105 nieopodal tego miejsca obecnie?<\/p>\n\n\n\n

Nie jest to \u0142atwe i wymaga zrozumienia, \u017ce miejsce to ju\u017c na zawsze pozostanie niemym \u015bwiadkiem dramatycznej historii kilku tysi\u0119cy ludzi, kt\u00f3rym nale\u017cy si\u0119 szacunek i nasza pami\u0119\u0107. Ubolewam, \u017ce tak tragiczna historia nie jest dostatecznie albo w og\u00f3le znana. Mamy wsp\u00f3lny obowi\u0105zek pami\u0119tania, \u017ce KL Plaszow by\u0142 dla wielu krakowian miejscem ka\u017ani i dope\u0142nieniem straszliwego losu.<\/p>\n\n\n\n

Ryszard Kotarba, historyk w krakowskim Oddziale Instytutu Pami\u0119ci Narodowej, autor wielu publikacji, m.in. \u201eNiemiecki ob\u00f3z w P\u0142aszowie 1942\u20131945\u201d, Warszawa-Krak\u00f3w 2009.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

O KL Plaszow z historykiem Ryszardem Kotarb\u0105 rozmawia Joanna Korta. Nie spos\u00f3b m\u00f3wi\u0107 o KL Plaszow, pomijaj\u0105c temat getta, kt\u00f3re funkcjonowa\u0142o w wydzielonej cz\u0119\u015bci Podg\u00f3rza\u2026 Ryszard Kotarba: KL Plaszow powsta\u0142 … <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11008,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,2,1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11007"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11007"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11007\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11008"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11007"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11007"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11007"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}