{"id":10779,"date":"2019-07-05T11:19:24","date_gmt":"2019-07-05T09:19:24","guid":{"rendered":"http:\/\/patriotycznykrakow.pl\/?p=10779"},"modified":"2019-07-05T11:19:25","modified_gmt":"2019-07-05T09:19:25","slug":"pionierzy-nowej-huty-w-nowohuckim-centrum-kultury","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/2019\/07\/05\/pionierzy-nowej-huty-w-nowohuckim-centrum-kultury\/","title":{"rendered":"\u201ePionierzy Nowej Huty\u201d w Nowohuckim Centrum Kultury"},"content":{"rendered":"\n<p style=\"text-align: justify;\">Z okazji 70-lecia Nowej Huty warto si\u0119gn\u0105\u0107 do okresu jej narodzin, kiedy rozpocz\u0119to budow\u0119 pierwszych osiedli mieszkaniowych do dzi\u015b wyznaczaj\u0105cych jej zasadniczy kszta\u0142t, i traktowanych przez specjalist\u00f3w jako \u201ewybitna kreacja urbanistyczna\u201d. Rozpocz\u0119to j\u0105 po\u015br\u00f3d \u0142an\u00f3w urodzajnego zbo\u017ca, na go\u0142ym terenie, co dokumentowa\u0142 Stanis\u0142aw Senisson. Jego prace, ze zbior\u00f3w Krakowskiego Towarzystwa Fotograficznego, b\u0119dziemy mogli zobaczy\u0107 w sierpniu na wystawie \u201ePionierzy Nowej Huty\u201d w Nowohuckim Centrum Kultury. <\/p>\n\n\n\n\n<p style=\"text-align: justify;\">Tak o wystawie, historii i autorze zdj\u0119\u0107 pisze Adam Gryczy\u0144ski, artysta fotograf: \u201eNowa Huta jest miastem&nbsp;\u2013 symbolem, w kt\u00f3rym zogniskowa\u0142y si\u0119 blaski i cienie powojennej historii Polski. Jest tak\u017ce fenomenem na skal\u0119 europejsk\u0105 ze wzgl\u0119du na czas i miejsce powstania, dynamik\u0119 rozwoju oraz wydarzenia jakie odcisn\u0119\u0142y w niej \u015blad. Posiada specyficzny \u201eGenius loci\u201d, kt\u00f3ry dawniej wyra\u017anie odr\u00f3\u017cnia\u0142 j\u0105 od sanktuarium narodowego \u2013 Krakowa. Obecnie, mimo post\u0119puj\u0105cej integracji, wci\u0105\u017c zachowuje w \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecznej cz\u0105stk\u0119 w\u0142asnej odr\u0119bno\u015bci\u201d.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"900\" height=\"596\" src=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/4-4.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-10781\" srcset=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/4-4.jpg 900w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/4-4-300x199.jpg 300w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/4-4-768x509.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 900px) 100vw, 900px\" \/><figcaption> <br><strong>Fot.\u00a0<\/strong>Stanis\u0142aw Senisson <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p style=\"text-align: justify;\">Histori\u0119 pocz\u0105tk\u00f3w Nowej Huty dokumentowa\u0142 Stanis\u0142aw Senisson. \u201ePozostawi\u0142 on po sobie seri\u0119 zdj\u0119\u0107 wykonanych latem 1949 r. w podkrakowskiej wsi Mogi\u0142a, gdzie zacz\u0119to wznosi\u0107 pierwsze, niewielkie dwupi\u0119trowe bloki mieszkalne pokryte czterospadowymi dachami, zaprojektowane przez Franciszka Adamskiego. Na wystawie znajduj\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie portrety ich budowniczych &#8211; pionier\u00f3w Nowej Huty, zar\u00f3wno kadry kierowniczej jak i robotnik\u00f3w; murarzy, tynkarzy , cie\u015bli, \u015blusarzy, wozak\u00f3w\u2026 Ich wyraziste portrety (przyjezdnych i miejscowych) ukazuj\u0105 Senissona nie tylko jako dokumentalist\u0119, ale r\u00f3wnie\u017c \u015bwietnego fotoreportera, \u017cywo zainteresowanego losem zwyk\u0142ych ludzi, kt\u00f3rzy najcz\u0119\u015bciej przybywali tu z r\u00f3\u017cnych stron, aby szuka\u0107 swego miejsca w nowej rzeczywisto\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"text-align: justify;\">Stanis\u0142aw Senisson by\u0142 absolwentem Szko\u0142y Podchor\u0105\u017cych Wojsk \u0141\u0105czno\u015bci w Zegrzu, sko\u0144czy\u0142 kurs instruktor\u00f3w sportu spadochronowego w Legionowie, a w 1937 r. zosta\u0142 mianowany na podporucznika w 7. Wielkopolskim Batalionie Telegraficznym &nbsp;W maju 1939 r. trafi\u0142 do kompanii \u0142\u0105czno\u015bci 6. Dywizji Piechoty w Krakowie. Walk\u0119 na froncie II wojny \u015bwiatowej rozpocz\u0105\u0142 z Armi\u0105 &#8220;Krak\u00f3w&#8221; (za kampani\u0119 wrze\u015bniow\u0105 zosta\u0142 odznaczony Krzy\u017cem Walecznych), a 29 wrze\u015bnia 1939 r. dosta\u0142 si\u0119 do niewoli niemieckiej i kolejnych oflag\u00f3w &#8211; w Braunschweigu, Woldenbergu i Murnau. W pierwszym z nich, m.in. razem z por. in\u017c Tadeuszem Ptaszyckim &#8211; p\u00f3\u017aniejszym generalnym projektantem Nowej Huty, organizowa\u0142 bibliotek\u0119 i teatr obozowy.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"text-align: justify;\">Po uwolnieniu obozu przez wojska ameryka\u0144skie wst\u0105pi\u0142 do II Korpusu Polskich Si\u0142 Zbrojnych na Zachodzie, walczy\u0142 m.in. w plutonie \u0142\u0105czno\u015bci 3. Brygady Strzelc\u00f3w Karpackich, p\u00f3\u017aniej zosta\u0142 dow\u00f3dc\u0105 3. kompanii w Batalionie \u0141\u0105czno\u015bci 3. Dywizji Strzelc\u00f3w Karpackich i dow\u00f3dc\u0105 kompanii repatriacyjnej 98 P.R.C. w Cumnock w Szkocji.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"900\" height=\"596\" src=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/4-2-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-10782\" srcset=\"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/4-2-1.jpg 900w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/4-2-1-300x199.jpg 300w, https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/4-2-1-768x509.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 900px) 100vw, 900px\" \/><figcaption> <br><strong>Fot.\u00a0<\/strong>Stanis\u0142aw Senisson <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p style=\"text-align: justify;\">Po powrocie do Polski w 1947 r. by\u0142 przez \u00f3wczesn\u0105 w\u0142adz\u0119 szykanowany. Nie mog\u0105c znale\u017a\u0107 innego zatrudnienia pracowa\u0142 pocz\u0105tkowo w warsztacie rzemie\u015blniczym u swego ojca jako introligator i fotomechanik, p\u00f3\u017aniej &#8211; jako asystent operatora w ekipie W\u0142odzimierza Puchalskiego. By\u0142 te\u017c korespondentem i wsp\u00f3\u0142pracownikiem &#8220;Echa Krakowa&#8221; i &#8220;Gazety Krakowskiej&#8221;. Pisa\u0142 reporta\u017ce i fotografowa\u0142 pocz\u0105tki budowy Nowej Huty studiuj\u0105c jednocze\u015bnie filologi\u0119 polsk\u0105 na UJ. Wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z wydawnictwami; Ossolineum i Literackim, ponadto z Muzeum Narodowym, Politechnik\u0105 Krakowsk\u0105 i Akademi\u0105 Medyczn\u0105. By\u0142 tak\u017ce asystentem w Instytucie Ekspertyz S\u0105dowych w dziale kryminalistyki oraz w Instytucie Bada\u0144 Literackich w Warszawie\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"text-align: justify;\">Stanis\u0142aw Senisson b\u0119d\u0105c cz\u0142onkiem Polskiego Towarzystwa Fotograficznego i Krakowskiego Towarzystwa Fotograficznego wraz z \u017con\u0105 Iren\u0105 i synem Paw\u0142em aktywnie uprawia\u0142 turystyk\u0119 piesz\u0105, nie rozstaj\u0105c si\u0119 z aparatem fotograficznym. Lubi\u0142 w\u0119dr\u00f3wki tatrza\u0144skie i sp\u0142ywy kajakowe po Mazurach i Dunajcu. By\u0142 powszechnie lubianym i pogodnym cz\u0142owiekiem. Zmar\u0142 23 pa\u017adziernika 1996 r. w Krakowie.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"text-align: justify;\">Wystaw\u0119 prac Stanis\u0142awa Senissona mo\u017cemy zobaczy\u0107 od 1 do 31 sierpnia w galerii Nowohuckiego Centrum Kultury. Wst\u0119p jest bezp\u0142atny.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Z okazji 70-lecia Nowej Huty warto si\u0119gn\u0105\u0107 do okresu jej narodzin, kiedy rozpocz\u0119to budow\u0119 pierwszych osiedli mieszkaniowych do dzi\u015b wyznaczaj\u0105cych jej zasadniczy kszta\u0142t, i traktowanych przez specjalist\u00f3w jako \u201ewybitna kreacja &hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10783,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,2,1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10779"}],"collection":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10779"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10779\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10783"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10779"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10779"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patriotycznykrakow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10779"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}