Krakowski IPN prowadzi prace poszukiwawcze nad Sołą w Oświęcimiu

Eksperci Biura Poszukiwań i Identyfikacji krakowskiego IPN rozpoczęli, pod nadzorem Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Krakowie, prace poszukiwawcze na lewobrzeżnej skarpie Soły, na odcinku ograniczonym ulicami Kamieniec i Legionów w Oświęcimiu.

Na ludzkie szczątki natrafiono w korycie Soły 30 czerwca 2020 r. W różnych miejscach woda wymyła kilkadziesiąt fragmentów kości. Kolejne odkryto zagrzebane w ziemi, w rejonie ul. Kamieniec. Na podstawie ekspertyzy biegłych można przypuszczać, że są to szczątki niemieckich jeńców wojennych, pogrzebanych tu w 1946 r. oraz więźniów obozu pracy przymusowej.

W 1945 r. na terenie dawnego niemieckiego obozu koncentracyjnego KL Auschwitz urządzono nadzorowany przez NKWD obóz dla niemieckich jeńców wojennych oraz kontrolowany przez UB obóz pracy przymusowej, będący filią obozu w Jaworznie. W późniejszym okresie oba zostały przejęte i połączone przez Departament Więziennictwa komunistycznego Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego, odpowiedzialnego za krwawe represje czasów stalinowskich.

Materiały archiwalne i relacje świadków wskazują, że na obszarze około 1500 mkw. nad Sołą, która przez dziesięciolecia zmieniła bieg, grzebano zarówno zwłoki niemieckich jeńców, jaki i więźniów obozu pracy przymusowej. W oświęcimskim obozie pracy przymusowej w latach 1945-1947 przetrzymywano m.in. obywateli polskich narodowości niemieckiej, często całe rodziny, które w czasach okupacji mieszkały na obszarach włączonych bezpośrednio do III Rzeszy, w szczególności z Bielska i jego okolic.

Oddziałowa Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Krakowie przejęła śledztwo w tej sprawie 12 sierpnia 2020 r. na wniosek Prokuratury Rejonowej w Oświęcimiu. Nawiązano ponadto współpracę z Fundacją „Pamięć”, która na mocy umowy Polski i RFN zajmuje się poszukiwaniem grobów żołnierzy i ludności niemieckiej.

Prace poszukiwawcze nad Sołą w Oświęcimiu, październik 2020. Fot. Agnieszka Masłowska IPN