Krakowskie upamiętnienie Danuty Siedzikównej „Inki”

74 lata temu, rankiem 28 sierpnia 1946 r., w gdańskim więzieniu została rozstrzelana niespełna osiemnastoletnia Danusia Siedzikówna pseudonim „Inka”. Była sanitariuszką V Wileńskiej Brygady Armii Krajowej. W oddziale mjr. Zygmunta Szendzielarza pseudonim „Łupaszko”, uczestniczyła w obronie Polaków przed sowieckim okupantem. Za służbę sanitarno-łącznikową, komunistyczni oprawcy, po brutalnie przeprowadzonym śledztwie, skazali ją na karę śmierci, nie zważając na jej niepełnoletność.

Wraz z „Inką” został zamordowany ppor. Feliks Selmanowicz pseudonim „Zagończyk”, dowódcy plutonu 5. Wileńskiej Brygady AK. Na chwilę przed śmiercią obydwoje krzyknęli:„Niech żyje Polska!”, a Siedzikówna zdążyła jeszcze dodać: „Niech żyje „Łupaszko”!

Ich ciała wrzucono do bezimiennego dołu, aby zatrzeć na zawsze pamięć po ich patriotycznej walce. Po latach szczątki Bohaterów zostały odnalezione na cmentarzu Garnizonowym w Gdańsku i z honorami pogrzebane w 70. rocznicę śmierci.

W ciągu ostatniego dwudziestolecia postać Danuty Siedzikównej odżyła w narodowej pamięci. Skromna dziewczyna z Podlasia stała się dla wielu młodych Polaków wzorcem patriotycznej służby dla Ojczyzny. „Inka” była niezłomna, gdyż do końca wytrwała przy swych ideałach. Jej postać została upamiętniona już wielokrotnie, a w Krakowie pomnik Bohaterki znalazł się w galerii wielkich Polaków XX w. zlokalizowanych przy alejkach Parku im. Dra Henryka Jordana. Tutaj właśnie, w rocznicę śmierci D. Siedzikównej, zbierają się przedstawiciele instytucji państwowych, samorządowych, wojskowych i społecznych a także młodzież i przedstawiciele miejscowej społeczności osób zaangażowanych w upamiętnienie działań niepodległościowych.

28 sierpnia 2020 r. w krakowskim Parku im. Dra H. Jordana spotkała się znacząca grupa osób. Zgromadzeni w podcieniu pobliskiej lipy, z powagą włączyli się w śpiewanie „Mazurka Dąbrowskiego”, który został odegrany w znakomitym wykonaniu chóralnym. Przemówienia wygłosili m.in.: Pan dr hab. Filip Musiał, dyrektor krakowskiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej oraz Pani Barbara Nowak – Małopolski Kurator Oświaty. Modlitwą dusze „Inki” i „Zagończyka” otoczył o. Jerzy Pająk OFM Cap, niezwykle wytrwały w swoich działaniach, kapelan środowisk kombatanckich, patriotycznych i niepodległościowych.

Na miejsce przybył również Pan Piotr Szubarczyk, wielki orędownik sprawy upowszechnienia wiedzy o bohaterskiej „Ince”, szczególnie wśród młodzieży. Autor pierwszej biografii, z niezwykłą wrażliwością przybliżył postać młodej żołnierki AK zebranej publiczności, kierując swoje słowa szczególnie do najmłodszych uczestników zebrania. Właśnie młodzi ludzie – uczniowie klasy mundurowej XXV Liceum Ogólnokształcącego w Krakowie, stali się bohaterami tej podniosłej uroczystości. Stanęli oni na wysokości zadania wystawiając: wartę honorową i poczet sztandarowy – zgodnie z wojskowym ceremoniałem. Odtąd młodzież z tej szkoły zajmie się opieką nad dwoma pomnikami z parkowych alejek. Poza popiersiem Danuty Siedzikówny, będą urządzali uroczystości patriotyczne pod pomnikiem upamiętniającym postać „Ochotnika do Auschwitz”, rotmistrza Witolda Pileckiego.

Całość uroczystości poprowadził Pan Kazimierz Cholewa, Prezes Towarzystwa Parku im. Dra H. Jordana, a na zakończenie bloku okolicznościowych przemówień, odegrano sygnał „Cisza” oraz „Hymn Armii Krajowej”, a zabrani złożyli liczne wiązanki kwiatowe oraz zapalili znicze pamięci.

Tekst i fotografie: Artur Jachna