Uroczystości w 15. rocznicę śmierci Ryszarda Kuklińskiego – Kraków, 10–11 lutego 2019

Nabożeństwo oraz panel dyskusyjny pt. „Samotna misja” w kościele i klasztorze oo. Kapucynów, uroczystości przy popiersiu Kuklińskiego w Parku Jordana oraz pod pomnikiem na pl. Jana Nowaka-Jeziorańskiego.

10 lutego 2019 r. w Krakowie rozpoczęły się, współorganizowane przez krakowski IPN, dwudniowe uroczystości w 15. rocznicę śmierci Ryszarda Kuklińskiego. W czasie mszy świętej w kościele oo. Kapucynów, w której uczestniczyła m.in. konsul generalny Węgier Adrienne Körmendy oraz senator Zbigniew Cichoń, kazanie wygłosił o. Jerzy Pająk, kapelan środowisk niepodległościowych, żołnierzy AK i Sybiraków. Potem odbył się panel dyskusyjny pt. „Samotna misja” z udziałem prezesa Fundacji „Łączka” Tadeusza M. Płużańskiego i dr. Wojciecha Paduchowskiego z krakowskiego IPN. Dyskusję poprowadził Dobrosław Rodziewicz.

Fot. IPN Kraków

11 lutego, w 15. rocznicę śmierci Ryszarda Kuklińskiego, dyrektor Oddziału IPN w Krakowie dr hab. Filip Musiał złożył kwiaty pod popiersiem generała w parku Jordana. Odczytał także uczestnikom patriotycznej uroczystości list skierowany przez prezesa Instytutu dr. Jarosława Szarka.

Jak wiele musiał poświęcić. Jak bardzo musiał zaryzykować. Jak głęboką mądrością się wykazał. Ile kosztowała go decyzja, którą podejmował w samotności. Nie mogąc podzielić się z nikim rozterkami, które z pewnością nim targały… Nigdy zapewne nie pojmiemy do końca dramatyzmu sytuacji, wobec której stanął Pułkownik Kukliński, oficer „ludowego” Wojska Polskiego, gdy zdał sobie sprawę, czym grożą Polsce i światu militarne plany komunistycznego imperium zła – napisał o Ryszardzie Kuklińskim prezes IPN.

Fot. IPN Kraków

Zwieńczeniem dwudniowych uroczystości była krótka uroczystość złożenia kwiatów pod pomnikiem na pl. Jana Nowaka-Jeziorańskiego w Krakowie. Uczestniczyli w niej m.in. Maciej Wilamowski, przedstawiciel Kancelarii Prezydenta RP, wiceprzewodniczący Rady Miasta Krakowa Sławomir Pietrzyk, Jerzy Bukowski, były rzecznik płk. Kuklińskiego oraz dr Musiał.

Organizatorzy uroczystości: Stowarzyszenie Sympatyków Ryszarda Kuklińskiego Gen. Bryg. Wojska Polskiego w Krakowie oraz krakowski oddział IPN. Patronat objęła Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.

Ryszard Kukliński

Był pułkownikiem „ludowego” Wojska Polskiego, który w 1971 r. z własnej inicjatywy podjął współpracę z amerykańską Centralną Agencją Wywiadowczą. W latach 1971-1981 przekazał Amerykanom dziesiątki tysięcy tajnych planów Układu Warszawskiego, m.in. ataku na państwa NATO. Zdawał sobie sprawę, że ewentualny konflikt zbrojny w Europie, który w czasach zimnej wojny groził użyciem broni jądrowej, zmiecie Polskę z powierzchni ziemi.

W obawie przed dekonspiracją w listopadzie 1981 r. Kukliński został wraz z rodziną potajemnie wywieziony z Polski przez CIA. W 1984 r. PRL-owski sąd wojskowy zaocznie skazał go na karę śmierci. Jedenaście lat później, już po upadku komunistycznego państwa, wyrok uchylono, a w 1996 r. minister obrony narodowej przywrócił Kuklińskiemu stopień pułkownika. Ostatecznie został uniewinniony i zrehabilitowany. W Stanach Zjednoczonych także otrzymał stopień pułkownika armii USA i został ekspertem Departamentów Obrony oraz Stanu.

Fot. IPN Kraków

Polskę odwiedził w 1998 r. Przyjął wtedy honorowe obywatelstwo Krakowa. „To najwyższe wyróżnienie mojego życia” – powiedział odbierając tytuł podczas uroczystej sesji Rady Miasta Krakowa. „Waszą decyzję przyjąłem jako bardzo jednoznaczne, stanowcze i skuteczne opowiedzenie się społeczności Krakowa za przywróceniem odebranej mi czci i mojego dobrego imienia. Wasze zaproszenie do Krakowa okazało się szczęśliwym zaproszeniem do Ojczyzny. Z całego serca, jak mogę najgoręcej, za to wszystko dziękuję”.

Kukliński zmarł w 2004 r. na Florydzie. W 2016 r. został przez Prezydenta RP pośmiertnie awansowany stopień generała brygady. W 2018 r. na pl. Jana Nowaka-Jeziorańskiego przy Dworcu Głównym w Krakowie odsłonięto pomnik upamiętniający Ryszarda Kuklińskiego.

Tekst i fotografie: IPN Kraków